QAZAQSTANDYQ SÁBILER EMI BAR AÝRÝLARDAN ShETINEMEÝI KEREK!..

Elimizdegi qaıyrymdylyq qorlary men uı­ymdardyń basty maqsaty – osy má­selege qoǵamnyń, eń bastysy – memleket­tiń nazaryn aýdarý. Qazaqstanda jyl saıyn týabitti júrek aqaýymen 3 myńǵa jýyq sábı dúnıege kelse, olardyń 10-15 paıyzy ǵana bir jasqa deıin ómir súredi. Búginde 5 myńǵa taıaý sábı týabitti júrek aqaýyn emdeý operasııasyn jasatýǵa kezekte tur. Búkil órkenıetti elderde týabitti júrek aqaýy – balalardyń ómirine shyǵarylǵan úkim emes. Al Qazaqstanda júrek aqaýymen týylǵan 12-15 kılo salmaqqa deıingi balalarǵa operasııa jasaıtyn klınıkalar joq, al júrek aqaýy bar balalar mundaı salmaqty tek 3-4 jasqa qaraı ǵana jınaı alady. Jaqynda Almatyda A.Syzǵanov atyndaǵy Ulttyq ǵylymı hırýrgııa ortalyǵynda Erikti meıirimdilik qoǵamy jáne atalmysh ortalyqtyń uıymdastyrýymen eli­mizdegi balalar kardıohırýrgııasy problema­laryna arnalǵan baspasóz máslıhaty ótti. Onda ortalyqtyń balalar kardıoreanımasııa bólimine qaıyrymdylyq jaǵdaıynda satyp alynatyn jabdyqtardyń Qazaqstandaǵy alǵashqy jo­basynyń qorytyndysy tyńdaldy. Sondaı-aq jıyn barysynda byltyrǵy jyldyń ózinde Qazaqstandaǵy balalar kardıohırýrgııasy problemalaryn sheshý baǵytynda kóptegen qadamdar jasalǵany atap ótildi. Máselen, A.Syzǵanov atyndaǵy UǴHO balalar kardıo­reanımasııasyna arnalǵan jabdyq satyp alýǵa Qazaqstandaǵy alǵashqy qaıyrymdylyq jobasy jasalsa, “Merı Keı” kompanııasy ortalyqtyń osy bólimine arnalǵan jabdyq satyp alý úshin qarajat jınaýǵa baǵyttalǵan qaıyrymdylyq aksııasyn tabysty ótkizipti. Nátıjesinde bala­larǵa arnalǵan “Resuscitaire RW 82” 2 reanı­masııalyq jylytqysh alynyp, reanı­masııalyq bólimge ornatyldy. Mamandardyń aıtýynsha, bul jabdyq salmaǵy 5 kılodan joǵary sábı­lerge operasııa jasaýǵa jáne operasııadan keıin kishkentaı naýqastarǵa kútim jasaýǵa múmkindik berip, myńdaǵan jas ómirdi saqtap qalmaq. Sonymen qatar aksııa nátıjesinde qosymsha BBraun fırmasynyń 2 “Kompakt S  Perfý­zorlary” jáne onyń shyǵyn materıaldary alynǵan. Bul jabdyqtardyń jalpy quny 7 mln. 500 myń teńgege jýyq. Al QR Qaıyrymdylyq qorlary assosıasııasynyń kómegimen ortalyqqa nárestelerge operasııa jasaýǵa arnalǵan hırýrgııalyq aspaptar jıyntyqtary jáne operasııadan keıingi kezeńge qajetti jylytatyn elektrkórpeler satylyp alyndy. “Dara” JQQ-y da “Shevron” kompanııasy­men birlese otyryp ortalyqqa operasııa ból­melerin jabdyqtaý úshin aspaptar satyp alý jónindegi jobany bastap, kardıohırýrgııalyq operasııalarǵa arnalǵan elektromehanıkalyq ústel (Practico, Merivaara fırmasy) satyp berdi. “Damıanı” zergerlik úıi ortalyqtyń balalar kardıoreanımasııasyn jabdyqtaý maqsatynda BBraun fırmasynyń 3 “Kompakt S  Perfý­zoryn” jáne onyń materıaldaryn aldy. Bir aıta keterligi, Italııanyń Bergamo qalasyndaǵy kar­dıoortalyq klınıkasynda tájirıbeden ótýge orta­lyq­tan kelesheginen úmit kúttiretin dárigerler tań­dalyp alynyp, olar oqý­laryn sátti aıaqtap qaıtty. – Balalar kardıohı­rýr­­­gııasynyń problemasy – qazaqstandyq medısı­na­nyń eń mańyzdysy. Bú­gin­de búkilálemdik tájirıbe anasynyń qursaǵynda jatqan shaqalaqqa týabitti júrek aqaýy dıagnozy qoı­ylǵan jaǵdaıda bosan­dy­rýǵa kardıohırýrgter te qa­tysyp, nárestege týyla salysymen dereý operasııa jasalady. Odan keıin bala qulan-taza saýyǵyp ketedi. Tipti keıbir eýro­palyq klınıkalar mundaı operasııany ananyń jatyrynda jatqanda-aq jasaıdy. Al sońǵy ýaqytta bizdiń balalarǵa operasııa jasaý úshin 3-5 jasqa kelgenshe kútýge týra keledi. Al týa­bitti júrek aqaýymen týylǵan balalar operasııa jasalmasa ol jasqa jetpeı shetinep ketetin. Sońǵy jyldary bizde mundaı problemany sheshýde biraz alǵa jyljýlyq bar, – dedi jıynda Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń bas kardıohırýrgy, A.Syzǵanov atyndaǵy UǴHO kardıohırýrgııa bólimshesiniń meńgerýshisi, professor Arystan Seıdalın. Al ortalyqtyń kardıohırýrgııa bóliminiń joǵary sanattaǵy dárigeri Qaırat Qaıyr­bekovtyń aıtýynsha, 2010 jyly eger barlyǵy oıdaǵydaı bolsa, ár aptada bir týabitti júrek aqaýy bar 5 kıloǵa deıingi nárestelerge operasııa jasalmaq. – Bul, biz úshin úlken jeńis. Árıne, mundaı operasııa jasaýǵa tek elimizdegi qaıyrymdylyq qorlary men kommersııalyq kompanııalardyń arqasynda múmkindik alyp otyrmyz. Ásirese, 7 mln. 500 myń teńgege jańadan týylǵan nárestelerge reanımasııalyq júıe alyp bergen “Merı Keı” kompanııasyna rızashylyǵymyz sheksiz, – deıdi ol. QR Qaıyrymdylyq qorlary assosıasııa­sy­nyń ókili Ásel Izbasarova jaǵdaıdy muqııat taldaǵannan keıin problemanyń sheshimi osy tárizdi operasııalardy jasaýǵa qabiletti qazaq­standyq klınıkalardy qajetti medısınalyq jabdyqtarmen jabdyqtaý jáne qazaqstandyq dárigerlerdiń biliktiligin arttyrǵan jaǵdaıda múmkin ekendigi jaıly qorytyndy jasady. Onyń aıtýynsha, operasııalardy bir jasqa deıingi sábılerge jasaý asa qajetti, ári der kezinde jasalǵan operasııanyń nátıjesi de sátti bolmaq. Operasııadan keıin balalar ádette tolyqqandy ómir súredi, tipti sportpen de shuǵyldana alady. Sondaı-aq jıynda “EMQ-nyń” dırektory Arýjan Saın, QR Qaıyrymdylyq qorlary assosıasııasynyń, “Merı Keı (Qazaqstan)” JShS bas dırektory Konstantın Kýlınıch balalar kardıohırýrgııasynyń jaǵdaıy jáne sol jaǵdaıdan shyǵýdyń joldary, sonymen birge 2009 jyly júzege asyrylǵan sharalarǵa qatysty óz oılaryn bildirdi. . Qazaqstandyq sábılerdiń týabitti júrek aqaýynan qaıtys bolýy – óte kókeıtesti másele, ol tek medısınalyq mekemeler arasynda ǵana talqylanýmen shektelmeýi kerek. Qoǵamnyń da bul problemadan habardar bolýyn qajet etedi. Tipti júrek aqaýy dıagnozy qoıylǵan áli týylmaǵan sábıdiń anasy da balasynyń ómirin saqtaý úshin emdeý tásili, medısınanyń jańa múmkindikteri týraly barynsha habardar bolǵany abzal. – Jas sábılerdiń ómirin qutqarý týraly jaı ǵana aıtyp qoımaı, daýysymyz jetken jerge deıin jar salýymyz kerek, – dedi qatysýshylar bir aýyzdan. – Sebebi, bizdiń jobamyz – teńizdegi tamshydaı ǵana, al bul problemany keń kólemde sheshýdi júzege asyrý úshin kóptegen uıymdardyń, qaıyrymdylyq qorlardyń, qarapaıym azamattardyń kómegi qajet. Biz osy taqyrypqa qoǵamdy, eń bastysy – memlekettiń nazaryn aýdarýymyz qajet. Gúlzeınep SÁDIRQYZY.