Qazaqtardyń oń jambasyna keletin jeti degen san bizdi qýanyshqa bóleı alǵan joq. Olımpıadanyń jetinshi kúni jerlesterimiz ala-qula óner kórsetti. Úkilep qosqan medal alady degen Alekseı Poltoranın klassıkalyq tásilmen sprınterlik qashyqtyqtyń irikteý saıysynda on úshinshi nátıje kórsetip, shırek fınalǵa shyqqanda bórkimizdi aspanǵa atyp qýanyp edik, asyqqan ekenbiz, nebári tórtinshi orynmen jartylaı fınalǵa qatysa almady. Al taǵy bir jerlesimiz 51-oryndy qanaǵat tutqan Elena Kolomına, Valerııa Tólenova kóshtiń sońyna jaıǵasty. Short-trekshiler de bilgenderinen jańylyp qalǵandaı áserge bóledi. Álem kýbogy kezeńderinde táp-táýir nátıje kórsetip júrgen Mádiǵalı Qarsybekov shákirtteriniń joly bolmaı-aq tur. Nurbergen Jumaǵazıev, Abzal Ájǵalıev jáne Erkebulan Shamuhanov estafetalyq jarysta úshinshi nátıjemen fınalǵa óte almady. Al konkıshilerimiz Denıs Kýzın men Fedor Mezensevtiń kórsetkishteri de nashar, jarysty erte aıaqtady.
Shynynda da, endi kimnen medal kútýge bolady. Kim bilsin, Alekseı Poltoranın elý shaqyrymdyq klassıkalyq marafonda bar kúshin salyp, namysty qoldan bermeýge tyrysar. Alaıda onyń qarsylastary kileń myqtylar. Short-trekshilerdiń shamasy belgili bolyp qaldy. Koreıa memleketinen attaı qalap aldyrǵan short-trekshi Kım Iong A bálkim qýantyp qalar. Bıatlonshylardyń ishinen jalǵyz semeılik Galına Vıshnevskaıa alǵashqy altylyqqa ený úshin tyrysyp baǵar.
Osy oraıda myna bir oı mazany alady. Kileń bir darynsyz, tipti alǵashqy ondyqqa nemese jıyrmalyqqa enbeıtin shańǵyshy, konkıshiler nemese basqa sport túrleri sheberlerin asa jaýapty dodaǵa alyp barýdyń qajeti bolar ma eken? Úkimet olardyń shetelderde daıyndalýyna, saparǵa shyǵýlaryna zor qarjy bóledi. Biraq ta Olımpıadada nátıje joq. Onyń ústine bizde rezerv ázirleýge jete kóńil bólinbeıdi. Elena Kolomına kezinde sóz joq, jaqsy nátıje kórsetip kelgen. Azııa oıyndarynda, basqa da halyqaralyq jarystarda el namysyn abyroımen qorǵap keldi. Biraq ta jasy otyz beske kelgen sportshydan joǵary nátıje kútken jón emes.
Kadrlar ázirleıtin oryn joq emes, bar. Shyǵys Qazaqstan oblysynyń tabıǵaty tamyljyǵan, jeti aı boıy appaq qar jatatyn Rıdder qalasynda osydan on bes jyl buryn sporttaǵy daryndy balalarǵa arnalǵan olımpıadalyq mektep-ınternat qurylǵan edi. Sońǵy úsh jyldan beri mektep-ınternat, kolledj degen ataqty ıelendi. Munda bilim alýǵa barlyq jaǵdaı jasalǵan, bes mezgil taǵam beriledi. Úzdik oqyǵandar stıpendııa alady. Sońǵy jyldary shyǵystaǵy oqý ornyna sonaý Aqtóbe, Soltústik Qazaqstan, Aqmola oblystarynan, Astanadan qyzyǵy kóp qysqy sporttan baǵyn izdegen talaptylar kelip túse bastady. Olar qazaq jáne orys tilderinde bilim alady. Kolledjdi bitirgender ári qaraı oqýyn jalǵastyrsa, qalǵandary mektepterde qysqy sport túrlerinen sabaq bere alady. Mine, Rıdderdegi sport mektep-ınternatyna kómekke, qarjyǵa zárý, jańa oqý korpýsy, jazda rolıkpen jattyǵatyn alań aýadaı qajet. Sonymen birge bul jerde bıatlonmen jattyǵýǵa da qarjy kózi kerek.
Jýrnalıster osy joly Phenchhan Olımpıadasynyń burq-sarq etken oıyndarynan aıtary joq, tamasha jedel reportajdar berip, jankúıerlerin qýantyp jatyr. Olımpıada oıyndarynda olarmen jıi kezdesip júrdik. Alaıda bizdi 200 myńnan astam oqyrmany bar Otanymyzdyń bas gazeti – «Egemen Qazaqstannyń» birde-bir jýrnalısi bolmaýy tańǵaldyrdy. Táýelsizdik alǵaly «Egemenniń» tilshileri Olımpııa oıyndarynan reportajdardy úzdiksiz berip kelgen. Tipti sonaý aıshylyq alystaǵy Sıdneıden «Egemenniń» tórt birdeı jýrnalısi Bekzat, Olga, Ermahandar altyn alqa alǵan kezde júrekteri jarylardaı qýanyp, eń birinshi bolyp gazet oqyrmandarynan súıinshi suraǵan. Gazettiń tırajy 200 myńnan asatynyn, onyń bir mıllıonnan astam oqyrmany bar ekenin eskersek, Ulttyq Olımpıada komıteti basshylarynyń qazaq tildi oqyrmandardy mensinbegeni me degen oı keledi. Álde olar ana tilinen maqurym ba?
Osy joldardyń avtory ótken jyldyń qazan aıynda UOK basshylarynyń biriniń qabyldaýynda bolyp, «Egemen Qazaqstannyń» tilshisine akkredıtasııa bermegenderińiz qalaı dep saýal tastaǵanda, olar bizge ótinish jasaǵan joq, endi keshigip qaldy dep jaýap qaıtardy. Al shynynda gazet tilshisine tirkeý bolady dep habarlanǵan. Al ózim jaıly aıtatyn bolsam, respýblıkalyq «Qazaq sporty» gazetiniń Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy menshikti tilshisi qyzmetin atqarǵanyma tórtinshi jyl. Al meni tirkeı alasyzdar ma degen saýalǵa ol baıaǵyda, qyrkúıekte aıaqtalǵan degen jaýap aldyq. Demek, respýblıkalyq gazet tilshileri qol jetkize almaı armanǵa aınalǵan akkredıtasııa óńirlerdegi sport jýrnalısteriniń túsine de kirmes.
Ońdasyn ELÝBAI,
jýrnalıst, arnaıy «Egemen Qazaqstan» úshin Phenchhannan (Ońtústik Koreıa)
