Baǵdarlamalar • 26 Aqpan, 2018

Latyn qarpindegi alfavıt – rýhanı azyq

627 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Áýlıekól aýdanynda Mos­kolev degen aýyl bar. Bul aýyldy elimizdegi aýyl sharýashylyǵy ma­mandary, ǵalymdar, tipti kásip­kerler de jaqsy biledi. Biletini – munda tórt túliktiń ishinde Zeń­gi babanyń eti aq mármár ataq­ty Áýlıekól tuqymy ósiriledi. 

Latyn qarpindegi alfavıt – rýhanı azyq

«Mos­kolevskıı» sharýashylyǵyn belgi­li sharýashylyq uıymdas­ty­rýshy, ǵalym Zeınolla Jań­byr­shınov basqarady. Ol Qazaq­standa et baǵytyndaǵy iri qara tuqymyn asyldandyrý úshin jer­ge, soltústiktiń sýyǵyna beıim­del­gen, eti talaı kórmelerde azýyn aıǵa bilegenderdi shań qaptyr­ǵan Áýlıekól tuqymynan ońtaı­lysy joqtyǵyn aıtýmen keledi. Aıtarymyz bul emes edi. Endi osy aýylda taǵy bir tamasha is bastalyp, jurtshylyqqa jyly habar kóktemniń altynkúrek jelindeı tarap ketti.

Aýylda turǵyndardy rýhanı terbep otyratyn meshit bar. Juma namazynan keıin munda ımam, aqsaqaldar keıingilerge úlgi-ónege bolarlyq ósıetti áńgimeler aıtady. Kókenakı Ábildın aqsaqal da juma namazynan qalmaıdy, aýyldaǵy jaqsy isterge bastamashy bolyp júretin kisiniń biri. Ǵumyr boıy bilim salasynda qyzmet etti, bar kóńilin de, qyzmetin de jas urpaq tárbıesine arnady. Kóp jyldar mektep dırektory qyzmetin atqardy, jańashyl ustaz retinde de jerlesterine esimi belgili. Arǵy Keńes Odaǵy kezin aıtpaǵanda, Táýelsiz Qazaqstannyń «Qazaqstan Respýblıkasy Bilim salasynyń úzdigi» tós belgisin alǵash alǵandardyń biri. Álipbı latyn qarpimen jasalsa qazaq tiliniń qanatyn keń jaıýyna septigi tıerin biledi, aýyldastaryna da solaı túsindiredi. О́tken jyldyń aıaǵyna qaraı aýdandyq gazetke bir maqalasyn latyn qarpindegi álipbımen jazdy. Aýdandyq gazet redaksııasy da oqyrmanynyń bul bastamasyn qoldap, maqalany dereý jaryqqa shyǵardy. Ony oqyǵan aýyldastary kóz úıren­begen­diki me, ejelep otyryp qal­ǵan. Meshitke jınalǵandardyń ara­synda juma namazynan keıin Kókenakı aǵanyń osy maqalasy, latyn tańbasy sóz boldy.

– Sol kúngi áńgime jamaǵattyń Juma namazynan keıin latyn qarpin, jańa álipbıimizdi úıretińiz degen usynysymen aıaqtaldy. On eki kisi sabaqqa qalatyn boldy. Bul usynys maǵan da qatty unady, dereý taqtany balalarǵa jasatyp, ildirip qoıdym. Solaı sabaqty bastap ta kettik, – deıdi Kókenakı aqsaqal.

Qazir Juma namazynan keıin Kókenakı aǵaıdyń sabaǵyna tek úlken kisiler ǵana emes, mekteptiń muǵalimderi, oqýshylar, jas­tar da kelip qatysatyn bolǵan. Us­taz­dyń ózi jas kezinde nemis tilin oqyǵan edi, sondyqtan negizi bir la­tyn qarpi oǵan eshqandaı qıyn­dyq týǵyzǵan joq. Qazir aǵyl­shyn tilin oqyp jatqan oqý­shy­lar úshin de bul qıyn emes eken. Al Kókenakı aǵaı óziniń «ádis­temelerimen» sabaqty barǵan saıyn qyzyqty ótkizip keledi.

– Men danalyq sózderdi, túrli shejire, qysqa áńgimelerdi jınap alamyn da, taqtaǵa sony latyn qarpindegi álipbımen jazdyramyn. Aýyldastarym ári latyn qarpindegi álipbıdi úırenedi, ári danalyq sózderden ǵıbrat alady, – deıdi Kókenakı aǵaı.

Meshitke jınalyp Allaǵa qul­shylyǵyn jasaýmen qatar, rýhanı tolyp, marqaıyp qaıtatyn jamaǵat, qazir ár aptanyń jumasyn kútetin bolǵan.

Názıra JÁRIMBET,

«Egemen Qazaqstan»

Qostanaı oblysy,

Áýlıekól aýdany,

Moskolev aýyly

Sońǵy jańalyqtar

Ulttyq mamandyqtar transformasııasy ortalyǵy qurylady

Jasandy ıntellekt • Búgin, 12:42