Medısınada túıtkilderdiń basty sebep – reformalardyń durys túsindirilmeýi

Bizdiń áńgimemiz otandyq medısınaǵa dúnıejúzilik standart­tardy engizý jáne azamat­tar úshin onyń qoljetimdi bolýyn nysanaǵa ala otyryp, Elba­symyz qajet dep anyq tu­jy­rymdaǵan densaýlyq saq­taý salasyndaǵy reformalar tóńireginde órbıdi.

Tıisti mınıstrliktiń osy baǵyttaǵy qadamy alań­daý­shy­lyq týdyryp otyr. Asy­ǵys­tyq, túsindirý jumys­ta­ry­nyń jetkilikti júrgizilmeýi, ju­mystardyń anyq ta egjeı-teg­jeıli oılastyrylyp, ret-re­ti­men istelmeýi, árbir aýr­ý­ha­­nanyń erekshelikterin eskermeý kóptegen pasıentterge de, memlekettik aýrýhanalarǵa da qıyndyqtar keltirip, iske asyrylyp jatqan reformalarǵa senimsizdik týdyrýda.

Pasıentter qaýymymen qa­tar medısınalyq qyzmet­ker­lerdiń kóbi túsine almaǵan mem­lekettik stasıonarlardy qar­jylandyrýdyń kólemin 20% qysqartý dál osyndaı jol­men atqarylýda. Negizinde dırek­tıvalyq bolyp tabylatyn osyndaı qadamǵa daıyn­dyq jetkiliksiz ekenine is-áre­ket­terdi tıisti úılestirýdiń já­ne stasıonarlyq kómek kór­se­týge memlekettik tapsyrys al­ǵan jeke medısınalyq uı­ym­­darda emdelý múmkindigi men olar ornalasqan jer týra­ly tur­­ǵyndardy habardar etýdiń bol­maýy dálel. Mınıstr men Áleý­mettik medısınalyq saq­tan­dyrý qory (ÁMSQ) bas­qar­masy tóraǵasynyń aıtq­an­dary, ókinishke qaraı, tek qana medısına salasyndaǵy sanaýly ǵana sheneýnikterge túsinikti bolyp otyr.

Halyqtyń kóbiniń kóńilin «áleý­mettik osal toptarǵa jata­tyn aýrýlarǵa tegin medı­sı­na­lyq kómektiń kepildi kólemi aıa­synda medısınalyq qyzmet kór­se­týshiler sany 2018 jyly 2017 jylǵa qaraǵanda 1,5 esege ósedi» degen sııaqty jaǵymdy statıs-
tıka kónshite almaýda. О́ıtkeni olarǵa qajetti kómek dál osy jerde jáne tek qana qazir kerek ekeni belgili. Sany azaıa qoımaǵan ınfeksııalyq aýrýlar, ásirese, kárilik jastaǵy demikpe, sýsamyr (qant dıabeti), gıpertonııa sııaqty 2 jáne odan da kóp dertke shaldyqqan pasıentter «aqsha naýqastyń sońynan júredi», «emdeý mekemesin erkin tańdaý qu­qyǵy», «jańa aımaqtyq tir­keý­ler» sııaqty jarııalanǵan qa­ǵı­dalardyń mánisin túsinbeı, emdeýden bas tarta almaıtyn, ózderiniń úırenshikti stasıo-
narlarynan kómek izdeýde. Al medısınalyq mekemeler óz tarapynan áleýmettik me­dı­sınalyq saqtandyrý qory aksıonerlik qorymen, aı saıyn­ǵy qarjylandyrý somasynan as­paý týraly jasalǵan shartty buzýǵa májbúr bolyp otyr. Ol úshin óte úlken aıyppuldar qa­ras­tyrylǵan. «Ári tartsa ógiz óle­di, beri tartsa arba syna­dy­nyń» keri.

Munyń bári azamattardyń kór­setilip otyrǵan medısı­na­lyq qyzmettiń sapasyna qa­na­ǵattaný dárejesin tó­men­detýde. Jer-jerden kelgen ha­barǵa qaraǵanda, olardyń bıýd­jet­terin qysqartý barysynda dá­ri-dármektiń, azyq-túliktiń, kom­mýnaldyq jáne ózge de shy­­ǵyndar baǵasynyń, jalpy ınf­lıasııanyń ósýi eskerilmeı otyr. Buǵan qosa qabyldaý ból­me­lerine baryp jatpaı, bi­raq keıbir dıagnostıkalyq ján­e emdeý prosedýralaryn alatyn pa-
sıentterge kórsetilgen shyǵyndar stasıonarlarǵa jyl saıyn ótelmeýde. Mysaly tek Aqmola oblysy boıynsha 2017 jyly qaıtarylmaǵan jal­py somasy shamamen 93 mln teńge turatyn 400 myń­nan astam osyndaı qyzmet kór­setilgen. Medısınany osy­laı qarjylandyrýdyń es­ten tandyrý terapııasy, biz­diń oıymyzsha halyqtyń osyn­daı reformalarǵa degen senimin jo­ǵaltady jáne bul mem­lekettik me­kemelerdi ban­krot­tyqqa áke­lip soqtyrý úshin qasaqana jasala­dy degen qaýesetterdiń taraýy-
na jol beredi. Osydan kelip «Úkimet ázirlep, Parlament qa­byldaǵan bıýdjetti beıindik mınıstrliktiń hattamalyq she­shimimen 20 paıyzǵa qysqartý, bıýdjetpen júrgizilgen basqa da erkin operasııalar qanshalyqty zańdy?» degen ádil suraq týyndaıdy.

Men osy máselelerdi qamtı oty­ryp, Premer-Mınıstrdiń oryn­basary Erbolat Dosaevtyń atyna saýal joldadym. Máse­le­ni zerttep, durys sheshim qabyl­danar degen úmittemin.

Jalpy, medısınadaǵy óz­ge­risterdi «hırýrgııalyq» ádis­pen jasaý, halyqqa qyzmet kór­setýde kóptegen problema­lardy týyndatary anyq. Uıym­das­tyrýshylardyń resmı jaý­ap­tarynan olar ózderine ne júk­te­letinin áli de tolyq túsinbeı otyrǵanyn baıqaýǵa bolady.

Turǵyn SYZDYQOV,

Májilis depýtaty