Naýryz kezdesýleri Astana sáýletine arnaldy

Naýryz kezdesýlerin ash­qan «Nazarbaev zııatkerlik mek­tepteri» DBBU basqarma tóra­ıymy Kúlásh Shámshıdınova elordanyń eńsesin tikteýdegi Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń eńbegi erekshe ekenin atap ótti. Kúlásh Noǵataıqyzynyń aıtýynsha, 1994 jyly el astanasyn Aqmolaǵa kóshirý týraly sheshim qabyldanǵanda qala halqy nebári 290 myń adamdy qurasa, jyldan jylǵa jyldam qanat jaıyp, jaınaı túsken jańa qalada qazir 1 mıllıonnan astam halyq turady. 

«2008 jyly Prezıdent Nursultan Nazarbaev taǵy bir tarıhı sheshim qabyldady. Sol jyly 12 naýryzda Qazaqstanda jaratylystaný-matematıka ba­ǵy­tyndaǵy 20 zııatkerlik mektep qurýǵa tapsyrma berdi. Bul ult­tyń zııatkerlik áleýetin tár­bıe­leýge múmkindik beretin bilim salasyndaǵy serpindi jo­baǵa aınaldy. Alǵash ret Asta­na qalasynda fızıka-matema­tıka baǵytyndaǵy mektep oqýshylarǵa esigin aıqara ashty. Qazir barlyq óńirdi qamtyǵan 20 zııatkerlik mektepte 15 myńǵa jýyq oqý­shy oqıdy. Búginge deıin 5660 túlek qazaqstandyq jáne shet­el­dik jetekshi joǵary oqý oryn­darynda oqyp, týǵan eli men jerine qyzmet etýde», dedi K.Shámshıdınova.

Atalǵan sharaǵa Italııadan kelgen professor, «Sergio Ferrandi Bureau» bas sáýletshisi Serdjıo Ferrandı grek oıshyly Platondardan bastap adamzat balasy qala turmy­syn qalaı qolaıly etýge bolatyny jóninde oı keship kele jatqanyn, qazirgi ýaqytta iri shaharlardyń deni smart júıege kóship jatqanyn atap ótti. Italııalyq sáýletshiniń aıtýynsha, búginde halyqtyń 85 paıyzy qalada turady. Sondyqtan qalada qyzmet kórsetýdiń óte yńǵaıly bolǵany jón. О́ıtkeni qaladaǵy kólik aǵyny, lastaný deńgeıi týraly aqparattardy alyp qana qoımaı, atalǵan máse­leni sheshýde ony úkimettik organ­darǵa jiberý óte ózekti. Osy oraı­da «aqyldy qala» júıesin tıim­di paıdalana bilgen abzal. Máse­len, aqyldy qalalar ınter­net dúnıesin turǵyndar úshin qolaıly ári ortalyqtandyrylǵan ınfraqurylym qurýǵa paıdalanady. Bul ınfraqurylymdy jaqsartýǵa, kólik keptelisin sheshýge, mobıldi jáne qaýipsiz qoǵam qalyptastyrýǵa, sondaı-aq turǵyndar densaýlyǵyn jaq­sartýǵa, jasandy ıntellekt ortasyn túzýge oń yqpalyn tıgizedi.

Qazaq bas sáýlet-qurylys akademııasy dızaın fakýltetiniń professory, arhıtektýra doktory Lázzat Nurqysheva dızaın­dyq jobalaýda smart júıe­sin qoldaný óte yńǵaıly ekenin, qazir stýdentter osy tehnologııa boıynsha ózderiniń túrli jobalaryn júzege asyryp jatqa­nyn jetkizdi. Osy tehnologııa ar­qyly jastardyń qalany lastamaý, kólemi shaǵyn páterlerdiń syıymdylyǵyn arttyrý, kóp qabatty ǵımarattaǵy múmkindigi shekteýli jandarǵa arnalǵan tasymal quraly jáne jattyǵý zaldaryn túzý, jyljymaly turǵynjaılar jasaý sııaqty túrli jobalary mobıldiligimen, ekologııalyq qaýipsizdigimen erekshelenetinin atap ótti.

Naýryz kezdesýleri aıasynda oqýshylar Astananyń sáýletine sáýlet qosatyn 90-ǵa jýyq jobalaryn tanystyrdy. Bul jobalar elordany joǵary tehnologııaly, aqyldy, fýtýrıstik, taza, jasyl, balalar jáne ınkl­ıýzıvti qala retinde kórgisi kele­tin balalardyń ushqyr qııa­ly men bilim-biligin pash etedi. Máselen, Aqtaý qalasynan kel­gen 11-synyp oqýshysy Nazerke Amanqosovanyń jobasy As­tanaǵa ınjenerlik jáne arhı­tek­týralyq tehnologııalardy turǵyn úı kesheninde tıimdi paıdalanýǵa oı salady. Aıtalyq úıdiń joǵary bóligine jylyjaı, tómengi qabatyna avtoturaq jáne qaldyq sýdy qaıta óńdeý teh­no­lo­gııalaryn ornatý, kom­mýnal­dyq turǵydan qala ortaly­ǵy­nan táýelsiz etý syndy kóp­tegen erek­shelikterimen tartymdy.

Kezdesýge qatysýshylar Asta­na­nyń áıgili sáýlettik nysandaryn aralap kórip, elorda ǵımarattaryn jobalaǵan belgili sáýletshilermen júzdesti.

Dýman ANASh,
«Egemen Qazaqstan»