Sýretterdi túsirgen Erlan Omar, "Egemen Qazaqstan"
О́z kezeginde, táýelsizdiktiń alǵashqy kúnderinen bastap memleket tarapynan jastarǵa aıryqsha qoldaý kórsetilip keledi. Eldigimiz – eńseli, baǵymyzdyń baıandy bolýy úshin Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev jastardyń sapaly bilim alyp, básekege qabiletti bolýyn basym baǵyttardyń aldyna shyǵardy. Elbasy úshin jastar qaýymy ár kezde strategııalyq ári kadrlyq resýrs sanatynan tysqary bolǵan emes. Osylaı bola tura búgingi bilimdi, ozyq tehnologııamen qarýlanǵan, oıy azat jastar memlekettiń qyzmeti men qamqorlyǵyn tek tutynýshy retinde qabyldamaýy kerek. Álemdik tájirıbede jastar barlyq ózgerister men jańashyldyqtardyń qozǵaýshysy ekendigi áldeqashan moıyndalǵan. Sondyqtan jas býyn Elbasynyń strategııalyq bastamalaryn joǵary baǵalap, qadirin túsinip, olardy júzege asyrý jolynda aıanbaı eńbek etip, bar kúsh-jigerin jumsaýy tıis. Osy rette «Jas Otan» jastar qanaty jastardyń basyn qosyp, ıgilikti isterdiń uıytqysyna aınalǵany jón. Bul máseleler Prezıdent Ákimshiliginiń ókilderi, Parlament depýtattary, Úkimet basshysynyń orynbasarlary jáne qoǵam qaıratkerleriniń qatysýymen ótken «Jas Otan» jastar qanatynyń kezekti sezinde tereńnen qozǵalyp, tebirene aıtyldy.
Astana tórinde eki kúnge sozylǵan sezdiń gala-forýmynyń ashylý saltanatynda Elbasy, «Nur Otan» partııasynyń Tóraǵasy Nursultan Nazarbaevtyń quttyqtaý sózin Memlekettik hatshy Gúlshara Ábdiqalyqova oqyp berdi. Onda «Jas Otannyń» elin, jerin súıetin, óz bolashaǵyn Qazaqstannyń kemel keleshegimen baılanystyratyn, myńdaǵan bilimdi de belsendi jastardyń bastaryn biriktiretin, Elbasynyń barlyq bastamalary men strategııalyq josparlarynyń senimdi tiregi bolyp kele jatqan bedeldi uıym ekeni aıtylǵan.
«Táýelsizdiktiń alǵashqy kúnderinen bastap jastar máselesi meniń de, memlekettiń de eń basty nazarynda bolyp, bul salada kóptegen baǵdarlamalar júzege asyryldy. Men osynaý eńbektiń jeńisi men qamqorlyqtyń jylýyn jastarymyz jaqsy biletinine kámil senemin. Qazir búkil álem aýqymdy ózgeristerdi bastan keshirýde. Tórtkúl dúnıe Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa dáýirine qadam basty. Biz uzaq merzimdi maqsattarymyzǵa qol jetkizý úshin osyndaı qarqyndy ózgeristerdi de óz paıdamyzǵa qaraı sátti júzege asyrýymyz kerek. Sol úshin biz Qazaqstanda saıası, ekonomıkalyq, rýhanı jáne áleýmettik jańǵyrýlardy qolǵa aldyq», delingen quttyqtaý hatta.
Sonymen qatar Elbasy «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamalyq maqalasy men «Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıyndaǵy damýdyń jańa múmkindikteri» atty bıylǵy Joldaýynda jańa zaman talaptaryna beıimdelý men jetistikterge jetýdiń joldary qarastyrylǵanyna nazar aýdarǵan.
«Osynyń barlyǵynda men jastardyń sapaly bilim alyp, básekege qabiletti maman bolyp qalyptasýyna erekshe kóńil bólip, soǵan basymdyq berdim. О́ıtkeni sender elimizdiń erteńi ǵana emes, men aıqyndaǵan maqsattardy júzege asyratyn býynsyńdar. Men senderdi belsendi túrde jan-jaqty damýǵa, sportpen, ónermen aınalysýǵa, shet tilderin úırenýge, otandyq jáne álemdik ádebıettiń tereń muralaryn tanyp bilýge, eń bastysy, árqaısyńdy óz salalaryńda álemniń eń ozyq mamandarymen ıyq tirestirip, qatar tura alatyndaı deńgeıge kóterilýge shaqyramyn. Sender, ata-babalarymyzǵa arman bolǵan, bizdiń býyn negizin qalaǵan Táýelsizdikti baıandy etip, bizdiń jeńisti jolymyz ben jasampaz dástúrimizdi laıyqty jalǵastyrýǵa tıissińder!
«Jańa álemge jol salamyz» degen sezdiń ataýy da jastarymyzdyń jańashyldyqqa umtylysyn ańǵartyp, kóńilge qýanysh uıalatady. Men senderdiń tyń bastamalaryńdy árqashan qoldaımyn! Endeshe jańa álemge salǵan joldaryńyz árdaıym ashyq ári dańǵyl bolsyn!», delingen Elbasynyń quttyqtaýynda.
Memleket basshysy, «Nur Otan» partııasynyń Tóraǵasy Nursultan Nazarbaev partııanyń Saıası keńesiniń keńeıtilgen otyrysynda elimizdegi jastar saıasatyn jańǵyrtý jaıyna erekshe kóńil bólgen bolatyn. Bul «Jas Otannyń» jańa qarqynmen jumys isteýine de tyń serpin berdi. Osy mindetterdiń údesinen shyǵý jolynda «Jas Otan» jastar qanaty myńdaǵan jastyń saıası jáne ómir mektebine aınalǵanyn jastar uıymynyń tóraǵasy Danııar Súndetbaev atap ótti.
Budan soń kezektesip sóz alǵan jastardyń ár saladaǵy kóshbasshylary Elbasynyń, memlekettiń qamqorlyqtaryn, jylýyn sezingendegi ishki tolǵanystary men tebirenisterin jetkizdi.
Máselen, «ArselorMıttal Temirtaý» aksıonerlik qoǵamynyń jumysshysy Eljas Qojahmetov, Nazarbaev Ýnıversıtettiń assıstenti Ásııa Ermuhambetova, «Halyq qazynasy» ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń bólim basshysy Aıbar Qasenalın, Qostanaı qalasyndaǵy №3 emhananyń dáriger-endoskopısi Elvıra Asadova, jeke kásipker, «Aqaıdar» sharýa qojalyǵynyń basshysy Adambek Baımyrzanyń sózi jastardyń qyzý qoldaýyna ıe boldy.
Al osydan 18 jyl buryn Elbasy Nursultan Nazarbaev «Qashaǵan» ken ornynyń alǵashqy munaıyn «Qazaqstannyń bolashaǵy úshin» dep mańdaıyna jaqqan Berik Ýap qazir sol ken ornynda jumys isteıtin ınjener-munaıshy retinde júrekjardy pikirin bildirdi.
«Prezıdentimiz elimizdiń qazba baılyqtaryn zamanaýı tehnologııalarmen ıgerip, álem elderimen terezesi teń qatynas jasaý úshin árbirimiz tereń bilimge umtylýymyz kerektigin aıtyp júredi. Men de óz armanymnyń kilti osy tereń bilimde ekenin túsindim. Sol sebepti, 2010 jyly Atyraý qalasyndaǵy daryndy balalarǵa arnalǵan mektep-lıseıin úzdik bitirip, qııalyma qanat bitip, Ulybrıtanııa elindegi Manchester ýnıversıtetiniń oqý grantyna ıe boldym. О́z jerimnen shette júrgen jyldary qazaqstandyq jastardyń basyn biriktirý maqsatynda stýdenttik uıymnyń qataryna enip, keıin sol uıymda jetekshi atandym. Odan keıingi jyldary bilimimdi odan ári jetildirý maqsatynda Ulybrıtanııanyń eń úzdik ýnıversıtetteriniń biri Heriot-Watt-ta oqyp, munaı-gaz magıstri atandym», – dedi jas munaıshy.
Beriktiń zamandasy Serik Esmatov – «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasynyń jeńimpazy. Ol jastaıynan boks pen júzý sportyna den qoıyp, alǵashqy nátıjelerimen ata-anasy men bapkerlerin qýanta bastaǵan kezinde jazataıym oqıǵanyń saldarynan eki aıaǵynan birdeı aıyrylyp, armandary úzile jazdap edi. Biraq rýhy bıik, jigerli Serik moıyǵan joq. Jasandy aıaqpen júrip qol-aıaǵy balǵadaı zamandastarymen qatar qoǵamdyq ómirge belsene aralasyp ketti. Tipti paralımpıadalyq quramanyń da belsendi sportshylarynyń qataryna qosyldy. Seriktiń: «Maǵan qaraǵanda sizderdiń múmkindikterińiz mol. Búginde qol qýsyryp otyratyn, enjarlyq bildiretin zaman emes. Qolymyzdan keletin, júregimizge jaqyn bastamalardy júzege asyrýǵa belsene aralasýymyz kerek», degen sózderine sezge qatysýshylar erekshe qoldaý bildirdi.
Al «Eır Astana» áýekompanııasynyń qyzmetin paıdalanatyn jolaýshylar qazaqtyń 21 jastaǵy egiz balasynyń basqarýyndaǵy alyp ushaqtarǵa minip júrgendigin ańǵarmaýy da múmkin. «Jas Otan» jastar qanatynyń sezine qatysqan Oleg pen Jan Jaqypovtar bala kúnderinen ushqysh bolýdy armandaǵan.
«Bala kezinde kókti baǵyndyrýdy armandamaıtyn adam joq. Men de solardyń birimin. Jáýtikov atyndaǵy respýblıkalyq fızıka-matematıka mektebin bitirgennen keıin men «Ab-inito» pılottardy daıarlaý baǵdarlamasyna qabyldandym. Ispanııanyń ushqyshtar mektebinde arnaıy daıyndyqtan óttim. 19 jasymda bir motorly ushaqpen alǵash ret áýege kóterildim. Sodan «kommersııalyq ushqysh» baǵdarlamasyn sátti aıaqtap shyqtym. 20 jasta men ekinshi ushqysh retinde ózimniń alǵashqy reısimdi oryndadym. Qazir elimizdiń iri áýe kompanııasynda jumys isteımin», dedi Oleg Jaqypov.
Olegtiń syńary Jan da pılottardy daıarlaý baǵdarlamasy boıynsha Irlandııada daıyndyqtan ótken. Búginde ol «Airbus-A320»-nyń ekinshi ushqyshy bolyp jumys isteıdi. Qazirdiń ózinde 800 saǵattyq ushý tájirıbesi bar maman shetelde oqıtyn qazaqstandyqtardy kórgende qatty qýanatyndyǵyn aıtty. «Osynyń ózi erkindik, básekege qabilettilik, ekonomıkalyq turaqtylyqtyń belgisi bolsa kerek», deıdi jas kásibı ushqysh.
Sezde sóz alǵan Almaty qalasyndaǵy Nazarbaev zııatkerlik mektebiniń 11-synyp oqýshysy Ivan Krepak, «Tulpar-Talgo» JShS-niń óndiristik dırektorynyń orynbasary Danara Eleýsizova, «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasynyń jeńimpazy, Shyǵys Qazaqstan oblysy Ýst-Talovka aýylyndaǵy balalar óner mektebiniń oqytýshysy Valentın Alıfanov, jastar ázil shoýynyń bas dırektory jáne rezıdenti Aqsultan Qalıev jastardyń jigerin janıtyn lebizderin bildirdi. Al «Jas Otan» jastar qanaty «Sana» baǵytynyń jetekshisi Áıgerim Serikjanova sezdegi usynystar boıynsha jasotandyqtardyń aldaǵy baǵyt-baǵdaryn aıqyndap bergen jańa oı-baılamdaryna toqtaldy.
– Jastardyń kompıýterlik saýattylyǵyn arttyrý maqsatynda oqýshylarǵa arnalǵan tegin baǵdarlamalyq kýrstar ashý, qazaq jáne aǵylshyn tilderin damytý maqsatynda on álemdik bestseller men bızneske baýlý turǵysyndaǵy júz maqalany qazaq tiline aýdarý, aýyldyq jerlerdegi oqýshylarǵa aǵylshyn tilin tereń úıretýge sheteldik jáne qazaqstandyq bilikti muǵalimderdi jumyldyrýdy mindetimizge alamyz. Sonymen qatar qazaqstandyq jastardyń boıynda eńbeksúıgishtik, qarapaıymdylyq, ınabattylyq syndy qundylyqtardy qalyptastyryp, jetildirý maqsatynda jas qazaqstandyqtyń Ar-namys kodeksin ázirleımiz, – dedi Á.Serikjanova. Endi usynystar jınaqtalǵan qujatty is júzinde júzege asyrý úshin Jol kartasy jasaqtalady.
«Nur Otan» partııasy Tóraǵasynyń birinshi orynbasary Máýlen Áshimbaev sezdi qorytyndylaı kele Memleket basshysynyń jastarǵa udaıy qoldaý bildirip, bilikti maman bolyp qalyptasýyna barlyq jaǵdaıdy jasap kele jatqanyn aıtyp ótti.
– Sezd kezinde utymdy oılar men ózekti pikirler aıtyldy. Jastarymyz belsendilik tanytyp, túrli usynystarmen shyqty. Eń bastysy, kreatıvti, zamanaýı, el jastarynyń baǵyt-baǵdaryn aıqyndaǵan nátıjeli sezd ótkizdik dep aıtýǵa tolyq negiz bar. Biz judyryqtaı jumylyp, osyndaı aıasy keń jıyndy jańa formatta, tyń baǵytta ótkizýge bolatynyn kórsettik. Sol arqyly jasotandyqtar ashyqtyqtyń ozyq úlgisin tanytty. Sondyqtan bul sezdi «Jas Otan» jastar qanatynyń jańǵyrýynyń jarqyn kórinisi retinde qarastyrýǵa ábden bolady, – dedi Máýlen Áshimbaev.
Sonymen qatar partııa Tóraǵasynyń birinshi orynbasary bıylǵy sezd «Nur Otan» partııasynyń, «Jas Otan» jastar qanatynyń búgingi baǵyt-baǵdaryn, bet-beınesin aıqyn kórsetip bergenin tilge tıek etti.
– Biz osy sezd arqyly jańa álemge umtylyp, damýdyń jańa kezeńine aıaq bastyq. Maqsatymyz – anyq, baǵyt-baǵdarymyz – aıqyn. Aldymyzda Elbasy belgilep bergen abyroıly mindetter tur. Sol kózdegen mejege qol jetkizý úshin judyryqtaı jumylyp jumys isteıik! Biz berekeli tirliktiń bastaýy birlikte ǵana ekenin batyl is-áreketimizben dáleldeýimiz kerek. Osy jolda barsha qazaqstandyq jastarǵa úlgi-ónege kórsetýge tıispiz, – dedi.
Sonymen qatar M.Áshimbaev «Jas Otannyń» aldaǵy ýaqytta atqarar jumys josparyna nazar aýdaryp, birqatar naqty mindetterdi aıqyndap berdi.
Shyn máninde búgingi jahandaný zamanynda ulttyq bolmystyń boıaýyn ketirmeı, saqtap qalýdyń mańyzy zor. Onyń ústine El men Elbasy «Rýhanı jańǵyrý» aıasyndaǵy mindetterdi jumyla kótergen «Nur Otan» men «Jas Otanǵa» úmitpen qaraıdy. Naǵyz patrıottyqtyń ózi eldiń damýyna belsene úles qosýdan quralatyndyǵy belgili.
Sezd sońynda barlyq qatysýshylar halqymyzǵa tanymal «Atameken» ánin qosyla shyrqap, estelik sýretke tústi.
Serik ÁBDIBEK,
«Egemen Qazaqstan»
