Qyzylorda oblysyna issaparmen kelgen Parlament Májilisi Tóraǵasynyń orynbasary Vladımır Bojko shyny zaýytynyń jumysymen tanysqanda ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy aıasynda iske qosylǵan iri jobaǵa sáttilik tiledi.
Qyzylorda oblysyndaǵy ındýstrııalyq aımaqtan 50 gektar jer alǵan shyny zaýyty «Orda Glass» seriktestiginiń basqarma tóraǵasy Erjan Saǵymbaev kásiporyn tolyq kúshine engen jaǵdaıda sońǵy tehnologııamen jabdyqtalǵan álemdegi úshinshi zaýyttyń biri bolatyndyǵyn aıtady. Qytaıdyń «China Triumph International» kompanııasymen birlesip jumys istep jatqan zaýyt jylyna 197 myń tonnadan astam shyny tabaqsha shyǵarmaq. Kóp kásiporyndardyń óndiriske kerekti shıkizat elimizde joq bolǵandyqtan kórshiles respýblıkalardan keregin alyp júrgeni belgili. Máselen, Shymkenttegi «Keramık» zaýyty. Memleket basshysynyń ózi kelip, tusaýyn kesken keramıka zaýyty talaı ınvestor aýystyryp, júrýinen turýy kóp bolǵan. Sebebi keramıkaǵa kerekti qum Ýkraına memleketinen tasymaldanǵandyqtan jumsalǵan shyǵynnyń ornyn jaba almady. Keıin «Zerde» kompanııasy qolyna aldy. Áıtse de shıkizat qıyndyǵy aınalyp ótip jatqan joq.
Al «Orda Glass» kompanııasynyń myqtylyǵy, shıkizatqa qajettilik túgelge derlik oblys aımaǵynan tabylyp otyr. Aral aýdanyndaǵy kvars qumy, dolomıt jáne áktas shyny zaýytynyń kemesin órge júzdirmek. Búginde tek syrttan kalsıılendirilgen soda ákelinedi. Bul másele de oıabyn tabatyn sekildi. Erjan Saǵymbaev sodany «Aral-tuz» AQ-pen birlese otyryp óńirde óndirýge bolatyndyǵyn aıtady. Mundaı jaǵdaıda óndiriske kerekti shıkizat júz paıyz derlik oblys aýmaǵynda alynady.
Salystyrmaly túrde aıtsaq, mundaı iri shyny zaýyty Japonııa jáne Qytaı memleketinde ǵana bar eken. Oblystaǵy shyny zaýytynyń seriktesi «China Triumph International» kompanııasy álemge áıgili kásiporyndardyń biri. Ádette kóp azamattar sheteldik áriptestikten boı jııady, ishteı qaýip oılaıdy. Ásilinde seriktestikten qorqýǵa bolmaıdy. Eki kúshti kompanııanyń bir-birin qoldap, dem berýi álemdik jaqsy tájirıbe. Qytaı ınvestorlary shyny zaýytynyń qyzmetkerlerin tájirıbe almasý baǵytynda shetelde oqytýǵa múddeli bolyp otyr.
Shyny zaýytynyń basqarma tóraǵasy bolashaqta kásiporynda «Apple», «LG», «Nokia» syndy iri kompanııalardyń ónimderi – planshet, smartfon jáne ózge de gadjetterge arnalǵan ýltrajińishke shynylar jasalatyndyǵyn aıtady.
– Odan bólek zaýytta mıkroskop, dúrbilerge de arnap ónimder shyǵarý qolǵa alynbaq. Zaýyt jumysyn jolǵa qoıyp, aıaqqa turǵannan soń ǵaryshqa ushyrylyp jatqan zymyrandarǵa qoldanylatyn áınekter jasaý da oıda bar, – deıdi basqarma tóraǵasy.
Búgingi damyǵan tehnologııa dáýiri ondaı bolmaq qaıda degendi aıtqyzbaıdy. Álemge áıgili «Siemens» brendtik kompanııanyń tarıhyn oqyp, tań qalǵan edik. Germanııada Sımens degen ónertapqysh ǵalym bolǵan. Qııaly basyna syımaǵan, biraq qaltasy juqa ǵalym-ınjener únemi jańa tehnologııalardyń jobasyn jasap, dáýletti adamdardyń esigin qaǵyp júredi eken. Kóbisi aqylynan aınyǵan ónertapqyshty qabyldamaǵan. Tamshy tasty tesedi. Aldynan oraılap shyǵyp qoımaǵannan keıin bir kásipker Sımenstiń jobalaryn óndiriske jaratyp kórgen eken, sonyń nátıjesinde medısına salasynda orny erek qondyrǵylar dúnıege kelgen. Al tarıhta ol kásipkerdiń emes, kezinde kózine eshkim ilmegen «Siemens»-tiń aty qaldy. Úlken is kishi bastamalardan quralady. Qyzylordadaǵy shyny zaýytynyń bolashaǵy týraly aıtar bolsaq, oryndalmaıtyn joba emestigin osydan kóre berińiz.
Baqtııar TAIJAN,
«Egemen Qazaqstan»
Qyzylorda oblysy
