Osy taqyrypta áńgime qozǵalǵanda, eń aldymen Mońǵolııada týyp-ósken dańqty balýan Baqyt Odnaıulynyń esimi eske túsedi. Erkin kúrestiń has sheberi 1980 jyly Máskeý Olımpıadasynda kúsh synasty. Asa aýyr salmaqta óner kórsetken qandasymyz qos birdeı qarsylasyn qapy qaldyryp, úshinshi aınalymda KSRO qurama komandasynyń múshesi, Monreal Olımpıadasynyń jeńimpazy, álemniń 4 jáne Eýropanyń 3 dúrkin chempıony Soslan Andıevke ese jiberdi. 1981 jyly AQSh-tyń Tolıdo qalasynda ótken álem kýbogynda ol qola medaldy oljalady. Mońǵoldardyń ulttyq kúresinen de tolaǵaı tabysqa qol jetkizgen Baqyt aǵamyz «Qarshyǵa» degen asa mártebeli ataqqa ıe boldy.
Mońǵolııanyń áıgili sportshylary qatarynda Aldanysh Ramazan da bar. 1961-1971 jyldar aralyǵynda 200, 400 jáne 800 metrge júgirgen ol sol eldiń birneshe dúrkin chempıony ári rekordshysy atandy. Eń bastysy Aldanysh apaıdyń esimi Olımpıada dýyna túsken tuńǵysh qazaq qyzy retinde tarıhta qaldy. Jelmen jarysqan qarakóz 1964 jyly Tokıoda ótken oıyndarda jarys kórigin qyzdyrdy. Ol kisi 800 metr qashyqtyqqa jarysqan 66 adamnyń arasynan 22-orynǵa, 400 metr qashyqtyqqa jarysqan 60 adamnyń ishinen 20-orynǵa taban tiredi.
Turalap qalǵan Túrkııa boksyn órge súıregen Nurhan Súleımenovtiń ónerine kezinde dúıim jurt tamsanǵan. Keńes Odaǵynyń ýyǵy shaıqalǵan tusta Anadoly eline qonys aýdarǵan qandasymyz sharshy alańdy armansyz shaıqady. Ol – Túrkııa boksy tarıhyndaǵy tuńǵysh Eýropa chempıony. Ol – Túrkııa tarıhyndaǵy álem birinshiliginde kúmis medaldy ıelengen tuńǵysh bylǵary qolǵap sheberi. Bul ataqtarǵa Nurhan 1993 jyly Býrsada jáne 1995 jyly Berlınde qol jetkizdi.
Bir mıllıardtan astam halqy bar qalyń Qytaıda qarsylas shydatpaı, sol irgeli memlekettiń týy astynda óner kórsetý qurmetine ıe bolǵan áıgili bylǵary qolǵap sheberi Qanat Islam qandaı da maqtaýǵa laıyq. Ol – Olımpıada men Azııa oıyndary, álem jáne qurlyq chempıonatynda qola medaldy moınyna ildi. Bul kúnderi kásipqoı rıngte kúsh synasyp júrgen qandasymyz 25 kezdesý ótkizip, barlyǵynda jeńiske jetti. 20 qarsylasyn esinen tandyrdy. Buıyrtsa, taıaý kúnderi beldi nusqalardyń biri boıynsha Qanat baýyrymyzdyń álem chempıony atanǵan sátin de kóremiz.
О́zbekstannyń namysyn qorǵap júrgen Elmurat Tasmuratov jaıynda uzaq áńgimeleýge bolady. 27 jastaǵy grek-rım kúresi sheberi 2013 jáne 2014 jyldardaǵy álem chempıonatynda jáne 2016 jyly Rıo olımpıadasynda qola medaldy qorjynǵa saldy. Qatarynan 4 ret Azııa birinshiliginde aldyna jan salmady.
Erejesiz jekpe-jek áleminde Qytaıda týyp-ósken Jumabek Tursynulynyń esimi erekshe qurmetpen atalady. Ol – osy sport túrindegi eń beldi uıym UFC-de tóbelesken tuńǵysh ári ázirge jalǵyz qazaq!
Búgingi tańda erkin kúresten Qytaı ulttyq quramasy sapynda Azııa oıyndarynyń qola júldegeri Erlanbek Qataı óner kórsetýde. Qandasymyz 2016 jylǵy Rıo Olımpıadasyna qatysty. Odan buryn 2004 jyly Afına Olımpıadasyndaǵy grek-rım kúresi sheberleriniń saıysynda Álnur Tórgeuly baq synaǵan bolatyn.
Taekvondodan kezinde Túrkııa quramasynyń múshesi bolǵan Jansel Denız, grek-rım kúresinen Brazılııanyń betke ustary Marat Ǵáripov pen Belarýstyń myqtysy Erbol Qalabaev, erkin kúresten Aýstralııanyń týy astynda óner kórsetken Talǵat Ilııasov, О́zbekstan boksyn órge súırep júrgen Elnur Ábdýraıymov syndy sańlaqtardyń barlyǵynyń da qazaq ultynan ekenin bizder ár kez maqtanyshpen aıtamyz.
Ǵalym SÚLEIMEN,
«Egemen Qazaqstan»
