Aldymen Memleket basshysynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty baǵdarlamalyq maqalasynyń bir jyldyǵyna oraı alqaly jıyn ótip, el birligi, ult tutastyǵy týraly oı qozǵaldy. Ol M.Áýezov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetinde Orbulaq shaıqasynyń 375 jyldyǵyna arnalǵan halyqaralyq ǵylymı-teorııalyq konferensııaǵa ulasty. Eki sharany da oblys ákimi Janseıit Túımebaev ashyp, «Sanamyz isimizden ozyp júrýi, ıaǵnı odan buryn jańǵyryp otyrýy tıis» degen Elbasy sózinen oı órbitip, oblystaǵy atqarylǵan jumystarǵa, máselen «Týǵan jer» jobasy boıynsha demeýshilerdiń qoldaýymen 31 mlrd, 467 mln teńgeniń 577 is-sharasy atqarylǵanyn atap, aldaǵy joba-josparlarǵa da toqtaldy. Ol sonymen birge bul jolǵy ulttyq jumysqa uıytqy bolyp, babalar úlgisimen qazaqy qalypty baıandy etý jolynda tynymsyz tirlik jasap kele jatqan, qoly jomart, halqym degende aıanbaıtyn Beket Turǵaraevtaı azamatqa alǵysyn bildirdi. Alǵashqy jıynda qarymdy qalamger M.Baıǵut meıirban mesenattar týraly aıta kelip, bodandyqtan ólip baryp qaıta tirilgen qazaqtyń búgingi baqytty kúnin Elbasy ıdeıasynda aıtylǵandaı «Máńgilik El» etý baılamyn aıtyp, «Qazaqty endi «óltirmeý» úshin bárimiz jumylýymyz kerek» dese, halyq qalaýlylary atynan arnaıy barǵan senator Á.Bektaev tórt qubylany túgendegen bul jıyn, Ordabasynda bas qosqan babalar dástúrin jalǵastyrǵandaı áserge bólegenin, endigi jerde osy birlik jalǵasyn taba berý kerektigin eske saldy. Akademık M.Jurynov, Eltańba avtory J.Málibekov ulttyń uıytqysy osy basqosýda kórinip otyrǵanyn atap ótti. Ǵylymı konferensııada professorlar – О́.Ozǵanbaev Orbulaq shaıqasyndaǵy uly jeńis pen búgingi rýhanı jańǵyrýdyń sabaqtastyǵyna, al Z.Qabyldınov bul shaıqastyń álemdik tarıhtaǵy mańyzyna toqtaldy. О́zbek elinen kelgen ǵalym E.Mýsýrmanov pen qyrǵyz jurtynyń ókili T.Abdyrahmanov túrki dúnıesindegi batyrlar bárimizge ortaq ekenin, olardyń úlgisin keıingige arqaýyn úzbeı jetkizý kerektigin sóz etse, aıtýly ǵalym A.Aıtaly el tarıhyndaǵy passıonarlyq qulshynystar men búgingi ulttyq bolmysty tereńnen tolǵady. Akademık D.Qojamjarova Orbulaq shaıqasynyń qazaq memlekettigi tutastyǵyn saqtaýdaǵy orny men rólin zerdelese, B.Aıaǵan Jáńgir han men Jalańtós batyrdyń eldi biriktirýdegi aqyl-oıyna tereńdep bardy. Fılologııa ǵylymdarynyń doktory S.Negımov Ámir Temirden bastap sóz qozǵap, Qojabergen jyraýǵa tizgin tartyp, tarıhtaǵy genetıkalyq baılanystar jaıly baılamyn jurt talqysyna saldy. Kórnekti jazýshy B.Nurjekeuly Orbulaq derekterinen dáıekter keltirip, bul shaıqastyń mańyzyna erekshe mán berdi. Keıbir ala-qula pikirlerdi de eske sala ketti. Ult jaqsylarynyń ónegesin mysaldarmen áńgimege ózek etip alǵan abyz aqsaqal S.Shaýhamanov bul batyrlar ıslam dinin berik ustanǵanyn, onyń qamqorshysy da bolǵanyn tilge tıek etti.
Alqaly basqosýdyń túıininde Beket Turǵaraev ulyqtaýǵa laıyq babalarǵa osyndaı qurmet kórsetý ár azamattyń paryzy ekenin alǵa tartyp, jurt isine jumylyp kelgenderge, qoldaǵan mekemelerge, olardyń basshylaryna rızashylyǵyn jetkizdi. Jalańtós Bahadúr týraly kólemdi kitaptyń jaryq kórgenin, onyń Samarqandy bılep otyrmyn ǵoı demeı, qazaq jurtynyń jerine kóz alartqandardy joıý jolyndaǵy kúreske 20 myń áskerimen kelip qatysqanyn batyrlardyń mundaı uly erligi búgingi eldigimizdiń irgetasy ispettes dep, olardyń sol qaharmandyǵyn elge jetkizý isinde Elbasynyń danalyǵy men daralyǵyna da erekshe mán berip, jańǵyrý ıdeıasy sanamyzdy qaıta túletkenin atap aıtty.
Keńes pen konferensııadan keıingi shara Ońtústik Qazaqstan oblysy, Qazyǵurt aýdany Sharaphana aýylyndaǵy Shymkent-Tashkent halyqaralyq kúre jolynyń boıyndaǵy bıik tóbe ústinen boı kótergen qos qaharmannyń eskertkishin ashý rásimine ulasty. Eskertkish lentasyn Á.Turǵymbekov, Q.Aıtahanov, M.Shákenov, ózge de azamattar qıdy. Jibek jamylǵy túskennen keıingi Jáńgir men Jalańtóstiń alyp tulǵasy kórgen kózdi qýantyp, kóńilge nur quıdy. Maqtaaraldan kelgen T.Júnisov bul urpaqqa úlgi dese, halyq aqyny Á.Qalybekova sózin óleńmen órnektedi. Qazaqstannyń qurmetti jýrnalısi B.Qonysbek babalar rýhyn kótergen Beket Turǵaraevqa shyn nıetin jetkizdi. Taza mystan quıylǵan, 11 metrlik alyp eskertkish buǵan deıin salynǵan «Babalar rýhyna taǵzym» keshenimen, eki gektar jerge 1000 túp aǵash egilgen jastar saıabaǵymen jarasym tapqanda, «Eldik jumys osyndaı bolsa kerek!» dedi jınalǵan jurt. Mundaı aýqymdy jumystyń júgin nardaı kótergen, baryn halyq ıgiligine, urpaq qamyna jumsaǵan azamat týraly professor D.Qamzabekuly, belgili jýrnalıst N.Júsip aǵynan jaryla oı terbep, máńgilik el bolý jolyndaǵy bul alyp qadam ekenin basa aıtty. Keshender bolashaqta ulttyq týrızmdi damytýǵa da óz úlesin qosary sózsiz. О́ıtkeni oǵan qajetti jaǵdaıdyń bári, máselen demalatyn oryndar, aqshańqan qazaq úıler, ashana men meıramhanalar, kórgende kóp jaıdy kóz aldyńnan ótkizetin kıeli adamdar týraly mol málimetter de az emes. Ulttyń rýhyn kóterip, halyqtyń mereıin asyratyn, jas urpaq bizdiń de babalarymyz osal bolmaǵan eken degizetin, osy jolǵy sharanyń sońy – batyr babalarǵa Quran oqytyp, myńdaǵan adamǵa as berýmen túıindeldi.
Súleımen MÁMET,
«Egemen Qazaqstan»
