Osynaý biregeılik elimizde 1 mamyr – Qazaqstan halqynyń birligi kúni erekshe aıshyqtala túsedi. Atalǵan meıram beıbitshilik pen kelisimniń qazaqstandyq úlgisin álemge tanytatyn aıryqsha dástúrge aınaldy. Sonyń arqasynda qazaqstandyq árbir azamat úshin urpaqtar sabaqtastyǵy arqyly jetken tatýlyq, birlik, senim men teń quqyqtylyq eń mańyzdy qasıetter bolyp qalyptasqan.
Táýelsizdiktiń alǵashqy kúnderinen bastap halyq birligi jáne memleket pen qoǵamnyń barlyq kúsh-áleýetin bir maqsatqa jumyldyrý basty nazarǵa alyndy. Atalǵan maqsatqa jetý úshin qoǵamdaǵy beıbitshilik pen kelisimdi saqtaý eń mańyzdy másele bolatyn.
Elbasynyń bastamasymen dúnıege kelgen biregeı ınstıtýt – Qazaqstan halqy Assambleıasynyń elimizdegi barlyq etnostardyń shynaıy kelisim men birlikte turmys keshýine yqpaly zor ekendigi daý týdyrmaıdy.
Búginde Assambleıa etnosaralyq jáne konfessııaaralyq qatynastar salasyndaǵy memlekettik saıasatty júzege asyrýshy alyp qurylymǵa aınalyp, elimizdegi barlyq etnostardyń ózara teń quqyqty qatynasyn qamtamasyz etýshi alań rólin atqarýda.
QHA-nyń basty baǵyty – mámilege kelý jáne biriktirýshi negizderdi nyǵaıtý arqyly barlyq etnostyq toptardy ortaq maqsatqa jumyldyrý bolyp tabylady. Al eń basty ereksheligi – elimizdegi barlyq etnostardyń múddelerin bir arnaǵa toǵystyratyn, barlyq azamattardyń etnostyq jáne dinı ereksheligine qaramastan quqyǵy men bostandyǵyn saqtaıtyn áleýetti ınstıtýtqa aınalýynda bolyp otyr.
Bizdiń syrtqy saıasatta júrgizip otyrǵan negizgi baǵyttarymyz – TMD sheńberindegi birigý týraly usynystar, EýrAzEQ, Álemdik dinder sezi, «EKSPO-2017» halyqaralyq kórmesi, BUU Qaýipsizdik Keńesine tóraǵalyq etý sııaqty sharalar Qazaqstandy halyqaralyq qoǵamdastyqta yqpaldy elge aınaldyryp, postkeńestik keńistiktegi ekonomıkalyq, saıası turǵyda eń qarqyndy damýshy memleket retinde kórsetýde.
Elbasy N.Á. Nazarbaevtyń basty maqsaty Qazaqstan qoǵamynda barlyq etnostar-dyń tolyqtaı quqyǵy men bostandyǵyn saqtaı otyryp, jergilikti, baıyrǵy ultqa negizdelgen áleýeti myqty qoǵam qurý.
Qazaqstan halqy Assambleıasy demokratııalyq jańarýlardy bastan keship jatqan Qazaqstandaǵy azamattyq qoǵamnyń alǵashqy qarlyǵashy bolǵany daýsyz.
Qazirgi tańda QHA-nyń tikeleı kúsh salýymen etnosaralyq qatynastar salasyn saıasattan tys saqtap, eldiń kópetnostyq ereksheligin memlekettiń basty qozǵaýshy kúshine aınaldyrdyq dep maqtanyshpen aıtýǵa bolady. Assambleıa etnomádenı birlestikterdi damyta otyryp, saıası, quqyqtyq jáne mádenı baǵytta qazaqstandyq jańa úlgini tájirıbege engizdi. Osy negizde «Sanalýandyq arqyly – birlikke» degen ataýmen etnosaralyq qatynastyń qazaqstandyq úlgisi qalyptasty.
Búginde Qazaqstan halqy Assambleıasy el ekonomıkasynyń qaıta túlep, turaqty damý qarqynyna ilesýi, qoǵamdy demokratııalandyrý úderisteriniń jedel damýy kezeńinde mańyzdy qoǵamdyq-saıası máselelerdi sheshýde aldyńǵy qatardan kórinýde. Qoǵamnyń etnostyq resýrsy el ekonomıkasyn damytýǵa, áleýmettik máselelerdi sheshýge jáne Qazaqstan qoǵamynyń rýhanı múmkindikterin damytýǵa baǵyttalyp otyr.
«Qazaqstan halqy Assambleıasy týraly» zań eldiń árbir azamatyna halyq úshin aıanbaı qyzmet etýdi, osy eldiń patrıoty bolýǵa shaqyryp, naqty is-qımyl baǵyttaryn usynady.
Assambleıa atynan saılanǵan depýtattar nátıjeli eńbek etip, zań jobalaryn ázirleýge belsendi atsalysýda. Depýtattar elimizdegi barlyq aımaqtyq etnomádenı birlestiktermen, azamattarmen tyǵyz qarym-qatynasta jumys istep keledi.
QHA etnosaralyq qatynas salasynyń barlyq máselesine aralasyp, memlekettik organdarmen belsendi jumys istep otyr. Májilistegi «Qazaqstan halqy Assambleıasy» depýtattyq tobynyń otyrystarynda memlekettik organdarmen birlesken sharalar jospary júzege asyrylyp, birqatar baǵyttar boıynsha naqty sharalar atqarylýda.
Assambleıanyń dúnıege kelgen jyldardan beri atqarǵan qyzmeti men júrip ótken sara joly qazaqstandyq etnosaralyq jáne konfessııaaralyq kelisim úlgisi onyń álemdik qoǵamdastyq aldynda bedelin arttyryp, el qoǵamynyń quramdas bóligine aınalǵanyn kórsetti.
Qazirgi tańda búkil álemdi sharpyǵan ǵalamdyq daǵdarys oshaǵy Qazaqstandy da óz qanatynyń astyna tartyp otyr. Halyqaralyq keńistikte júrip jatqan úderisterge kóz salar bolsaq, daǵdarys qarjylyq, ekonomıkalyq salalarmen ǵana shektelmeı, áleýmettik, etnosaralyq jáne dinaralyq máselelerdiń ýshyǵýyna sebepker bolýda.
Atalǵan jaǵdaılardy eskeretin bolsaq, daǵdarysqa qarsy keshendi sharalardyń bastalýyna kóńil bólgen Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń kóregendigine tańǵalmasqa amal joq. Atalǵan sharalar tek qana ekonomıka jáne áleýmettik salalarmen qatar, ıdeologııalyq maqsatta kidirissiz jumys isteýde. Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamalyq maqalasy, sońǵy usynylǵan «Prezıdenttiń bes áleýmettik bastamasy» atty halyqqa Úndeýi osyǵan dálel.
Memlekette qoǵamdyq-saıası turaqtylyq bolmaı, ekonomıkalyq salada jetistik bolmaıdy degen qaǵıdany tarıh áldeqashan dáleldegen. Sondyqtan Qazaqstan halqynyń birligin budan ári jetildirý mindeti – memlekettik saıasattyń basym baǵyty.
Elbasy aımaqtardaǵy jumystardy kúsheıtip, áleýmettik qıyndyqqa tap bolǵan halyqqa jan-jaqty járdem kórsetýdi únemi aıtyp keledi. Osyǵan baılanysty, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń qaıyrymdylyq salasyndaǵy aýqymdy jumysyn atap ketken jón. «Shyn júrekten» qaıyrymdylyq telemarafony, etnomádenı ortalyqtardyń bul saladaǵy jumysy halyqqa keńinen tanymal.
Eldi jumyldyrýshy mańyzdy faktordyń biri – qazaq halqy, onyń dástúrlik, tildik jáne mádenı qundylyqtary. Kez kelgen memlekettiń birliktiń, ortaq maqsatqa uıysýynyń negizi halyqtyń jappaı memlekettik tildi qoldanýy ekeni sózsiz. Memlekettik til – el egemendiginiń basty sharty. Ol – Qazaqstan halqynyń basyn biriktirýshi qural. Sondyqtan barlyq etnos ókilderine memlekettik tildi oqytyp-úıretý baǵytynda aýqymdy jumystar júzege asyrylyp otyr.
QHA janynda oblystyq, aýdandyq, qalalyq, aýyldyq deńgeıde Qoǵamdyq kelisim keńesteri men tárbıe, otbasylyq máseleler boıynsha Analar keńesi bar. Memlekettik joǵary oqý oryndarynda Assambleıanyń óskeleń urpaqqa memlekettik etnosaıasattyń negizgi túsinikteri men baǵyttaryn uǵyndyratyn kafedralar ashyldy.
Bıyl 5 naýryzda árbir qazaqstandyqtyń ómiri úshin mańyzdy, halyqtyń ál-aýqatyn ári qaraı jaqsarta túsýge baǵyttalǵan Prezıdenttiń jańa áleýmettik bastamalary usynyldy.
Sol sátte Elbasy N.Á.Nazarbaev óz sózin «Biz eldiń birligi men memlekettiń syndarly saıasatynyń arqasynda barlyq synaqtardan abyroımen óttik. El ıesi qazaq halqynyń mańyna uıysqan barsha etnostar ony joǵary baǵalaıdy. Men etnomádenı birlestikterge de aıryqsha rızashylyq bildiremin», – dep bastaýy beker emes bolatyn. Bul – áleýmettik modernızasııa jolyndaǵy, óz ómirin Qazaqstanmen baılanystyratyn árbir azamat úshin jańa múmkindikter beretin aýqymdy joba. Jahandyq ulttyq birlik, bul – áleýmettik birlik. Barlyǵymyzdyń eń basty mindetimiz – qoǵamdyq birlikti saqtaý, ony qadirleý.
Iýrıı TIMOShENKO,
Parlament Májilisiniń depýtaty
