Atalǵan festıval álemdik qoǵamdastyqtyń aldyńǵy qatarly sarapshylary men stýdentter aýdııatorııasy arasyndaǵy alańǵa aınaldy. Aıta ketý kerek, festıval aıasyndaǵy kezdesýler dáris, story telling, motivation speech, buqaralyq suhbat formattarynda ótkizildi. Is-shara aıasynda ótken dárister AEF 2018 Global Challenges Summit Sıfrly ýnıversıtetine aınalyp, forým aıaqtalǵan soń saıtta úsh tilde ornalastyrylady dep kútilýde. Al forým uıymdastyrýshylary bıyl alǵash ret ótkizilgen festıval bolashaqta dástúrge aınalady degen oıda.
Dárister festıvali aıasynda lektorlar stýdentterge qazirgi zamanǵy tehnologııalyq jańalyqtar, adamzat aldynda turǵan ózgerister týraly aıtty. Sonymen qatar jahandyq máselelermen qatar Qazaqstandaǵy jaǵdaıǵa da toqtaldy. Mysaly, Shazam qosymshasynyń negizin qalaǵan Krıs Barton búgingi tańda IT salasynyń jyldam damyp jatqanyn atap ótip, «Qazaqstanda bul salany odan beter damytý úshin ınvestısııalardy kóbeıtip, jastarǵa barlyq jaǵdaıdy jasaý kerek. Sonymen qatar startapshylardyń ıdeıalaryna qulaq asyp, olardy jan-jaqty qoldap otyrǵan jón», dedi.
Nazarbaev Ýnıversıtette ótken festıvalde London koroldik kolledjiniń ǵylymı qyzmetkeri, daǵdarys jaǵdaıyndaǵy medıanyń rólin zertteýshi maman Grıgorıı Asmolov «Áleýmettik-gýmanıtarlyq damýdaǵy ınternettiń róli» atty taqyrypta dáris oqyp, ınternettiń múmkindikterin durys paıdalana bilýdiń mańyzdylyǵy týraly baıandady. Al «Altyn arystan» (1984) Venesııa kınofestıvaliniń bas júldegeri, rejısser Kshıshtof Zanýssıdiń dárisi stýdentter tarapynan erekshe qyzyǵýshylyq týdyryp, suraq-jaýap formatynda órbidi. Rejısser aýdıtorııaǵa ár halyq jahandaný zamanynda mádenı erekshelikterin saqtap qalý kerektigin ári kınorejıssýra salasynda sol ıdeıany júzege asyrýdyń áldeqaıda ótimdi bolatynyn aıtty. «Qazirgi tańda kez kelgen memlekettiń halqy Gollıvýd kınolaryn jáne ózderiniń jergilikti týyndylaryn kóredi. Kóp jas rejısserdiń fılmi sapaly bolǵanymen, ol Gollıvýd jelisin qaıtalaǵan nemese sol tektes janrda bolady. Mysaly, qazaqtyń jas rejısseri óz eli týraly, jeri týraly óte shynaıy ári sapaly kartına usynsa, ol áldeqaıda tabysty bolar edi. Jahandaný zamanynda mádenı erekshelikterdi saqtap qalý ǵana emes, ony tanyta bilý de mańyzdy», dedi Kshıshtof Zanýssı.
Halyqaralyq «Engineering News Record» óndiristik jýrnalynyń reıtınginde birinshi orynda turǵan, 100 myńnan artyq qyzmetkeri bar ári 150-den astam memlekette jobalaryn júzege asyryp júrgen AECOM kompanııasynyń qalalar dızaıny jáne startegııalyq josparlaý dırektory Karlo Kastellıdiń de dárisin erekshe atap ótýge bolady. Ol «Qalalar – ujymdyq kúsh» degen taqyrypta dáris oqyp, kez kelgen qalanyń damýy tek belgili bir mamandardyń emes, turǵyndardyń qolynda ekenin aıtty. Sonymen qatar Astana qalasynyń arhıtektýrasyna joǵary baǵa berip, halyqtyń qonaqjaılyǵyna tánti bolǵanyn atap ótti. «Astananyń óte az ýaqyttyń ishinde qazirgi keıpine engeni – úlken eńbektiń nátıjesi. Bul qala taǵy osynsha ýaqytta tipten ózgerip, qaryshtap damıdy dep oılaımyn», dedi K.Kastellı.
Stýdentterge qyzyǵýshylyq týdyrǵan taǵy bir dáris jasartý bıotehnologııasy týraly boldy. SENS qorynyń ǵylym boıynsha tóraǵasy ári dırektory Obrı Dı Greı bolashaqta adamnyń qartaıý prosesin toqtatýǵa múmkindik beretin bıotehnologııalardyń paıda bolýy týraly aıta kele, «Dál qazir osy aýdıtorııada otyrǵan adamdar osyǵan kýá bolýymyz da múmkin. Nemese sol tehnologııany jasaýshylar sizderdiń aralaryńyzdan da shyǵýy yqtımal», dep, jastarǵa shabyt bere sóıledi.
Medme-diń basqarýshy seriktesi Ilıa Slýskıı «Tórtinshi ındýstrııalyq revolıýsııa qarsańynda neni úırený kerek?» degen taqyrypta dáris oqyp, qazirgi tańda belgili bir salany meńgergennen keıin de jan-jaqty bolýdyń mańyzdylyǵy artatyny týraly aıtty. «Bir sala birneshe salanyń qyzmetin biriktiretin bolady. Iаǵnı adamnyń izdený qajettiligi artady. Bul tulǵalyq damý úshin de óte kerek. Sondyqtan qazirden bastap jan-jaqty bolsańyzdar, bolashaqta básekege qabiletti maman bolatyndaryńyz sózsiz», dedi ol.
Nazarbaev Ýnıversıtet stýdentteriniń aıtýynsha, dárister jastarǵa shabyt syılaǵan. «Halyqaralyq sarapshylardyń, álemge tanymal mamandardyń qarapaıym stýdentterge dáris oqý múmkindigi kúnde bola bermeıdi. Bul dárister bizdi jigerlendirdi, shabyttandyrdy. Lektorlar armanǵa qol jetkizý úshin tynbaı eńbek etse, adamnyń qolynan bári keletinin kórsetti. Dáriske qatysqan qatarlastarymnyń kópshiligi shabyt alyp shyqqanyn, erekshe jigerlengenin aıtyp jatyr. Men de erekshe áser aldym», deıdi stýdentterdiń biri Nazerke Qabalına.
Gúlnur QÝANYShBEKQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
