– Irgesin sonaý jyldary Muhtar Áýezov pen Júsipbek Aımaýytov qalaǵan «Abaı» jýrnaly Táýelsizdik alǵan jyldary Ryshan Mýsınniń basshylyǵymen qaıta jańǵyrdy,-deıdi Murat Sultanbekov,-«Abaı» jýrnalynda istep júrgen kezim edi. 2005 jyldyń jaz aıy bolatyn, bir kúni Ryshan aǵa shaqyrtty. Ázilhan Nurshaıyqovtan habar alypty. Áz aǵanyń Semeı qalasyndaǵy Shákárim dańǵyly boıyndaǵy úılerdiń birinde maıdandas dosy turady eken bar eken, sol syrqattanyp qalypty. Kóńilin suraýǵa kele jatyr. Sodan «Abaı» jýrnalynyń bas redaktory Ryshan Mýsın bar, «Semeı tańy» gazetiniń bas redaktory Rıza Moldasheva úsheýmiz Ázilhan Nurshaıyqovty áýejaıdan qarsy aldyq. Dosynyń kóńilin surap shyqqan soń, Ryshan Mýsın aǵamyz úıine dám tatýǵa shaqyrdy. Fotograf shaqyrypty. Estelikke sýretke tústik. Sol joly «Semeı tańy» gazetiniń bas redaktory Rıza Moldasheva da Ázilhan aǵany bir top qalamger qaýymymmen «Semeı» meıramhanasyna dámge shaqyrdy. Bárimiz taǵy da bas qostyq. Esten ketpes bir erekshe kezdesý boldy. Jazýshy Ázilhan Nurshaıyqov Rıza Moldashevanyń jýrnalıstıka salasynda atqaryp jatqan jumystaryn erekshe baǵalaıtyndyǵyn aıtatyn. Ekeýiniń qalamger-jýrnalıst retinde sabaqtastyǵy deýge bola ma, keıinirek Ázilhan aǵanyń eskertkish taqtasyn Rıza qyzymyz ózi basshylyq jasap otyrǵan «Semeı tańy» redaksııasynyń ǵımaratyna ilgizdi. Qazirde qarasam, Ázilhan Nurshaıyqov ta, Ryshan Mýsın de «Semeı tańy» redaksııasynyń tarıhy sııaqty estelik bop tur. Rıza qyzymyzǵa úlken rahmet! Ekeýi de meniń áriptesterim, aǵalarym, ózim aıryqsha qurmet tutatyn qalamgerlerim edi.
О́tken kúnniń esteligin aıtamyn dep osy tusqa kelgende Murat aǵa kózine jas aldy. Aıtýynsha, eń alǵash ret 2004 jyly 7 qyrkúıekte Almatyǵa Jazýshylar Odaǵyna arnaıy jumys saparymen barǵan kezde Ázilhan aǵamen tanysqan eken. Amandasyp bolǵan soń «qalqam qaıdan kelip eń?» dep suraıdy Ázilhan aǵa.
– Semeıden keldim dep em, birden qoltyqtaı alyp, qushaqtap, qýanyp Semeıdiń qal-jaǵdaıyn surastyra bastady. Semeı onyń kózine ystyq kórinedi eken-aý qansha degenmen endi oılap qarasam,-dedi Murat Sultanbekov aqsaqal,-dereý qaltasynan vızıtkasyn alyp shyǵyp, «Qymbatty baýyrym Muratqa» dep izgi tilekterin jazyp, qoltańbasyn berdi. Sodan bastap men onymen qatty dos bop kettim. Men Ázilhan Nurshaıyqovtyń ótinishimen «Máńgilik mahabbat jyry» atty shyǵarmasyn «Pesnıa vechnoı lıýbvı» dep orys tiline aýdardym. 2009 jyly Ázilhan aǵa «Sanat» degen baspadan «Mahabbat jyrlary» degen kitap shyǵardy. Osynyń ishinde jazýshynyń shyǵarmalary, óleńderi bar eken. Eń sońyna meniń orys tiline aýdarǵan «Pesnıa vechnoı lıýbvı» degen aýdarmamdy kirgizipti. «Perevod Mýrata Sýltanbekova, 2004 god» dep jazypty. Rza boldym. Almatyǵa úıine qonaqqa shaqyrdy.Kabınetinde otyrdyq. Kabıneti bir murajaı sııaqty, kitap óte kóp. Jazýshynyń jumys orny ekendigi birden kórinip tur. Áńgimelestik, eldiń jaǵdaıyn aıttym. Umytylmaıtyn keremet shyǵarmashylyq kezdesý boldy.
Iá bárin aıt ta, birin aıt, qazaq ádebıetinde tom-tom shyǵarmalar jazylyp, taǵy sonshasy orysshaǵa aýdarylyp jatyr, biraq Abaı men Shákárimdi orys tiline óz deńgeıinde aýdarǵan aýdarmashy-aqyndar neken saıaq. Solardyń ishinde Murat Sultanbekovtyń alar orny aıryqsha. Onyń «Han Abylaı ı ego batyry», «Dagestan», «Irtyshskıı ostrov» «Abaı ı Shakarım v HHI veke» jáne taǵy basqa kitaptary men maqalalary bir tóbe. Taǵy bir aıta keter jaıt, Murat Sultanbekov Qaıym Muhamedqanovtyń usynysymen Abaı men Shákárimdi de oryssha sóıletken aqyn
– Semeıde Ázilhan Nurshaıyqovqa kóshe beriledi degendi estip, qatty qýanyp otyrmyn,-dedi Murat aqsaqal, - Áz aǵany zamanynda el baǵalaǵan. Dańqty Baýyrjan Momyshulynyń kez kelgen jýrnalısterdi kirgizbeıtin, jolatpaıtyn qatal minezi bolǵan eken. Tek Ázilhan Nurshaıyqovtyń soǵysta bolǵan, maıdanger ekendigin estip, suhbattasýǵa kelisken eken. Bul týraly Áz aǵanyń ózi aıtyp otyratyn. Ázilhan Nurshaıyqovty men óz ótinishine oraı, múmkindiginshe oryssha aýdardym. Ony basqa tilderge aýdarý, kóshe atyn berý árıne, keler urpaqtyń, qazirgi jastardyń moınyndaǵy paryz is dep bilemin.
Raýshan NUǴMANBEKOVA,
Sýretter avtordyki
Semeı
