Temir jol tasymalyna jolaýshylardyń kóńili tolmaıdy

Qazaqstandyqtardyń basym bóligi qazir temir jol tasymaly qyzmetin paı­dalanady. Jýyrda óńirlerde bol­ǵanymyzda jolaýshylardyń temir ­jol qyzmetine kóńilderi tolmaıtynyn bildik. Atap aıtsaq, Jezqazǵan sııaqty keıbir eldi mekenderdiń ózinde vokzaldarda jolaýshylarǵa qolaıly jaǵdaılar jasalmaǵan: ishi salqyn, qonaqúıi joq, kishkentaı balalary bar analar men múgedekter úshin arnaýly bólmeler qarastyrylmaǵan, jyly sý joq. Kóptegen temir jol stansalarynda jolaýshylardy vagondarǵa otyrǵyzý men túsirý qolaılylyǵy men qaýipsizdigi saqtalmaǵan, perrondar joq, sondyqtan adamdar, ásirese qarttar men múmkindigi shekteýli kisiler bıik tambýrlarǵa áreń minedi. Al jolaýshylardy vagonǵa otyrǵyzý ýaqyty az, 2-5 mınýtpen ǵana shektelgen. Sol sebepti jurt poıyzdan túsip-minýge úlgermeı jatady. Pandýstar ornatýǵa kóńil bólinbeıdi, stansalarda múgedekter qolarbalarynyń kassaǵa ótý joldary jáne vagondarǵa arnaıy kirme joldary qamtamasyz etilmegen. 

Máselen, Qaraǵandy oblysynyń Osakarov aýdanyndaǵy Sarybel, Aq­tasty, Shoqaı, Volsk (Saryózek) jáne Rýsskaıa Ivanovka sııaqty bes stansada jáne Aral teńizi, Abaı sııaqty halyq kóp minetin stansalarda osyndaı kemshilikter kózge uryp tur.

Sonymen qatar poıyzdardyń jú­rip-turý kestesi men marshrýttary da halyqqa qolaısyz. Máselen, «Qa­ra­ǵandy – Qarajal – Qaraǵandy» baǵy­tynda qatynaıtyn jolaýshylar poıyzy 360 kılometr qashyqtyqtaǵy Qara­jal kentine 11 saǵat 12 mınýt júrip jetedi eken. Ortasha jyldamdyq saǵa­tyna 32 kılometr shamasynda. Jolaý­shylardyń tıtyǵyna tıetin mundaı «ógiz aıańnyń» sebebi atalǵan poıyzdyń Jańaarqa stansasynda 3 saǵat 29 mınýt aıaldaıtyndyǵynda bolyp shyqty. Al qaıtarda tipti asyqpaı, Jańaarqada 4 saǵat 24 mınýt kidirip, Qarajaldan Qaraǵandyǵa 11 saǵat 41 mınýtta áreń jetetin bolyp shyqty. 

 Osyǵan uqsas jaǵdaı «Balqash – Jezqazǵan – Balqash» baǵytynda qatynaıtyn poıyzda da oryn alǵan. Qaýiptiligi joǵary aımaq bolyp sanalatyn temir jol stansalarynda jolaýshylar qajetti sanıtarlyq jaǵdaılar jasalmaǵandyqtan, syrtqa shyǵyp, temir joldyń ústimen júrip, óz ómirlerine qater tóndirýge májbúr. Kúnara qatynaıtyn «Qyzylorda – Jezqazǵan» baǵytyndaǵy poıyz da jolaýshylardyń oryndy renishterin týǵyzyp otyr. О́ıt­keni osy baǵyttyń stansalarynda tu­ratyn halyq Astanaǵa jetý úshin Jez­qazǵan qalasynyń vokzalynda 4 saǵat aıaldaıdy, al keri qaıtarda 14 saǵattaı aıaldaýlaryna týra keledi. Osyndaı qıyndyq kórip júrgen jolaýshylar «Qyzylorda – Jezqazǵan» poıyzynyń baǵytyn Astanaǵa deıin uzartýdy su­raı­dy.

Osy aıtylǵandardy eskerip biz In­­ve­s­tısııalar jáne damý mınıstri Jeńis Qasymbekke depýtattyq saýal­men tómen­degi usynystardy jasadyq: 

1.Barlyq poıyzdardyń jolaýshylar vagondarynyń tehnıkalyq jaı-kúıin baǵalap, olardy jańartý máselesin qa­rastyrý; 

2.Barlyq temir jol stansalarynyń jaǵdaıyn tekserip, jolaýshylarǵa múmkindiginshe jaǵdaı jasaýdy qolǵa alý; 

3.«Qaraǵandy – Qarajal – Qara­ǵandy» jáne «Balqash – Jezqazǵan – Bal­qash» baǵyttaryndaǵy jolaýshylar po­ıyzdarynyń jol júrý ýaqytyn qysqar­tý sharalaryn qabyldaý; 

4.«Qyzylorda – Jezqazǵan» poıyzy qa­tynasyn qolaıly etip uıymdastyrý jáne ony Astana qalasyna deıin uzartý má­selelerin qarastyrý.

Maıra AISINA, 
Májilis depýtaty