– Aty ańyzǵa aınalǵan Jambyl men Kenen atamdy, Úmbetáli Káribaev pen Sábıt Muqanov, Ǵabıt Músirepov pen Ǵalı Ormanov syndy tanymal azamattardy ákeıdiń qasynan bala kezimde talaı kórgenim esimde, – degen aýyl muǵalimi, ardager ustaz Hapýza Estáýletqyzynyń tilek-sózi Almaty men Taldyqorǵannan Aqterekke «Rýhanı jańǵyrý» jobasy aıasynda arnaıy kelgen qalamgerler shoǵyrynyń saparyna tarıhı baǵa berdi. Dúldúl aqynnyń tuıaǵy Hapýza ana ǵana emes, kúlli aýyl halqynyń mektep sahnasyn úıirile qorshap, qaýmalaı qalýynyń máni bar. Sahnada – aýyl túlegi, qalamy júırik pýblısıst, Qazaqstan Baspa isiniń úzdigi Gúlzeınep Ábdirahmanova (Sádirqyzy) men Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń sýdaı jańa múshesi, talantty jas jazýshy Esbolat Aıdabosyn.
– El gazeti «Egemen Qazaqstanda» (burynǵy «Sosıalıstik Qazaqstan») boı jetken 17 jasymda stenografıstik qyzmetke turyp, odan jýrnalıstıkada taban aýdarmaı 46 jyl eńbek etippin, áli de qol úzgen joqpyn, – dep sóz bastaǵan qarymdy qalamger armanshyl mektep oqýshylaryna jýrnalıstıka degen ilimniń qıyny men qyzyǵyn uǵynyqty ári óte qyzyqty tilmen baıandap berdi. Kóptegen suraqtarǵa tebirene, tolqı jaýap berdi.
Mektep dáliziniń tutastaı bir qabyrǵasyna Gúlzeınep Sádirqyzynyń «Egemen Qazaqstanda» jarııalanǵan kólemdi pýblısıstıkalyq tanymdyq-taldaý, syr-suhbat maqalalary ilingen. Gazet betterindegi qazaqtyń taý tulǵaly azamattarynyń tanys beınelerin kórip, zerdeli jýrnalıst hanymnyń qorjyny derekti qujattarǵa ámanda baı ekenine, óz basynyń qazaq tarıhyna derek qosýda úlesiniń zor ekenine kýá bolasyń. Eń ǵajaby, Aqterektiń ár turǵyny «Egemendegi» tilshi-jerlesi «Gúlzeınep Sádirqyzynyń» jazǵan árbir dúnıesine jetik ári óte-móte habardar bolyp shyqty. Búgingi Aqterekte 50 dana «Egemenniń» taraıtyny óz aldyna!..
«Sosıalıstik Qazaqstanda», meıli «Egemen Qazaqstanda» Sádirqyzynyń árbir maqalasynyń dúmpýi zor bolyp jatatyny gazettiń turaqty oqyrmanyna óte-móte málim jaıt ta. El múddesin shyryldap qorǵap, qoǵamnyń tynysy men qan tamyry búlkilin jiti ańǵaryp júretin jýrnalıst jergilikti atqarýshy bılik organdarynyń bosańsyp, boıkúıezdikke salynyp ketýine áste mursha bermegen. Qalamger jazbalarynyń, pýblısıstıkasynyń qýaty da sonda-aý! Osy arada Gúlzeıneptiń qalamynan týǵan áńgime janryndaǵy kórkem dúnıeleri týraly Qazaqstannyń burynǵy-keıingi jazýshylar arasynda óte jyly pikirler qalyptasqanyn da eske sala keteıik. Táýelsizdiktiń eleń-alańynda qarshadaı jýrnalıst qyzdyń «Egemen Qazaqstannyń» sol kezdegi bas redaktory Sherhan Murtazanyń tapsyrmasymen Lenıngradqa (Sankt-Peterbýrg) shuǵyl is-saparmen baryp qaıtýynyń ózi baǵalanar erlikke para-par úlken tarıh. Kezinde jaý qorshaýynda qalǵan alyp qalanyń halqyn «Lenıngradtyq órenderim» atty otty jyrymen qorǵap, dem bergen Jambyl atamyzdyń ózin keıin... qorǵaýǵa týra kelgeni bar. Sonda ǵoı aqyn atyndaǵy mektep pen kóshe ataýlarynan jeringen jergilikti ýltra-ultshyldarǵa toıtarys bergen osy Gúlzeınep Sádirqyzy. Sol sapardan soń jazylǵan ótkir syn maqalanyń óteýi – Sankt-Peterbýrgte Jambyl Jabaevtyń esimi mektepke de, kóshege de qaıtarylyp berildi.
Dál osy kúni Aqterek aýylynyń kúlli jurty aıaýly da qymbatty qalamger qyzy men ulynyń shyǵarmashylyq eńbegine qoshemet bildirip jatqanda, Ankaradaǵy (Túrkııa) Súıinbaı baǵynyń jıegindegi Jambyl kóshesiniń ár buryshyna uly aqynnyń túrikshe jazylǵan nusqalyq tarıhy mármár taqtalarǵa ilinip jatqan. Halyqaralyq Jambyl atyndaǵy qordyń tóraǵasy, jazýshy Manarbek Izbasarov sol saltanatty sharaǵa qatysýyna baılanysty Aqterekke kele almady. Alaıda aqyldastar alqasynyń sheshimimen, tóraǵanyń óz qolymen rásimdelgen «Halyqaralyq Jambyl atyndaǵy syılyqtyń ıegeri» ataǵyn qalamger Gúlzeınep Sádirqyzy Ábdirahmanovaǵa belgili jazýshy, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń hatshysy Jumabaı Shashtaıuly júrek tolqytardaı sóz sóılep, qalamgerdiń jýrnalıstıka men ádebıet salasyndaǵy qyrýar atqarǵan eren eńbegin atap turyp tabystady. Shat-shadyman bolǵan jerlesteri Gúlzeınepke gúldesteler syılap, ıyǵyna ulttyq kamzol japty.
О́zi aıtqandaı aýyldas ápkesiniń maqalalaryn mektep qabyrǵasynda júrgen kezinen úzbeı oqyp, «dáris ala bilgen», keıin izin basyp qolyna qalam ustaǵan Esbolat Aıdabosynnyń da «otyzynda orda buzǵan» jaıy bar. Elde alǵan joǵary bilimin Qytaıdyń joǵary oqý ornynda jalǵastyryp, búginde ómirden laıyqty óz ornyn tapqan jas jazýshynyń «Súlikqara» áńgimeler jınaǵy men búgingi shyǵarmashylyq joly týraly Qazaqstan Jazýshylar odaǵy Almaty oblystyq fılıalynyń jetekshisi Erlan Júnis aqjarma lebizin aıtty. Qyzyqty da qaıtalanbas kezdesýdiń shyraıyn ashqan sezimge toly syrly jyryn oqydy. Án aıtyldy, dombyra tartyldy. Jerlesteri qos qalamgermen sahnadan tys turyp ta uzaq syrlasty, sher tarqatty, sýretke tústi. О́zderi bir kezde «tarydaı bop kirip, taýdaı bop shyqqan» súıikti mektebine Gúlzeınep «Mahabbatym – júregimde!..», Esbolat «Súlikqara» kitabyn syılady.
Ejelden án men jyrǵa, ádebıetke jany qumar, kózi ashyq, kóńili sergek aqterektikter jerlesteri – qos qalamgermen umytylmastaı syrlasyp bir serpilip qaldy-aı...
Talǵat SÚIINBAI,
«Egemen Qazaqstan»
Almaty oblysy,
Jambyl aýdany
