2018 jylǵy álemdik básekege qabilettilik reıtınginde Qazaqstan 38-oryndy ıelendi

IMD reıtıngi ekonomıkalyq belsendilik, úkimet tıimdiligi, bıznes tıimdiligi jáne ınfraqurylym sııaqty faktorlardy baǵalaıtyn jan-jaqty zertteýdiń nátıjesi bolyp tabylady. Jylnamada 340 kórsetkish qamtylyp, olardyń 2/3 statıstıka­lyq derekter negizinde, 1/3 – saýalnamaǵa sáıkes eseptelinedi.

2018 jylǵy zertteý qorytyndysy boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy 38-oryndy ıelendi.

2018 jyly reıtıngke álemniń 63 eli qatysty. Bıyl reıtıngti AQSh bastady. Eń básekege qabiletti elder – burynǵysynsha Gonkong, Sıngapýr, Nıderland, Shveısarııa. TMD elderiniń arasynda Qazaqstan joǵary orynda tur, Reseı – 45-orynda, al Ýkraına – 49-orynda.

Reıtıngtegi orynnyń tómendeýine qaramas­tan, eki faktor boıynsha oń úrdister baıqalady. «Ekono­mıkalyq qyzmet» faktory boıynsha Qa­zaq­stan 5 orynǵa kóterilip, 49-oryndy ıelendi. Jaqsarý úsh sýbfaktor boıynsha oryndardyń jaqsarýymen túsindiriledi: «Halyqaralyq saýda» – 56-oryn (6 tarmaqqa jaqsarý), «Jumyspen qamtý» – 26-oryn (6 tarmaqqa jaqsarý) jáne «Baǵalar» – 48-oryn (5 tarmaqqa jaqsarý). Oryndardyń tómendeýi «Ishki ekonomıka» – 46-oryn (6 orynǵa tómendeý) jáne «Syrt­qy ınvestısııalar» – 28-oryn (10 orynǵa tó­me­n­deý) sýbfaktorlarynyń nasharlaýymen baıqaldy.

«Infraqurylym» faktory boıynsha usta­nym­nyń 1-tarmaqqa 43-orynnan 42-orynǵa jaq­sarýy baıqalady. Jaqsarý úsh sýbfaktor boıynsha oryn aldy: «Bazalyq ınfraqurylym» – 47-oryn (8 tarmaqqa jaqsarý), «Ǵylymı ınfraqurylym» – 47-oryn (2 tarmaqqa jaqsarý), «Bilim» – 29-oryn (6 tarmaqqa jaqsarý). Sonymen qatar «Tehnologııalyq ınfraqurylym» – 49-oryn (6 tarmaqqa tómendeý) jáne «Densaýlyq saq­­taý jáne qorshaǵan orta» – 56-oryn (3 tar­maq­qa tómendeý) sýbfaktorlary álsiz bolyp qalýda.

«Úkimettiń tıimdiligi» faktory boıynsha Qazaq­stan 25-oryndy ıelendi. Atalǵan faktor eldiń báse­kege qabiletti artyqshylyǵy bolyp tabyО́­la­dy. «Qoǵam­dyq qurylym» sýbfaktory bo­ıyn­sha 2 tar­maq­qa (28-oryn) jaqsarý baı­qalady. «Mem­leket­tik qarjy» sýbfaktory boıynsha 4-orynnan 19-orynǵa tómendeý baıqalýda. «Bıznes týraly zańnama» sýbfaktory boıynsha 6 tarmaqqa tómendeý (28-oryn), «Salyq saıasaty» – 4 tarmaqqa tómendeý (14-oryn) jáne «Instıtýsıonaldyq orta» – 4 tarmaqqa tómendeý (50-oryn) baıqalady. 

«Bıznestiń tıimdiligi» faktory boıynsha Qazaq­stan 34-oryndy ıelendi. Atalǵan fak­tor bóli­sinde quramdastardyń oryndary tómen­degi­deı: «О́nimdilik pen tıimdilik» – 42-oryn (4 tar­maqqa tómendeý), «Eńbek naryǵy» – 13-oryn (6 tar­maqqa tómendeý), «Qarjy» – 42-oryn (2 tarmaqqa tómendeý), «Menedjment praktıkasy» – 29-oryn (15 tarmaqqa tómendeý), «Qarym-qatynas pen qundylyqtar» – 33-oryn (22 tarmaqqa tómendeý).
Respondentterdiń pikirinshe, Qazaqstan Res­pýbl­ı­ka­sy ekonomıkasynyń eń tartymdy bes faktory: strategııalyq turaqtylyq pen jaǵ­daıdyń boljamdylyǵy (57,8%), qolaıly isker­lik orta (55,6%), dınamıkalyq ekonomıka (respon­dentterdiń 46,7%), salyq salýdyń tıimdi júıesi (41,1%) jáne tıimdi eńbek qatynastary (32,2%).