– Nurı Lazaruly, Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev 2017 jyly 3 qarashada partııa Saıası keńesiniń keńeıtilgen otyrysynda partııa aldyna sıfrlandyrýǵa qatysty tapsyrmalardy bergen edi. Osy tapsyrmalardy oryndaý Mańǵystaý oblysynda qalaı júzege asyrylyp jatyr?
– Elbasy tapsyrmasyna sáıkes 22 jańa joba qolǵa alynyp, olardy tıimdi júzege asyrý úshin birneshe memorandýmǵa qol qoıylǵan bolatyn. Jańa reformanyń basty maqsaty – Qazaqstannyń ekonomıkalyq, saıası jáne rýhanı jańǵyrýyna jan-jaqty qoldaý kórsetýdiń tıimdi tetigin qalyptastyrý bolyp tabylady.
Mańǵystaýda barlyǵy aqysyz 35 IT-synybyn ashý josparda bar. Qazirgi tańda onyń tórteýi ashyldy. Atap aıtqanda, Túpqaraǵan aýdany Fort-Shevchenko qalasyndaǵy mektep-ınternatynda, Qaraqııa aýdany Quryq orta mektep-gımnazııasynda, Munaıly aýdany Qyzyltóbe mektep-lıseıinde jáne Aqtaýdaǵy №23 orta mektepte.
Mekteptegi IT-sabaqtaryn ınformatıka páni muǵalimi nemese IT mamandary júrgizedi. Joba «Love to Code» baǵdarlamalarmen jumys isteýdi balalarǵa úıretý arqyly «html&css-men web» baǵdarlamalaýǵa jáne óz betterinshe saıt qurastyrýǵa úıretedi. Atalǵan baǵdarlamany 12 jastan joǵary «Codemonkey» baǵdarlamasyn meńgergen bala tez alyp ketedi. Bul bastamalar mektepterde fakýltatıv páni retinde engizilip, 3-6 aılyq kýrs retinde oqytylady. Oqytý prosesi modýldik júıe boıynsha júrgiziledi jáne oqýǵa 8-16 jas aralyǵyndaǵy balalar tartylady. Kýrs aıaqtalǵanda balalar analıtıkalyq oılaý qabiletine, ınjenerlik oı qalyptastyrýǵa, ózgeshe oılaýǵa, ýaqytty durys josparlaýǵa, iri tapsyrmalardy kishigirim bólikterge bólip sheshýge ıe bolyp, óz betinshe sheshim qabyldaýdy úırenip shyǵady dep kútemiz.
– IT mamandar daıyndaý máselesi qalaı sheshilýde?
– IT mamandar daıyndaý boıynsha baǵdarlamalaýdy úıretýge jobany iske asyra alatyn IT mamandar, muǵalimder tańdalyp, aldyn ala daıyndyq kýrstarynan ótedi. Mańǵystaý oblysy boıynsha 328 IT maman ázirlenetin bolady. Jappaı kásipkerlik baǵdarlamasy aıasynda mamandyǵy sáıkes keletin 21 jumyssyz azamat IT mamandyqtary boıynsha oqytylady. Oqýdy támamdaǵan mamandar oblystyq jumyspen qamtý ortalyqtary arqyly jumysqa ornalasyp, qoldaý tabady. Mamandardy daıarlaý ústimizdegi jyldyń shilde aıynan bastalady.
– Joba birjaqty, ıaǵnı oqýshylarǵa IT-synyptar syılaýmen ǵana aınalysa ma?
– Joq, biz jańa joba aıasynda mektep ashanalary men sport alańdaryn qaıta jańǵyrtý jumystaryn jandandyryp, zaman talabyna saı qyzmet kórsetýin basty nazarǵa alyp otyrmyz. Partııanyń mektep ashanasyna jiti kóńil aýdarýynyń basty maqsaty – mektep oqýshylarynyń durys tamaqtanýyn qamtamasyz etý. Mektep ashanasy basqarýshyǵa senimgerlikpen kem degende bes jylǵa beriletin bolady. Bul joba boıynsha oblysta 10 mektep ashanasynyń qujattary mamyr aıynan bastap ázirlený ústinde. Al, sport alańdaryna keler bolsaq, 2018 jyly oblys boıynsha 9 mekteptiń alańy jańartylyp, mektep ashanasy sııaqty múlik basqarýshyǵa senimgerlikpen keminde 5 jylǵa jalǵa beriletin bolady. Jańartylatyn 9 sport alańynyń jeteýi Aqtaý qalasynda, bireýi Jańaózen qalasynda bolsa, endi bireýi Mańǵystaý aýdanynda.
Bizdiń jobalarymyz aıasynan kitaphanalar da tys qalǵan joq. Elimizdiń kitaphanalaryn zamanaýı oqý ortalyǵy retinde qalyptastyrý maqsatynda «Nur Otan» partııasy kitaphana qoryn sıfrlandyrýdy qolǵa aldy. Jańa aqparattyq tehnologııalar keńinen paıdalanylyp, oqyrmandarǵa jańa formattaǵy «Rabıs» baǵdarlamasy boıynsha qyzmet kórsetiledi. Qazirgi kitaphanalar endi tek qyzmet kórsetý mekemesi ǵana emes, qala, aýyl turǵyndary úshin zııatkerlik demalys ornyna aınalady. Kitaphanalarda «Kovorkıng ortalyqtary» paıda boldy. Jumys isteıtin basqa keńistikterden kovorkıngtiń túbegeıli aıyrmashylyǵy, bul túrli kásibı deńgeıdegi, túrli bilim ıeleriniń ashyq qoǵamdastyǵy jáne kitaphanalardy jetildirýde úlken qadam bolyp esepteledi. Kovorkıng ortalyǵynda kez kelgen adam kitaphananyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn noýtbýktardy, kitaptardy, ǵalamtordy tegin paıdalana alady, sondaı-aq, shaı nemese kofe ishýine de bolady. Buǵan qosa, tómengi synyp oqýshylaryna arnalǵan «densaýlyq sabaqtaryn» jazǵy lagerlerde úsh tilde 30-ǵa jýyq eriktiler men tárbıeshiler oqytady. Bul joba jónindegi sharalar 2019 jyly memlekettik áleýmettik tapsyrystar arqyly júzege asyrylatyn bolady.
– «Qazaqstannyń úzdik áleýmettik jobalary» baıqaýy týraly ne aıtasyz.
– «Qazaqstannyń úzdik áleýmettik jobalary» baıqaýy «Nur Otan» partııasynyń Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligimen «Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qory» jáne bıznes qaýymdastyǵymen birlesip jasaǵan jobasy. Baıqaý ómirlik qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵan adamdarǵa kórsetiletin qyzmetterdi qosa alǵanda, ózekti áleýmettik máselelerdi sheshýge baǵyttalǵan bastamashyl áleýmettik jobalardy qoldaý maqsatyn kózdeıdi. Baıqaý mamyr-maýsym aralyǵynda ótkizilip, qorytyndysy jergilikti qatysýshylar úshin 1-15 shilde aralyǵynda, al aımaqtyq jeńimpazdar 16-31 shilde aralyǵynda anyqtalatyn bolady. qazirgi tańda Mańǵystaý óńirinde atalǵan baıqaýdy óz deńgeıinde ótkizý úshin daıyndyq, uıymdastyrý jumystary júrgizilýde. Qysqasy, «Nur Otan» partııasy Mańǵystaý oblystyq fılıaly bul baǵyt boıynsha Memleket basshysy alǵa qoıǵan tapsyrmalardy júzege asyrýǵa jumylýda. Bul partııanyń – eldik isterden shetkeri qalmaıtyndyǵynyń aıǵaǵy.
Áńgimelesken
Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
Mańǵystaý oblysy
