Jıyn barysynda eldegi bıznes salasyndaǵy mańyzdy máseleler talqylanyp, olardy sheshýge qatysty naqty usynystar aıtyldy. Sondaı-aq «Atameken» UKP men depýtattyq korpýs arasyndaǵy áriptestikti damytýdyń negizgi basymdyqtary aıqyndaldy.
Is-sharany júrgizgen Májilis Tóraǵasy N.Nyǵmatýlın kásipkerlikti damytý úshin bes jylda mańyzdy zańdardyń qabyldanǵanyn atap ótti.
«Atameken» ulttyq palatasy qurylyp qana qoımaı, bes jyldyń ishinde úlken nátıjelerge qol jetkizdi. Bul eń aldymen, Elbasymyz Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń qamqorlyǵynyń, qoldaýynyń jáne kóregen saıasatynyń nátıjesi. Sonymen birge «Atameken» palatasy basshylarynyń, qyzmetkerleriniń de eńbeginiń jemisi dep aıtýǵa bolady. Sonyń nátıjesinde «Atameken» óziniń elimiz úshin, halqymyz úshin paıdaly, qajetti uıym ekenin dáleldedi. Eń bastysy – Qazaqstandaǵy barlyq kásipkerlerdiń senimdi tiregine aınaldy», dedi N.Nyǵmatýlın.
Májilis Tóraǵasy otyrys barysynda Elbasynyń bes áleýmettik bastamasyn oryndaýda depýtattar «Atameken» UKP-men belsendi jumys júrgizetinin, búgingi kúni bul másele ózekti bolyp tabylatynyn, bastamalardyń azamattarymyzdyń ómirin jaqsartýǵa baǵyttalǵanyn jáne bir salasy kásipkerlikti damytý máselelerin sheshýge múmkindik beretinin aıtty.
Májilis Tóraǵasy depýtattyq korpýs, partııa fraksııalary jáne «Atameken» arasyndaǵy konstrýktıvti áriptestiktiń mańyzyn atap kórsetti. О́zara tıimdi baılanystyń ornaýyna 2015 jyly qabyldanǵan Kásipkerlik kodeksi septigin tıgizip, atalǵan qujatqa alǵash ret kásipkerlik qyzmetti retteıtin barlyq quqyqtyq normalar biriktirildi. Depýtattar men «Atameken» palatasy birlesip ázirlegen Salyq kodeksi, «Jer qoınaýyn paıdalaný týraly» kodeks jáne Keden kodeksi eldegi bıznes ahýaldyń jaqsarýyna áser etti.
«Memleket basshysy eki apta buryn kásipkerlik qyzmetti retteýdi jetildirý máseleleri jónindegi zańǵa qol qoıdy. Osy oraıda, Prezıdenttiń tapsyrmasyn oryndaý barysynda depýtattyq korpýstyń «Atameken» palatasymen birlese otyryp ázirlegen zań jobasy memlekettik baqylaý qyzmetin 30 paıyzǵa deıin azaıtýǵa jaǵdaı jasaǵanyna kýá boldyq», dedi N.Nyǵmatýlın.
Májilis Tóraǵasy áriptestiktiń nátıjesinde eldegi kásipkerlik salasyndaǵy ózekti máseleler anyqtalǵanyna da toqtaldy. Olardyń qatarynda shaǵyn jáne orta bıznes ókilderine beriletin nesıeniń qoljetimsizdigi, kadrlar biliktiliginiń tómendigi men syrtqy naryqqa shyǵý bar.
«Atalǵan máselelerdi sheshý arqyly Elbasynyń 2050 jylǵa qaraı eldiń ishki jalpy ónimindegi shaǵyn jáne orta bıznes úlesi 50% -dan kem bolmaýy jónindegi tapsyrmasyn oryndaýǵa qol jetkize alamyz», dedi N.Nyǵmatýlın.
Sóz sońynda Májilis Tóraǵasy belsendi azamattyq ustanymy men depýtattyq korpýspen yntymaqtastyqqa daıyndyǵy úshin «Atameken» UKP basshylyǵyna alǵysyn aıtyp, otandyq bıznesti damytý men qoldaý baǵytyndaǵy jumystaryna sáttilik tiledi.
Budan keıin sóz alǵan «Atameken» UKP tóralqa tóraǵasy Tımýr Qulybaev Ulttyq kásipkerler palatasy qyzmet atqarǵan ýaqyttan bastap ózin bıznes pen bılik organdary úshin barlyq deńgeıde tıimdi dıalog alańy retinde tanytqanyn atap ótti.
«Atameken» ulttyq kásipkerler palatasy osy baǵytta Parlament jáne Úkimetpen tıimdi jumys atqaryp keledi. Memleket basshysynyń kún saıynǵy qoldaýy kásipkerlikke qolaıly jaǵdaı qalyptastyrýǵa múmkindik berdi. Elde bızneske degen kózqaras túzelip, memlekettik organdardyń qarym-qatynasy ózgerdi. Eń bastysy – kásipkerlerdiń bılikke senimi oıandy. Qazirgi tańda ózara baılanys jańa deńgeıge kóterildi. Bul – el úshin tıimdi», dedi T.Qulybaev.
Sonymen qatar «Atameken» palatasynyń basshysy shaǵyn jáne orta bızneske nesıe berý júıesin qaıta qosý sharalaryna toqtaldy. Onyń aıtýynsha, osy salaǵa nesıe bólinbese, kásipkerliktiń damýy múmkin emes.
«Iri bankterge saýyqtyrý júrgizdik. Buǵan shamamen 3 trıllıon teńge salyndy. Alaıda nesıeleý máselesi ázirge tolyqqandy sheshilgen joq. О́ıtkeni bankter uzaq merzimge qarjylandyrý máselesin qarastyrmaǵan ári olarda mundaı múmkindik bola bermeıdi. Al sheteldik nesıeleýdi qoldanbaǵanymyzǵa biraz ýaqyt ótti. Uzaq merzimge qarajat alýdyń eki joly bar. Birinshisi – halyqtyń depozıti. Bul máselede depozıtterdiń jartysy dollarmen saqtalǵanyn, ulttyq valıýtaǵa senimdi arttyrý qajet ekenin eskerý kerek. Ekinshisi – zańdy tulǵalardyń, kvazımemlekettik sektordyń depozıti. Bul depozıt shamamen 6 trıllıon teńgege jetedi. Olardyń bári qysqa merzimdi jáne ekonomıkany modernızasııalaýdyń negizgi qor jınaqtaýyna jaramaıdy», dedi T.Qulybaev.
Ulttyq palata basshysy depozıtterdiń paıyzynan da paıda taýyp otyrǵan kvazımemlekettik sektordaǵy qarjy saıasatynyń tıimdiligine kúmánmen qaraıtynyn jetkizdi. T.Qulybaev turaqty qory bar kvazımemlekettik sektordyń qarjylyq jaǵdaıyn tekserýdi, depozıtterin uzaq merzimdi ótimdilik retinde qoldaný múmkindigin zertteýdi usyndy.
Sonymen qatar Ulttyq palata men «Samuryq-Qazyna» qory Úkimet janynan jobalyq keńse qurý josparda bar ekenin málimdedi. Atalǵan keńse ekonomıkany modernızasııalaýdyń júıeli máselelerimen aınalysady.
«Qazirgi tańda jumysty úılestirý máselelerimen aınalysyp jatyrmyz. Úkimetke usynys beremiz. Kóptegen kompanııanyń qyzmetteri uqsas. Mysaly, «QazAgronyń» enshiles 5 kompanııasy bar, biraq olar bir ǵana qyzmet atqarady», dedi T.Qulybaev.
Ulttyq palata tóralqa tóraǵasy agroónerkásip keshenine nesıe berýdegi máselelerge toqtaldy. Onyń aıtýynsha, kommersııalyq bankter agroónerkásip kesheni úshin amaldyń joqtyǵynan nesıe beretin kórinedi. T.Qulybaev osy oraıda «Bastaý» jobasynyń tıimdi jumys istep otyrǵanyn atap ótti. Atalǵan joba arqyly jumyssyz jáne ózin-ózi jumyspen qamtyǵan azamattar jeke kásipterin asha aldy.
Otyrys barysynda bıznes klımatty jaqsartý jónindegi sharalar týraly «Atameken» ǵylymı-óndiristik kásipornynyń basqarma tóraǵasy Abylaı Myrzahmetov, adamı kapıtaldyń damýy jáne bıznestiń jaýapkershiligin arttyrý týraly «Atameken» UKP basqarma tóraǵasynyń orynbasarlary Eldar Jumaǵazıev pen Rýstam Júrsinov baıandady.
Abaı ASANKELDIULY,
«Egemen Qazaqstan»
