Temir joldaǵy túıtkilder sheshimin tapsa ıgi (pikir)

Rasynda da temir jol qozǵalys quraly retinde adam ómirinde eleýli mańyzǵa ıe. Deı turǵanmen, jol júrý kezinde ózimiz kýá bolǵan keıbir jaıttarǵa qarap otyryp, búgingi tańda elimizde temir jol tártibi qandaı degen másele tóńireginde oılanatynymyz ras. Ilgeride jartylaı áskerı qatań tártipte bolǵan temir jol salasy búginde memlekettik jáne jekemenshik bolyp túrli mekemelerge bólinip ketken. Keńestik dáýirde atal­ǵan salaǵa baılanys­ty týyndaǵan máse­leni sol kezde jumys istep turǵan Temir jol mınıstrligine baryp aıtatyn edik. Zamanmen birge elimizdiń keıbir salalarynyń qurylymdary da ózgerdi. Al temir jol salasy búginde jeke-jeke aksıonerlik qoǵamdarǵa bólinip ketken­dikten, pikiriń men aryzyńdy kimge aıta­ryńdy da bilmeısiń.

Adam balasy túrli jaǵdaılarmen jol júredi. Halyq kóbinese yńǵaıly ári qaýip­siz bolǵandyqtan poıyzǵa minedi. Meniń ózim de Qyzylorda qalasyna jıi bara­myn. Alaıda árbir sapar saıyn qaıtalana beretin bir jaıtty aıtpaı ketýge bolmaıdy. Máselen, temir jol kassasyna bara qalsań, únemi bılet bolmaıdy. Bilýimshe, jol júrý qujatyn alý úshin keminde bir jarym aı buryn qamdaný kerek eken. Ásirese búginde Kókshetaý – Qyzylorda, Petropavl – Qyzylorda baǵytyna bılet tabý óte qıyn bolyp tur. Al aıaq astynan sharýasy shyǵyp, jol júrýge májbúr bolǵan azamattar qaıtpek?! Amal joq, olar mundaı jaǵdaıda jolserikterge jaǵdaıyn aıtyp, jalynyp bolsa da minip ketýdi ǵana oılaıdy. 

О́zim bir saparymda Qaraǵandy – Jez­qazǵan baǵytyndaǵy poıyzǵa minip, mynadaı jaǵdaıdy bastan keshtim. Sol kezde bir vagonnyń ózine júzge jýyq adam mindi. Sodan vagon ishinde orynǵa talas bas­talyp ketti. Árıne mundaı talas-tar­tystyń sońy daýǵa da ulasýy múmkin ári bul temir jol tártibine de nuqsan keltiretin jaǵdaı. 

 Búginde ǵalamtorda bılet satýshylar paıda bolǵan. Sonymen qatar jol júrý qujatyn satatyn jekelegen agenttikter de bar. Al keıbir turǵyndardyń sol bı­let­­terdi satýmen aınalysatyn kásip­ker­­­lerdiń qolynda bolýy múmkin degen oıy da keıde shyndyqqa janasatyn sııaq­ty. Máselen, Qyzylorda – Kókshetaý, Petro­pavl – Qyzylorda baǵytyna eki bir­deı júrdek poıyz qatynaıdy. Olar­da negizinen Jambyl jáne Shymkent óńir­leriniń júrginshileri kóp júredi. Bul rette meniń bir vagondy tek qana Qyzyl­orda­ǵa baratyn jolaýshylarǵa arnasa degen oıym bar.

Taǵy bir másele, Qyzylorda – Jez­qazǵan baǵytyna qatynaıtyn poıyz Qa­ra­ǵandy qalasynan shyqsa, bul ásirese Syr eline jolaýshylaıtyn azamattar úshin tıimdi bolar edi. Sonymen qatar tó­te jol arqyly turǵyndardyń shamamen on saǵat ýaqytyn utýǵa bolady eken. Bul kúnde Jezqazǵan jáne Qyzylorda turǵyn­dary jol azabyn tartyp otyr.

Tarıhqa júginsek, sonaý 1924 jyldary Jezqazǵan jáne Qarsaqbaı ken oryndarynan Qyzylordanyń Josaly kentindegi mehanıkalyq zaýytqa temir men mysty qorytý maqsatynda arnaıy júk vagondary úshin jińishke temir jol tartylǵany belgili. Elbasynyń da búginde batys betkeıge jańadan tar koleıaly jol torabyn salýdaǵy maqsaty – el ekonomıkasyn kóterýmen qatar, halyqtyń jaǵdaıyn jaqsartý bolatyn. Endi osy salaǵa jaýapty tıisti basshylar Elbasy bastamasyn ári qaraı qoldap, jumys atqarsa durys bolar edi. Sonymen qatar tıisti basshylar búginde halyqtyń basty tilegi bolyp otyrǵan Jezqazǵan – Qyzylorda baǵytyndaǵy po­ıyzdy Qaraǵandy qalasynan júrgizýge yqpal etse degen tilek bar. 

Zeınetaı ALMAHANOV,

Qaraǵandy qalasynyń turǵyny, zeınetker