15 Jeltoqsan, 2011

Merekelik marapat

553 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin
Týrızm jáne sport mınıstrliginde týrızm jáne sport salalarynyń qyzmetkerlerine memlekettik nagradalar men mereıtoılyq medaldardy saltanatty tabystaý rásimi bolyp ótti. El Táýelsizdiginiń 20 jyldy­ǵyn merekeleýge oraı ótken ke­ńeı­tilgen jıynǵa Týrızm jáne sport mınıstri Talǵat Ermegııaev tóraǵalyq etti. О́ziniń quttyqtaý sózinde mınıstr týrızm jáne sport salala­rynyń barlyq ókilderin elimizdiń Táýelsizdik kúnimen quttyqtady jáne elimizdiń oń jetistikterin aıta kele, oǵan týrızm jáne sport salasy qyzmetkerleriniń qosqan úlesin atap ótti. Saltanatty jıynda T. Ermegııa­ev memlekettik nagradalar men me­reı­­toılyq medaldardy tabys etti. «Qurmet» ordenimen sport salasynyń bes ókili marapat­tal­dy, onyń ishinde 10 jylda álem­niń 8000 metrden bıik shyńda­ry­na 14 ret shyǵyp úlgergen qazaq­standyq alpınıst, Qazaqstan Respýblıkasynyń alpınızmnen sport sheberi, elimizde alpınızm boıynsha ótken birinshilikterdiń birneshe dúrkin chempıony jáne júldegeri, 2010 jyldyń qory­tyn­dysy boıynsha Qazaqstannyń joǵary sanatty qazirgi chempıo­ny, TMD alpınızminiń ashyq chem­pıonatynyń birneshe dúrkin chempıony jáne júldegeri Maq­sut Jumaev bar. Bes adam «Eren eńbegi úshin» medalimen marapattaldy, onyń ishinde halyqaralyq grossmeıs­ter, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen jattyqtyrýshysy Bolat Asanov, mınıstrliktiń Sport isteri jónindegi komıtetin­iń «Ult­tyq shtattyq komandalar jáne sport rezervi dıreksııasy» RMQK short-trekten bas jattyqty­­rý­­­shy­­­sy Mádiǵalı Qarsybekov bolsa, «Qazaqstannyń eńbek si­­ńir­gen qaıratkeri» qurmetti ataǵy «Qa­jy­muqan Muńaıtpasuly at­­yn­daǵy Sportta daryndy bala­­­­larǵa arnalǵan respýblıkalyq mek­tep-ınternat» MM dırektory Serik Túkeevke tabystaldy. Búginde respýblıkalyq má­denı ortalyqtyń basynda otyr­ǵandar – isker adamdar. Shelektegi qazaq-uıǵyr mektebine uı­ǵyr mádenıet ortalyǵynan 500 myń teńge járdempul bólindi. Budan basqa Panfılov, Eńbek­shiqazaq, Uıǵyr aýdandaryn­daǵy, Almaty qalasyndaǵy birneshe uıǵyr mektebine qolynan kelgenshe kómektesti. Máselen, Panfılov aýdany 80 jyldyǵyn atap ótkende mádenıet ortalyǵy ardagerlerge arnap 2-3 kólik syılady. Olar qandaı da bir shara bolsa, jumylǵan judy­ryqsha kirisip ketedi. Sondaı-aq uıǵyr jastaryn grant esebinen joǵary oqý ornyna túsirý jaǵyna da kóńil bólýde. Mádenı birlestikter bul isti atqarýda jergilikti atqarýshy bılik ókil­derimen, «Qazaq tili» qoǵamymen tyǵyz baılanys ornatyp, til tabysyp keledi. Demek, mynaý qazaqtyń, mynaý uıǵyrdyń máselesi degen áńgime joq. Bul sharýalar bárimizge ortaq. Taǵy bir aıta ketetin jáıt, Assambleıa basshylary Qazaq­standa turatyn árbir ult ókil­derimen turaqty túrde jıi kezdesýler ótkizedi. Mysaly, QHA Tóraǵasynyń orynbasary Eraly Toǵjanov Almaty qalasy men osy oblystyń Uıǵyr jáne Panfılov aýdandaryndaǵy uı­ǵyr ultynyń ókilderimen bir jylda birneshe kezdesý ótkizdi. Qazaq pen uıǵyr zııalylary qatysqan sondaı bir basqosýda ótkir máseleler tóńireginde áń­gime qozǵap, keıbir adamdardy mazalaǵan máselelerge tushymdy jaýap berdi. Al bizdiń 1957 jyldan beri úzdiksiz shyǵyp kele jatqan «Ýıǵyr avazı» gazeti QHA-nyń negizi qalanǵan kúnnen bastap onyń tynys-tirshiligin, atqarǵan jumystaryn júıeli túrde jarııalap keledi. Gazetimizdiń betinde Assambleıanyń qol jetkizgen ta­bys-tary men qyzmetine ar­nalǵan maqalalar kóp. Munda barlyq etnomádenı birles­tikterdiń ty­nys-tirshiligi qamtylady. Joǵaryda qazaq pen uıǵyrdyń tatý-tátti turatyn egiz halyq ekenin aıtqan edim. Soǵan dálel retinde myna bir dúnıelerdi tilge tıek etýdi jón sanap otyrmyn. О́zim qazaqtildi aqyn-jazý­shylarmen, jýrnalıstermen óte jaqyn dospyn. О́mirden ozǵan Kamal Smaıylov, Qaltaı Muhamed­janov, Tumanbaı Moldaǵalıev sııaq­ty aǵalarmen, qurdasym Baq­qoja Muqaımen syılas bolǵa­nymdy maqtan tutamyn. Sol kisilerden kóp nárseni úırendim. Keshe Qazaqstannyń halyq jazý­shysy, aqyn Tumanbaı Molda­ǵalıev aǵamyz ómirden ótkende kóńilim qatty qulazydy. Tume­keńdi aqtyq saparǵa shyǵaryp salǵan kúni gazetimizge úlken materıal jazdym. Tipti, aǵaly-inili bolyp ketkendikten be, erdiń jasy – elýge kelgenimde Tuman­baı aǵam maǵan ázil-shyny aralas óleń arnaǵan bolatyn. Onyń bir shýmaǵynda:

Bul ózi bıik uıǵyr, aspan uıǵyr,

Úırengen tárbıege jastan uıǵyr.

Sherlerin Tumanbaıdyń suratpaı-aq

Jyl saıyn gazetine basqan uıǵyr...

– dep keletin jeri bar. Mine, Tumanbaı aǵamen rýhanı jaqyn­dastyrǵan sol kúnder men úshin máńgi estelik ispettes. Mundaı dostyq qarym-qaty­nas Zııa Sámıdı men Sábıt Mu­qanovtyń arasynda da bolǵan. Sábıt Muqanovtyń «Qashqar qy­zy» pesasynyń uıǵyr teatrynda uıǵyr tiline aýdarylyp sahnala­nýyna Zııa Sámıdı kóp eńbek sińirgen eken. Sondaı-aq kompozıtorlar Quddys Qojamııarov pen Erkeǵalı Rahmadıev, akademıkter Hojahmet Sadýaqasov pen Áb­dýálı Qaıdardyń, jazýshylar Hızmet Abdýllın men Qýandyq Shańǵytbaev, Shaıym Shavaev pen Baqytjan Momyshulynyń adal dostyqty baǵalaı bilgen jandar ekenin bilemiz. Elimiz Táýelsizdiginiń 20 jyl­dyǵyn toılaý ústinde. Bul – qazaq halqynyń ǵana emes, Qazaqstanda ómir súretin barlyq ult ókil­deriniń asyǵa kútken meıramy. Táýelsizdik – árbir azamattyń keýdesine patrıottyq rýh berip, Otandy, eldi, jerdi súıýge erekshe kúsh-qýat beretin tátti uǵym. Biz bul aıtýly kúndi óz deńgeıinde mazmundy ári maǵynaly túrde atap ótýimiz kerek. Osy leppen alda kele jatqan Parlament saı­laýyna da bir kisideı atsa­lyssaq deımin. Elbasynyń ózi: «Demo­kratııalyq qoǵamda Parlament keminde eki partııaly bolýy tıis», degen bolatyn. Sondyqtan da Táýelsizdiktiń aıshyqtaryn ajar­landyra túsemiz desek, bárimiz demokratııalyq saılaýdyń oıda­ǵy­daı ótýine óz úlesimizdi qosaıyq. Dastan KENJALIN. Almaty.