Qazaqstan 10 paıyz úles aldy

Keshe Úkimet úıinde Premer-Mınıstr Kárim Másimovtiń qatysýymen Qazaqstan Úkimeti men Karachaganak Petroleum Operating konsorsıýmy arasyndaǵy problemalyq máselelerdi úılestirý týraly kelisimge qol qoıý rásimi ótti. Kelisim-shart boıynsha Qazaqstannyń Qarashyǵanaq jobasyndaǵy úlesi 10 paıyzdy quraıtyn boldy. Qarashyǵanaq munaı kon­den­sa­ty kenishi álemdegi iri ken kóz­deriniń biri bolyp tabylady. On­daǵy suıyq kómirsýteginiń qory (munaı men kondensat) 1,2 mlrd. tonnadan astam gaz qory 1,35 trln. tekshe metrdi quraıdy. Jo­badaǵy Brıtısh-Gazdyń úlesi 32,5 paıyz, Adjıp úlesi 32,5 paıyz, Shevron 20 paıyz, sondaı-aq Lýkoıldyń úlesi 15 paıyz deń­geıinde. Qazaqstan Úkimeti Qara­shy­ǵanaq jobasyndaǵy atalmysh merdiger kompanııalarmen 2009-2011 jyldar aralyǵynda birqa­tar daýly máseleler boıynsha uzaq kelissózder júrgizgen bo­la­tyn. 3 jylǵa sozylǵan talas-tartys nátıjesinde Qazaqstan 10 paıyzdyq úleske qol jetkizdi. Munyń syrtynda 100 mln. dollar salyqtyq narazylyqtar tóle­ne­tin boldy. Bul mańyzdy qujatqa Munaı jáne gaz mınıstri Saýat Myńbaev, «BıDjı grýp» kom­pa­nııasynyń atqarýshy vıse-prezıdenti Eshlı Allanze, «Enı» kom­pa­nııasynyń bas operasııalyq dı­rektory Klaýdıo Deskalsı, sondaı-aq QR Qarjy mınıstri Bolat Jámishev, «Lýkoıl» kom­pa­nııa­synyń vıse-prezıdenti Andreı Kýzıaev, «Shevron» kom­pa­nııa­synyń basqarýshy dı­rektory Skott Devıs qol qoıdy. Qujat boıynsha konsorsıým budan bu­rynǵy kelispeýshilikterdi retteý maqsatynda Qa­rashyǵanaq joba­syn­daǵy 5 paıyz úlesin Qazaq­stan paı­da­syna berýge, sondaı-aq naryq­tyq baǵa boıynsha qo­sym­sha taǵy 5 paıyz úlesti satýǵa kelisti. Osylaısha Qazaqstannyń jobaǵa qatysý úlesi 10 paıyzǵa deıin jetkizildi. Qol qoıý rásiminen soń Munaı jáne gaz mınıstri Saýat Myń­baev jýrnalısterge arnaıy bas­pa­sóz máslıhatyn ótkizdi. Eger Qazaqstan Respýblıkasy múddesi turǵysynan alatyn bolsaq, 5 paı­yz úlesti memlekettik organ­dar­dyń narazylyǵyn retteýge almastyratyn boldyq. Qalǵan 5 paıyzyn rynoktyq baǵamen esh salyqsyz 1 mlrd. dollarǵa satyp alatyn bolamyz. Nátıjesinde, «QazMunaıGaz» UK» AQ 10 paı­yz­dyq úlespen jobanyń qaty­sý­shysyna aınalyp otyr. «Qaz­MunaıGaz» AQ osy 5 paıyzdy satyp alý úshin konsorsıýmnan zaem alady. Sonymen qatar, buǵan deıin bizde kedendik baj salyǵy boıynsha kelispeýshilikter týyn­daǵan bolatyn. Konsorsıým osy kedendik tólemderdi tólemeıtin boldy. Bul memlekettik bıýdjet pen Ulttyq qorǵa qarjy túsi­mi­niń tómendeıtindigin bildirmeıdi. Qoldanystaǵy kelisimde ádildik ındeksi degen bar. Osy ındeks arqyly atalmysh tólemder paıda túsiretin munaıdy arttyrý arqy­ly óteletin bolady, dedi Saýat Myńbaev. Konsorsıým «Qaz­Munaı­Gaz» AQ-qa 3+3 jyl shar­tymen 1 mlrd. dollar zaem beretin boldy. QMG osy zaemdy jo­badaǵy 10 paıyzdyq úlesten tú­se­tin qarjy esebinen jáne qyz­met kórsetý arqyly óteıtin bo­lady. Sonymen qatar, Qazaqstan jobaǵa qatysýshy retinde kire otyryp, Kaspıı qubyr jelisi konsorsıýmyna jylyna 0,5 mln. tonna kóleminde qosymsha kvota bólýge kelisti. Bolashaqta bul kvota jylyna 2 mln. tonnaǵa deıin artpaq, dedi mınıstr. Al Qarjy mınıstri Bolat Já­mishev Qarashyǵanaq jobasy boı­ynsha 500 mln. AQSh dol­la­ry­nan astam salyqtyq narazy­lyq­tardyń 100 mıllıon dol­la­ry­na jýyǵy tólenetindigin jet­kizdi. Qarjy mınıstri qol qoı­yl­ǵan kelisim-shartqa baı­lanys­ty Qazaqstannyń utymdy jaǵ­daı­da ekendigin atap ótti. Venera TÚGELBAI.