Mınıstr Mádına Ábilqasymova halyq aldynda esep berdi

«Jalpy eseptik kezeńde jumyssyzdyq deńgeıi 4,9% boldy. Bul táýelsizdik alǵan jyldardaǵy eń tómengi kórsetkish bolyp otyr. Halyqty áleýmettik qoldaý sharalarymen 3,5 mln-nan astam adam qamtyldy. 2017 jyly qazaqstandyqtar zeınetaqysynyń kólemi eki esege ósti, ana men balany qoldaý jónindegi sharalar keńeıtildi, turmystyq zorlyq-zombylyq jaǵdaıyna arnaıy áleýmettik qyzmet kórsetýdiń jańa standarttary engizildi, múgedekterdiń quqyqtaryn qamtamasyz etý jáne ómir súrý sapasyn jaqsartý júıesinde aıtarlyqtaı ózgerister bar», dedi M.Ábilqasymova.

Búginde kedergisiz ortany qalyp­tas­tyrý úshin belsendi jumystar júrgizilýde. Múmkindigi shekteýli azamattar úshin qoljetimdi áleýmettik mańyzy bar nysandardyń úlesi 91%-ǵa jetti, sonyń ishinde 5 myńnan astam nysan beıimdelgen. Mınıstr Nátıjeli jumyspen qamtý jáne jappaı kásipkerlikti damytý baǵdarlamasy halyqty jumyspen qamtý jáne halyqtyń tabysyn arttyrýdyń mańyzdy quraly ekendigin atap ótti. Jyl qorytyndysy boıynsha 576 myń azamat jumyspen qamtylyp, 450 myń adam turaqty jumysqa ornalasty. Jappaı kásipkerlikti damytý týraly aıtqan vedomstvo basshysy «Atameken» UQP-men birlese júzege asyrylyp jatqan «Bastaý-Bıznes» jobasynyń aıasynda mıkrokredıtteýdiń jańa formatyna jáne kásipkerlik negizderin oqytýdyń múmkindikterine toqtaldy. Jalpy, byltyr 15 myń adam kásipkerlik negizderin oqydy. Budan bólek, 7,2 myń adam shaǵyn nesıe alyp, olardyń 4 myńnan astamy start-up jobalarǵa baǵyttaldy.

Memleket basshysynyń bes áleýmet­tik bastamasyn oryndaý maqsatynda 2018 jyly mıkrokredıt berýge qosymsha 20 mlrd teńge bólinip, jalpy bıýdjet kóleminiń 62 mlrd teńgesin qurap otyr. Osylaısha óziniń jeke isin ashqysy kele­tin 14 myń adam shaǵyn nesıemen qamtyla­dy. Baǵdarlamanyń beldi sharalary­nyń biri – jastar tájirıbesi. Bul jastar úshin bastapqy tájirıbe men jumys tabýǵa múmkindik beredi. 2017 jyly jastar tájirıbesinen 26 myń adam ótip, 12 myńy turaqty jumyspen qamtyldy. Eńbek utqyrlyǵyn yntalandyrý úshin jumys kúshi mol aımaq turǵyndary soltústik óńirlerge kóshirilip, 1565 otbasy qonys aýdardy. Bul kórsetkish 2016 jylmen salys­tyr­ǵanda 8 esege artty. Kóship barǵan otba­sylar úshin adam basyna 84 myń teńge mólsherinde materıaldyq kómek kór­setildi, turǵyn úı jaldaý men kom­mýnal­dyq tólemderge 35 myń teńgeden 72 myń teńgege deıin aı saıynǵy sýbsıdııa berildi.

Esep berý jıynynda eńbek jáne kóshi-qon máseleleri de aıtyldy. Mı­nıstr­liktiń qabyldaǵan sharalarynyń nátı­jesinde 2017 jyly 3 mlrd teńge kólemindegi bereshek ótelip, 25 myń jumysshynyń quqyǵy qorǵaldy. 2017 jyly qol jetkizgen osy oń nátıjeli istiń barlyǵy 2018 jyly halyqtyń áleýmettik qorǵaýlýy men azamattardyń ómir sapasyn odan ári arttyrýǵa negiz bolady. Osylaısha 2018 jyldyń 1 qań­tarynan bastap eń tómengi kúnkóris deńgeıi 40%-dan 50%-ǵa deıin kóterildi. Bul tólemderdiń ortasha mólsherin 2 ese arttyrýǵa múmkindik berdi.

Sondaı-aq bıyl jańa formattaǵy ataýly áleýmettik kómek engizilip, az qamtylǵan otbasylardyń eńbekke jaramdy músheleriniń jumysqa ornalasýyna aıtarlyqtaı kómek bolýda. Bıyldyń alǵashqy 5 aıynda shamamen 72 myń otbasyna ataýly áleýmettik kómek kórsetildi. AÁK alǵan eńbekke qabileti bar azamattardyń 70%-y jumysqa orna­lasýǵa járdemdesý sharalarymen qam­tylyp, olardyń 22 myńy turaqty jumys oryndarynda ornalasty.

Sondaı-aq mınıstr 1 shildeden bastap zeınetkerler jańa mólsherde bazalyq zeınetaqy alatyndyǵyna nazar aýdardy.

«Munda 2 mln-nan astam zeınetkerdiń zeınetaqysy qaıta esepteldi. Olardyń ishinde 1 mln-ǵa jýyq adam joǵarǵy mól­sherde bazalyq zeınetaqy alatyn bola­dy, al 930 myń adam úshin zeınetaqy mól­sheri 37% -dan 81% -ǵa deıin ósedi» dedi mınıstr.

Bıyl ana men balany qoldaý sharalaryna shamamen 275 mlrd teńge bólinip, bul 2017 jylmen salystyrǵanda 12 paıyzǵa artady. 2018 jyly erekshe qajet­tiligi bar adamdarǵa áleýmettik qol­daý sharalary keńeıtiletinin atap ótken jón. 1 shildeden bastap bala kezinen I top­taǵy eresek múgedekterge kútim jasaıtyn adamdar úshin jańa járdemaqy engiziledi. Bul 14 myń otbasyna aıyna shamamen 30 myń teńge aqshalaı kómek alýǵa múmkindik beredi.

Azamattardyń nátıjeli jumysqa ornalasýyna jáne turaqty tabys tabýyna arnalǵan ınternet-portal negizin­de jumys isteıtin Elektrondy eńbek bırjasynyń enbek.kz onlaın-platformasy quryldy. Onda jumys izdeý jáne jumysqa qabyldaý tetikteri kórsetilgen. Búginde bul ınternet-portalda 42 myńnan astam bos jumys orny, 85 myńnan astam túıindeme jáne 48 myńnan astam jumys berýshi tirkelgen. Jumyspen qamtý sharalary kezinde eńbekkerlerdi resimdeý máselesine toqtalǵan mınıstr, búginde 800 myń adamnyń mártebesi anyqtalǵanyn atap ótti. Sondaı-aq jańa quqyqtyq rejim – biryńǵaı jıyntyq tóleminiń (BJT) ázirlengendigi aıtyldy. Muny tóleıtinder úshin salyq jáne áleýmettik tólemderdiń tómengi mólsherlemeleri anyqtaldy. Sondaı-aq tólem jasaǵandar mindetti medısınalyq jáne áleýmettik saqtandyrý, zeınetaqymen qamtama­syz etý júıelerine qatysýǵa múmkindik alady. Vedomstvonyń qazirgi baǵyty – áleýmettik-eńbek salasyn sıfrlandyrý. Bul rette mınıstrlik jyl sońyna deıin azamattarǵa memlekettik organdarǵa, onyń ishinde múgedekter úshin ótinish ber­meı-aq belsendi qyzmetterdi júzege asyrýdy kózdep otyr. Onyń ishinde múge­dek­tikke qatysty 8 qyzmet belsendi rejimge kóshedi. Jumyspen qamtý úderisi elekt­rondy formatqa aýystyrylady. Bul jumys izdeýden bastap elektrondy eń­bek kitapshalaryn engizýge deıin qamtıdy.

Kezdesýde óńirlerden de beınekonferensııa arqyly jáne Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń veb-saı­tyn­da onlaın-forýmda suraq­tar qo­ıyl­dy. Bazalyq zeınet­aqyny qaıta esep­teý, bala kezinen I top múgedektigi bar adam­­­nyń kútýshisine járdemaqy tóleý, mú­ge­­­dek­ter qoǵamdyq birlestikteriniń mem­le­­ket­tik satyp alý rásimine qaty­sýy, bir­­yń­ǵaı jıyntyq tólem­di engizý, so­n­daı-aq jumyspen qamtý másele­leri jáne ju­­mysqa orna­lasýǵa járdem­desýge baǵyt­­tal­ǵan belsen­­di sharalar, aza­mat­tar­dyń eńbek quqyq­tar­y­nyń qorǵalýy jıyn­­­da joldanǵan negizgi saýaldar boldy. Sońynda Eńbek jáne halyq­ty áleý­mettik qorǵaý mınıstri jıyn­ǵa kelgen­derdi elordanyń aldaǵy 20 jyl­dyq me­reı­to­ıymen quttyqtap, mınıstr­lik­tiń refor­­malarynyń ár qazaqstan­dyqqa qatysy barlyǵyn jáne barlyq otba­sy men ekonomıkanyń ál-aýqatyn jańa deńgeıge kóterýge baǵyttalatynyn atap ótti.

Dýman ANASh,

«Egemen Qazaqstan»