Alaıda orys álemi ulysy bar, kishisi bar, óz tulǵalarynyń bet-beınesi arqyly tulǵataný jolynda tynymsyz ári tartymdy hám nátıjeli jumys júrgizip jatqanyn ańdaısyz. Mundaı bıografııalyq fılmder soltústiktegi kórshimizde sońǵy 10-20 jyldyqta kóptep túsirildi. Tipti qazaqqa qyrǵıdaı tıgen qanquıly áskerbasylarynyń biri Kolchakty da «Admıral» ataýymen antyna adal qaharman retinde kórsetkeni este. Soltústiktegi eldiń sol sııaqty saıası tulǵa, óner ókili bolsyn, barlyq bıografııalyq fılmderinde ádemi ádiptelgen ıdeologııalyq ıirimder de kórinis berip qalady. Biraq báribir kórkemdik izdenisteri men psıhologııalyq portretteri saıasattyń salqynyn aqtap turady. Mine, bul mádenıet pen ónerdiń ult múddesimen qabysýy der edik.
Árıne Qazaqstanda da ómirbaıandyq ónimder jaryqqa shyǵyp jatyr. Álbette, onyń ishinde kórermendi baýrap alyp jatqany sırek. Áıteýir bir ábestik baıqalyp qalady. Ábestik ult tarıhynan beıhabar bireýlerdiń kúldibadam dúnıesinen aıǵaılap kórinip tursa, biledi-aý degen bilimpaz, jurtqa jaqyn janashyr azamattar janynan tabylǵan týyndylar de jaýhar bolyp jan-dúnıemizdi jaýlap jatqan joq. Ekrandaý salasynda bir álsizdik bar. Qarjy jetkenine shyǵarmashylyq qaýqar jetpeıdi, shyǵarmashylyq qabileti túgeli qazannyń qaqpaǵynan qaǵys qalatyndaı kórinedi. Al qanshalyqty jaqsy oı, jańashyl ıdeıa, tyń bastama bolǵanymen pyshyrańqy, kúńgirt, dittegen erneýine jete almaǵan shıki shyǵarmany aqtaýǵa bolmaıdy.
Áıtpese álgindeı ádemiligimen, ánimen, sánimen bolsa da zamananyń qııalaı soqqan jeli men zar-zapyranyna tunshyǵyp, áleýetin áste áspetteı bermegen qoǵamda áýre-sarsań kúımen ómir keshken ájelerimizdiń qıly taǵdyry jeterlik. Solardyń biri Kúlásh Baıseıitova týraly serıal túsirildi. Biraq kim túsirdi? Áńgime sonda. Qazaq sahnasynyń kıesine aınalǵan tulǵalardy keıipteýge ózgeshe akademııalyq deńgeı, ǵalamat sýretkerlik qabilet, áıel álemindegi qýanysh pen kúızelisti túısinetin jáne túısinte alatyn tereń túısik qajet. Al ár nárseniń basyn bir shalatyn jolbıkelerdiń qazaqtyń qaıratker perzentterimen «oınaýǵa» moraldyq quqy joq. Sondyqtan rejıssýrany sahnadaǵy «glamýrmen» shatystyratyn kemtalant jandardyń «Qozy Kórpesh pen Baıan sulý» sııaqty 500 jyldan asa tarıhy bar eposty ekrandaýyn oıly kórermenniń syn sadaǵyna alýy ábden oryndy. О́zińiz salystyryp kórińizshi, «Qyz Jibek» eposyn ekrandaýǵa kimder qatysty?.. Rejısseri Sultan Qojyqov, ssenarııshisi Ǵabıt Músirepov, mýzykasyn jazǵan Nurǵısa Tilendıev, án mátinderin jazǵan Qadyr Myrzalıev. Asanáli Áshimov, Quman Tastanbekov, Ánýar Moldabekov, Kenenbaı Qojabekov, Merýert О́tekeshova syndy akterlik quramynyń ózi qandaı?! Árıne shyǵarmashylyq jol – aýyr jol. Biraq qazaq halqy qaıratkerlerin, ásirese óner maıtalmandaryn qadirleı biledi, tóbesine kóteredi. Ágárakı, jurt júregine jol tapqan shyǵarma jazylsa avtordyń da baǵynyń janǵany. Búginde elimiz bul kesek dúnıelerdi tolǵatyp jatyr dep seneıik. Árıne aýyzdy qý shóppen súrte berýge de bolmas, sońǵy 10 jyldyqty shıyrlaıtyn bolsaq, kınotýyndylardyń arasynda qazaqy boıaýy qanyq, tili kesteli «Birjan sal» kórkem fılmi bıografııalyq fılmderdiń ǵana emes, ulttyq kartınalardyń da qataryna qosylǵan qazyna ispetti áser qaldyrǵany ras. Sol sebepti jan-jaqty jiti baqylap otyrǵan kórermen kóńilinen oryn tabý da, olardy jeteli kórermenge jeteleý de bási bıik ónerdi qajet etedi.
Búginde Elbasynyń «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda óner men mádenıetke aıtarlyqtaı qoldaý kórsetilýde. Keshe ǵana Ulybrıtanııada Kembrıdj ýnıversıtetiniń baspasy qazirgi qazaq ádebıetiniń úzdik úlgilerin aǵylshyn tiline aýdarýǵa hám taratýǵa kelisimin berdi. Sol sııaqty qazaq aktrısasy Samal Eslıamovaǵa Kann festıvaliniń talǵampaz kınosúıer qaýymy tik turyp uzaq qoshemet kórsetti. Iá, qazirgi qazaq ónerinde, meıli ekranda, sahnada, ádebı týyndyda bolsyn, shynaıy shyǵarmashyl, talanty tas jaratyn jandardy tabý, olardy ortaq múddege shoǵyrlandyrý arqyly óshken otty qaýzaýǵa bolady. Qadyr Myrzalıev aıtqandaı, «О́tken ómir – óshken ot. Ot túgil, ólimsiregen shoqtyń ózi qymbat. Úrlep-úrlep qaıta tutatqyń keledi...». Bıografııalyq fılmderdiń básin bıikteter bolsaq, biz ótkenimizdi de, óshkenimizdi de, ózimizdi de tabatyn bolamyz.
