Olar arnaıy dárigerlik tekserister, konsýlttasııalyq keńester ótkizedi. Qajettilik týǵan jaǵdaıda tekserilýge kelgen turǵyndardy densaýlyǵyndaǵy kináratynyń anyqtalýyna baılanysty óńirdegi emdeý men ońaltý ortalyqtaryna jiberedi.
Mysaly, jýyrda Sharbaqty aýdanynyń ortalyǵynda «Salamatty ómir saltyn qoldaý ortalyǵy», óńirdegi Qoǵamdyq densaýlyq qorǵaý jáne Densaýlyq saqtaý basqarmasynyń mamandary «Biz salamatty ómir salty úshin» atty densaýlyq kúnin ótkizdi. Densaýlyq sherýine shyqqan aýyl turǵyndary, dárigerler, jastar men mektep oqýshylary «Densaýlyq joly» baǵdarlamasynyń maqsatyn qoldady. Aksııaǵa qatysýshylar «Árkimniń densaýlyǵy – otbasyndaǵy tabys pen ál-aýqattyń kepili» degen salamattylyq saltyna úndedi.
Aýdan ákiminiń orynbasary Rızagúl Negmanovanyń aıtýynsha, búginde aýdandyq aýrýhanaǵa qarasty 5 dárigerlik ambýlatorııa, 21 medısınalyq pýnkt bar. Aýrýhanada 32 joǵary bilimdi dáriger, 97 orta medısınalyq qyzmetkerler eńbek etýde. Sonymen birge aýdan turǵyndaryna stasıonarlyq medısınalyq járdem, 40 oryndy táýliktik stasıonar, 53 oryndy stasıonarlyq járdem berý bólimderi qyzmet kórsetýde.
Shara barysynda dárigerler aýdan ortalyǵyndaǵy ortalyq alańda ashylǵan shaǵyn «Medısınalyq qalashyqta» turǵyndardyń qan qysymyn, qandaǵy holesterın deńgeıin ólshep, juqpaly emes aýrýlardyń aldyn alý boıynsha keńester berdi. Osy kúni jastar fleshmobtary men sporttyq jarystar ótkizildi. Qoǵamdyq densaýlyq qorǵaý basqarmasynyń mamandary densaýlyqqa paıdaly azyq-túlik kórmesin uıymdastyrdy. Tipti arnaıy quraldyń kómegimen satyp alynatyn kókónisterdegi nıtrattar deńgeıin anyqtaýdyń jolyn kórsetti. Aýdanda jolsaparda júrgen biz de tańerteń únemi sý ishetinimizdi aıtyp, qan qysymyn ólshetip, densaýlyqty kútý jaıynda biraz keńes aldyq.
– Elimizde bastalǵan «Densaýlyq joly» bir kúndik emes. Bul adamǵa ómir boıy kerek baǵdarlama. О́ıtkeni salamatty ómir saltyn ustanǵysy keletin ár turǵyn kúndelikti densaýlyǵyna jaýapty bolýy tıis. О́zine-ózi qaraýy kerek. Bizdiń bul jolǵy sharamyz juqpaly emes aýrýlardyń aldyn alýǵa baǵyttalyp otyr. Turǵyndarǵa zııandy taǵamdar týraly aqparat berilip, túsindirý jumystary júrgizilýde. Tuz ben qantty, maıly asty kóp qoldaný túrli aýrýlarǵa sebep bolatynyn aıtýdamyz, – deıdi oblys ortalyǵyndaǵy «Salamatty ómir saltyn qoldaý ortalyǵynyń» dırektory Tuńǵyshbaı Baımahanov.
Al oblystyq Densaýlyq saqtaý basqarmasynyń bólim basshysy Aıgúl Muqyshevanyń aıtýynsha, shalǵaı aýyldarǵa baratyn jyljymaly medısınalyq keshende dárigerler keńes berip, zerthanalyq zertteýler júrgizýde. Bir apta ishinde medısınalyq keshen aýdannyń barlyq aýyldaryn aralady.
Bıyl óńirde naýqastar tegin dári-dármekpen tolyq qamtamasyz etilgen. Oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy Oraz Muqashevtiń aıtýynsha, jyldyń basynda ambýlatorlyq dári-dármekpen qamtamasyz etý boıynsha birqatar qıyndyq kezdesti. Qazir 46 aýrý túri boıynsha 400-den astam preparat satyp alynǵan. Sonyń ishinde arterııalyq gıpertonııa jáne júrektiń ıshemııalyq aýrýlary, qant dıabeti boıynsha dárilerge qajettilik oryndalypty. Týberkýlez derti boıynsha 2-3 preparattyń qory bar. Basqarma dári-dármek tapshylyǵyn boldyrmaý úshin 2019 jylǵa da ótinish berip qoıǵan.
Dárigerlerdiń aıtýynsha, ókinishke qaraı, aýyl turǵyndarynyń densaýlyǵy alańdatady. О́ıtkeni kópshiliginen arterııalyq gıpertenzııa men qant dıabeti anyqtaldy. Balalar arasynda semizdik te baıqalady. Artyq salmaǵy bar turǵyndar da az emes.
– Osynyń bári densaýlyqqa durys qaramaýdan, – deıdi dáriger Gúlnár Imanqulova. Sondyqtan dárigerler oblys turǵyndaryna tuz qosylǵan taǵamdardy azaıtyp, taza sýdy kóbirek paıdalanýǵa keńes berýde. Kúnine 10 myń qadam jaıaý júrýdiń paıdasy týraly da aıtyldy. Oblys ortalyǵyndaǵy №3 emhana dárigerleriniń aıtýynsha, tańǵy asqa deıin 1 nemese 2 kese sý ishýdi daǵdyǵa aınaldyrsańyz asqazan, ishek joldaryn tazalaıdy.
– Kókónisterdi kóbirek tutyný kerek. Nan, jarma jáne makaron ónimderi, kúrish, dándi-daqyldardy kúndelikti tutyný qajet. Iodtalǵan tuzdy paıdalanǵan abzal. Quramynda maıy men tuzy az sút jáne sút ónimderi (aıran, súzbe, ıogýrt) kúndelikti dastarhanda bolǵany durys. Jergilikti óndirýshilerdiń azyq-túlik ónimderin satyp alýǵa basymdyq bereıik. О́ıtkeni aýyldyń dámi tabıǵı ári senimdi, – deıdi dárigerler.
Farıda BYQAI,
«Egemen Qazaqstan»
Pavlodar oblysy, Sharbaqty aýdany
