Onda agroónerkásip keshenin damytý óńirlik baǵdarlamasynyń bolashaǵy jáne ınvestısııalyq jobalardyń júzege asyrylýy talqylandy. Keńeste Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń orynbasary Arman Evnıev agroónerkásip baǵdarlamasynyń ózgeristeri týraly baıandap berdi jáne onyń tujyrymdamasy usynyldy.
Ekonomıkanyń qaı salasy bolsyn, óndirilgen ónim ótpese damý ilgeri baspaıdy, keri ketedi. Bul aýyl sharýashylyǵynda qatty bilinedi. Búginde osy salanyń damýyna syrtqy naryqtyń yqpaly az emes. Burnaǵy jyldarǵa qaraǵanda, bıdaıdyń syrtqy naryqta ótýi saıabyrlady. Biraz ýaqyt buryn Qazaqstannan syrtqa 2 mıllıon tonna astyq satylsa, 2015-2016 jyldary bul 420 myń tonnaǵa, ótken jyly 11 myń tonnaǵa deıin qysqardy.
Arman Evnıev syrtqy naryqta Qazaqstan Qytaı, Reseı, О́zbekstan sııaqty ishki keń aýqymdy reformalar júrgizip otyrǵan elderdiń úsh buryshty naryǵynyń arasynda turǵandyqtan, básekelestikke úlken mán berý kerektigin aıtty. Sondyqtan atalǵan baǵdarlamada eńbek ónimdiligi men óńdelgen ónimderdi eksporttaýdy 2,5 esege arttyrý mindeti qoıylǵan. Baǵdarlama álemdik naryqta paıda bolatyn jańalyqtardy esepke ala otyryp, agrarlyq sektorǵa keshendi jáne júıeli túrde kózqaras usynady jáne jobalyq basqarý arqyly júzege asyrylady.
– Álemde barlyǵy tez ózgerip barady. Sondyqtan burynǵy qalyptasqan, taptaýryn bolǵan kózqarasty ózgertýimiz kerek. Jańa ustanym egin men mal sharýashylyǵyna kóp ózgeris ákeledi. Oǵan ýaqyt aǵymy májbúr etedi. Mysaly, jylyna 20 mıllıon tonnadaı astyq jınap alamyz, onyń 12 mıllıon tonnasy ishki naryqqa jumsalady. Al qalǵan 8 mıllıon tonnany eksportqa shyǵarý ońaı sharýa emes. Burynǵy dástúrli, qalyptasqan syrtqy naryq tarylyp ketken nemese esigin japqan deýge bolady. Eger astyq ótpese, ony óndirýdiń qajeti qansha? Mine, sondyqtan búginde burynǵy aıańmen júrýge bolmaıdy, – dedi О́. Shókeev.
Kezdesýde eginmen qatar mal sharýashylyǵyn, onyń ishinde et óndirýdi damytý, eksportqa shyǵarý jóninde jergilikti sharýashylyq jetekshileriniń pikiri tyńdaldy. Jaıylymdy tıimdi paıdalaný, mal azyǵyn daıyndaý jáne fermerlik sharýashylyqtardy damytý máseleleri sóz boldy. О́ńirlik salalyq baǵdarlamalar negizinde aldaǵy 10 jyl ishinde 3000 otbasylyq fermalar qurylyp, iri qaranyń sany endi 150 myń bastan artady dep josparlanyp otyr. Qoı sany 300 myńǵa jetýi tıis.
О́mirzaq Estaıuly etti tek iri seriktestikter, kompanııalar emes, negizinen fermerlik shaǵyn otbasylyq sharýashylyqtar óndiretin jaǵdaı jasalýy kerek degen tujyrymyn aıtty. Jalpy, agroónerkásip keshenin damytý baǵdarlamasyna 500 túzetý engizilip, Parlamentke jiberildi. Bul osy jyldyń aıaǵyna qaraı qabyldanatyn bolady.
О́.Shókeev bastaǵan jumys toby oblystaǵy sút óndiretin «Olja-Sadchıkovskoe» JShS men elıtalyq tuqym sorttaryn óndirýmen, satýmen aınalysatyn «Zarechnoe» tájirıbe sharýashylyǵyn jáne Indýstrııalyq aımaqty aralady.
Názıra JÁRIMBET
«Egemen Qazaqstan»
QOSTANAI
