Týyp-ósken óńir bolǵannan keıin taıaýda ózimdi qyzyqtyrǵan bir jaǵdaılarǵa qanyq bolý nıetimen ınternetten Qostanaı oblysy týraly málimetter izdestirdim. Sóıtsem, obaly ne kerek, biraz derekter tabylady eken. Ásirese oblystyń aýmaqtyq-ákimshilik bólinisi, turǵyndarynyń sany, geografııalyq ornalasýy men tabıǵı-klımattyq jaǵdaıyna qatysty birshama málimetter bar bolyp shyqty. Onysyna da táýbe dedik. Bul da bolsa ózimiz jetistikke jettik dep jaǵalaı jar salyp jatqan sıfrlandyrýdyń bir kórinisi ǵoı dep oıladyq. Biraq...
Biraq osyndaǵy «oblysta dúnıege kelgender» degen bólimge kóz júgirtken kezde marqaıǵan kóńil sý sepkendeı basyldy. Nege deısizder ǵoı? Aıtaıyq. Sóıtsek, oblysta dúnıege kelgen qazaq halqynyń zııalylarynyń ishinen Shoqan Ýálıhanovty, Ybyraı Altynsarındi, Ahmet Baıtursynovty, Mirjaqyp Dýlatovty, Baqytjan Baıqadamovty, Manash Qozybaevty, Tólen Ábdikov pen Beıimbet Maılındi, memleket qaıratkerleri arasynan Oral Muhamedjanov pen Ádilbek Jaqsybekovti jáne Sosıalıstik Eńbek Eri Kámshat Dónenbaevany keltiripti. Al osy óńirdiń maqtanyshy bolyp tabylatyn arǵysy Shaqshaq Jánibek, bergisi qazaqtyń tuńǵysh jýrnaly «Aıqapty» shyǵarǵan Muhamedjan Seralın, qazaqtyń tuńǵysh dárigeri Muhamedjan Qarabaev, aǵartýshy ustazdar Spandııar Kóbeev pen Beket О́tetileýov, qazaqtan shyqqan tuńǵysh áıel jýrnalıst Názıpa Quljanova, Sosıalıstik Eńbek Eri, KSRO halyq ártisi Serke Qojamqulov, KSRO halyq ártisi Elýbaı О́mirzaqov, KSRO halyq ártisi Qapan Badyrov, ataqty aqyn-jazýshylarymyz Syrbaı Máýlenov, Ǵafý Qaıyrbekov, Márııam Hakimjanova, Jaısańbek Moldaǵalıev, akademıkter О́mirzaq Sultanǵazın, belgili qoǵam qaıratkerleri Ilııas Omarov pen Shaısultan Shaıahmetov sııaqty tulǵalardyń esimderi múlde joq. Biz bul jerde dańqty qostanaılyqtardyń tizimin tolyq keltirip otyrǵan joqpyz, tek búginde aramyzda joq jáne esimderi ataýǵa ábden laıyq jerlesterdiń ǵana aty-jónderin atap kórsetip otyrmyz. Eger Qostanaı topyraǵynda týǵan tanymal adamdardyń bárin jaza bersek gazettiń bir betine de syımaı ketýi múmkin.
Búgingideı qundylyqtarǵa degen kózqaras quldyrap ketken zamanda tipti osy jaıtqa onsha kóńil aýdarmaı-aq ta qoıar ma edik, kim biledi, biraq olaı jasamaýymyzǵa belgili bir jaǵdaı túrtki boldy. Joǵaryda ózimiz keltirgen áıgili qostanaılyqtardyń aty-jónderi enbeı qalǵan tizimge Mıhaıl Medıanskıı (keńes ofıseri, polkovnık), Pavel Kashın (ánshi), Robert Dıtrıh (nemis hokkeıshisi), Vıktor Nemkov (aralas jekpe-jek balýany), Andreı Lamanov (Tý-154 ekıpajynyń komandıri, Reseı Federasııasynyń batyry) degen sııaqty múlde eshkim tanymaıtyn adamdardyń esimderi engizilipti. Qostanaı oblysynda dúnıege kelgen ataqty adamdardyń qataryna qosatyndaı polkovnık Medıanskıı degen kim? Álde ol sol oblystan shyqqan alǵashqy jáne sońǵy ofıser me? Sol sııaqty aralas jekpe-jek saıyskeri Nemkov degenniń de kim ekenin eshkim bilmeıtin bolyp shyqty. Eger sportshy qajet bolsa, beımálim bireýdi ákelip qystyrǵansha, Qostanaıdyń týmasy ári talaı-talaı halyqaralyq sport jarystaryna qatysyp júlde alyp júrgen, Olımpıada oıyndarynyń qola júldegeri Ivan Dychko sııaqty tanymal sportshylardyń esimderin nege engizbeske? Bir qyzyǵy, bul málimetter qazaqsha ýıkıpedııada atymen joq bolyp shyqty.
Sirá, ınternetke kóp sene berýge bolmaıdy degen halyq arasynda jıi aıtylatyn sóz shyndyqqa janasatyn sııaqty. Ásirese, jurtshylyqqa jalǵan aqparat berýde ǵalamtoryńyzdyń aldyna jan salmaıtyny burynnan-aq belgili bolǵan. Endi kelip tarıhı tulǵalardyń attaryna qııanat jasaý degen taǵy bir «jańalyq» paıda bolypty.
Túbinde aqparattardyń bári elektrondy formatqa kóshiriledi degen jospar bar. Ondaı kún týar bolsa, joǵaryda biz keltirgendeı «qatelikter» úshin kim jaýap bermek? Elektrondy túrde taratylǵan aqparattardyń ereksheligi sol, ony bir sátte ózgerte salýǵa bolady. Demek, aıyptynyń kim ekenin ajyratyp alý múmkin bolmaıtyn «is bitti, qý kettiniń» naǵyz ózi bolyp shyqpaq. Eger myńdaǵan tırajben qaǵazǵa basylǵan aqparat bolsa, ony qolyńa ustap alyp óz sózińniń durys ekenin dáleldeýińe bolady ǵoı. Onyń syrtynda, baspa materıaldary redaksııalanyp, birneshe súzgiden ótedi. Al mynadaı jaǵdaıda «e-e, bir qate ketip qalǵan eken, túzettik» deı salady emes pe? Alda-jalda ondaı «qatelikter» kóbeıe berip, onyń sońy tarıhı shyndyqty burmalaýǵa, sol arqyly halyqty shatastyrýǵa aparyp soqtyratyn bolsa ne istemekpiz? Demek, oılanatyn máseleler bar...
Árıne, biz baıaǵysha qaǵaz-qalamǵa qaıta oralaıyq dep otyrǵan joqpyz. Ol endi múmkin de bola qoımas. Bizdiki bar bolǵany ınternetke materıal daıyndaıtyn adamdardyń da boıynda jaýapkershilik sezimi bolsa eken degen tilek.
Seıfolla ShAIYNǴAZY,
«Egemen Qazaqstan»
