– Shyǵarmashylyq adamyna úzdik ataný qandaı jaýapkershilik júkteıdi?
– Ulttyq mýzykaǵa, mádenıetke qosqan úlesim úshin 100 jańa esim qataryna enýimniń ózi úlken jaýapkershilik júkteıdi. Al bul jetistikke jetýimniń kilti – eńbekte. «Armansyz adam – qanatsyz quspen teń» degen sóz bar. Armanym meni jetelep, eńbekpen qostap, osyndaı bıikterge jetkizdi. О́tken jyly Memleket basshysynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda qolǵa alynǵan «100 jańa esim» jobasy tek maǵan emes, úzdik shyqqan árbir esimge belgili bir deńgeıde jaýapkershilik júktegeni anyq. Joba bolashaqta meniń osy kúnge deıin alǵan bıigime toqmeıilsinbeı, ári qaraı qarqyndy eńbek etýge mindettep otyr.
Eńbek etse, alynbas qamal joq. Bizdi úlgi tutatyn jas órenderge osy uǵymdy jetkizý barysynda ózimiz shyqqan bıikten tómendemeı, abyroımen alyp júrýdi júkteıdi. Sonymen birge, orkestr dırıjeri retinde ári qaraı qarqyndy eńbek etýge qulshyndyrady.
– Jalpy jobaǵa qatysý sizge qalaı yqpal etti?
– Meni jobaǵa Qurmanǵazy atyndaǵy qazaq memlekettik orkestri usyndy. Bul – úlken mártebe. Qansha jerden maman bolsań da, klassıkalyq mýzykanyń qyr-syryn barynsha ıgerdim dep aıtý asylyq bolar. Sol sebepti óz mamandyǵym boıynsha tynymsyz eńbek etip kelemin. Jobanyń arqasynda men kópshiliktiń ystyq yqylasyna bólendim. Ol arqyly elimizde bekzat ónerdiń damý yrǵaǵy jedeldegen, tanymaldyǵy artqan sııaqty áser qaldyrady. Iаǵnı, «100 jańa esim» jobasy kópshilikke meniń tulǵa retinde tanylýyma ǵana emes, jalpy klassıkalyq ónerdiń, onyń ishinde kúıshilik pen dırıjerlik ónerdiń keń tanylýyna zor yqpalyn tıgizdi dep oılaımyn.
– Jýyrda «100 esim» jobasynyń 2-kezeńi bastaldy. Qatysýshylar arasynan ózińiz kórgińiz keletin adam bar ma?
– Jobanyń mán-mańyzyn, aýqymyn eskere otyryp, óner salasyn ıgergen azamattardy jıi kórgim keledi. Máselen, memlekettik stıpendııa ıegeri, Tuńǵysh Prezıdent Elbasy Qory syılyǵynyń laýreaty, Jambyl atyndaǵy Qazaq memlekettik fılarmonııasynyń solısi, kúıshi, kompozıtor, dırıjer Nurken Áshirovtiń, Qurmanǵazy atyndaǵy MAHO konsertmeısteri, halyqaralyq jáne respýblıkalyq konkýrstardyń laýreaty, kúıshi Batyrjan Myqtybaev pen Astana memlekettik fılarmonııasynyń solısi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, ánshi Erlan Rysqalıdyń, kúıshi Sábıra Bıbatyrovanyń qatysqanyn qalaımyn.
– Esimińizdi tanymal etip, mereıińizdi ósirgen «Orkestrler aıtysy» atty jobańyz týraly aıtyp ótseńiz.
– Aıtys óneri – qazaq mádenıetiniń ózegi. Baǵzy zamannan beri el ishindegi aqyndar básekesi aıtys, kúıshiler básekesi tartys nemese kúıtartys dep atalǵan. Biz osy aıtys pen tartysty bala kúnnen kórip óstik. Birde maǵan osy aıtys-tartysty nege orkestr deńgeıinde ótkizbeske degen oı keldi. Ideıamdy júzege asyrý úshin Qurmanǵazy atyndaǵy Qazaq ulttyq konservatorııasynyń ulttyq aspaptar orkestrin sımfonııalyq orkestrmen tartystyrýdy qolǵa aldym. Sonyń nátıjesinde halyqtyń kóńilinen shyǵatyn ańyz kúı tartysy dúnıege keldi. 2012 jyly alǵashqy «Orkestrler aıtysy» Astanadaǵy konsert zalynda usynyldy. «Erekshe aıtys» halyq arasynda úlken rezonans týǵyzdy. Budan kóretinimiz, ulttyq qundylyqtardy ulyqtaý sánge enip keledi eken. Men bul sánniń máńgige sozylǵanyn qalaımyn. О́ıtkeni jahandaný dáýirinde ulttyq qazaqy sıpatymyz arqyly ǵana erekshelene alyp, ulttyq mýzykany ulyqtaý arqyly bıikterdi baǵyndyra alamyz.
– Qazir qandaı baǵytta jumys istep jatyrsyz?
Qazaq bolmysynyń kúretamyry – kúı. Al mýzyka – meniń ómirim. Shyǵarmashylyq adamy únemi izdenis ústinde júredi. Men de solaımyn. Orkestrdiń repertýaryn jańartýǵa jumystanyp jatyrmyn, halyqqa jańa dúnıeler usynǵym keledi. Tabıǵı daryn jarqyrap kórinýi úshin kóp eńbektený kerek. Men basqaratyn orkestr quramynda 80 mýzykant bar. Olar ıgergen ár aspapty bir rıtmde ustap, mýzyka súıer qaýymdy minsiz mýzyka yrǵaǵynda áldıleý úshin qabiletińdi úzdiksiz damytyp otyrýyń mindetti. Halyq qalaıtyn shyǵarmalardy qaıtadan oı eleginen ótkizýdi jón kórip júrmin. Bul bir qaraǵanda ońaı kórinýi múmkin, alaıda shyǵarmashylyq adamy ǵana túsine alatyn, úlken yntany talap etetin jumys.
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken
Venera TÚGELBAI,
«Egemen Qazaqstan»
