Almatydaǵy «Ǵylym ordasy» kesheniń qysqy baǵynda Qazaqstan halqynyń tilderi kúni jáne Ahmet Baıtursynulynyń 146 jyldyǵyna oraı «Qazaq ulttyq jazýy: emle, termıntaný jáne onomastıka» atty respýblıkalyq ǵylymı-praktıkalyq konferensııa ótti.
Alataý baýraıynda ornalasqan ásem shaharda osyndaı máni de, mańyzdy da zor is-shara uıymdastyrýdaǵy basty maqsat – ultymyzdyń basty rýhanı qundylyǵy – qazaq tilin, latyn grafıkasyna negizdelgen jańa qazaq jazýyn reformalaý jolyndaǵy mamandardyń ustanymdaryn nasıhattaý jáne qazaq til biliminiń negizin qalaǵan ǵulama ǵalym, aǵartýshy, ult ustazy – Ahmet Baıtursynulynyń ǵylymı tujyrymdaryn qazirgi tildik reformamen ushtastyra taldaý.
Konferensııany A.Baıtursynuly atyndaǵy Til bilimi ınstıtýtynyń dırektory, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ǵylym akademııasynyń korrespondent múshesi Erden Qajybek óziniń kirispe sózimen ashylyp, Bilim jáne ǵylym mınıstri Erlan Saǵadıev pen Mádenıet jáne sport mınıstri Arystanbek Muhamedıulynyń joldaǵan quttyqtaý hattary oqyldy.
Osy jıynda Memlekettik tildi damytý ınstıtýtynyń dırektory Bıjomart Qapalbekov, Túrki halyqtarynyń mádenı ortalyǵynyń prezıdenti Ahmet Daǵduran, M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń dırektory Ýálıhan Qalıjan, Qazaq Ulttyq agrarlyq ýnıversıtetiniń áleýmettik-gýmanıtarlyq tárbıe ınstıtýtynyń dırektory Saıyn Borbasov, «Memlekettik tilge qurmet» birlestiginiń tóraıymy Asyly Osman, tarıh ǵylymdarynyń doktory Mámbet Qoıgeldi, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Temirhan Tebegenov, pedogogıka ǵylymdarynyń doktory Faýzııa Orazbaeva jáne taǵy basqa ǵalymdar, qoǵam qaıratkerleri, ǵylymı-zertteý ınstıtýttarynyń qyzmetkerleri osy taqyrypta baıandama jasady.
«5 qyrkúıek – Qazaqstan halqynyń tilderi kúni bolyp jańasha belgilendi. Uly ustaz, kórnekti memleket jáne qoǵam qaıratkeri, ǵalym, pýblısıst, aǵartýshy, ulttyq jazýdyń reformatory Ahmet Baıtursynuly da dál osy kúni dúnıege kelgen. Osy eki birdeı merekeniń qatarlas kelýin tarıhı sáıkestik jáne elimizdiń rýhanı damý baǵytyndaǵy kórnekti kórsetkish dep baǵalar edim. Men 47 jyl boıy ádebıetshi, zertteýshi retinde eńbek etip kele jatqan ustaz bolǵandyqtan A.Baıtursynulynyń óz zamanynda shyǵaryp ketken oqýlyqtaryn bizdiń ǵalymdardyń qazirgi kezde tereńnen zerttep, zerdelep jatqanyna qatty qýandym», – deıdi Abaı atyndaǵy Qazaq Ulttyq pedogogıkalyq ýnıversıtetiniń professory, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Temirhan Tebegenov,
Konferensııa barysynda «Latyn grafıkasyna negizdelgen qazaq jazýyn jáne emle erejelerin jetildirý», «Qazirgi qazaq tili: fonetıka-fonologııa máseleleri», «Qazaq álipbıin latyn qaripine kóshirýdiń tóte joly», «Álipbı – zamana suranysy», «Ahmet Baıtursynulynyń ustanymdary jáne jańa emle», «Qazaq termınologııasynyń ózekti máseleleri: termıntanym, termınjasam, termınografııa», «Qazaq til biliminiń jańa baǵyttary», «Túrkitaný, tarıhı-salystyrmaly, salǵastyrmaly til biliminiń máseleleri», «Qazaq onomastıkasy men grammatıkasynyń ózekti máseleleri» jáne taǵy basqa taqyrybynda keńinen áńgime qozǵaldy.
Ǵalym SÚLEIMEN
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY