Astanadaǵy Oqýshylar saraıynda Ilııas Omarov atyndaǵy Qostanaı oblystyq qazaq drama teatry ujymy qos birdeı qoıylymyn kórermen nazaryna usyndy. Jazýshy-dramatýrg Joltaı Jumat-Álmashulynyń pesasy boıynsha qoıylǵan «Qaıyrymdy qaladaǵy qarlyǵashtar» (rejısseri – Erjan Qaýlanov) jáne «Muńmen alysqan adam» (rejısseri – Ersaıyn Tóleýbaı) spektaklderin tamashalaǵannan keıin, kóńilge túrli sezim men san alýan pikir de qalyptastyryp úlgerdik.
Jazýshynyń «Qaıyrymdy qaladaǵy qarlyǵashtar» drama-abstraksııasynyń oqıǵa ózegi negizinen Astananyń sáýletti qala bolyp turǵyzylýy, osy joldaǵy kezdesken qıynshylyqtar men kedergiler pesanyń bas keıipkeri – sáýletshi jigit taǵdyry arqyly baıandalady. Qoıylymda qazaq eliniń qala salý jolyndaǵy armany Ábý Nasyr ál-Farabı, Ahmet Iаsaýı, Abylaı han zamanynan beri qaraı tarqatylyp, qyzyqty beıneler túzýge birqatar talpynystar jasalǵan. Atalǵan shyǵarma 2017 jyly Mádenıet jáne sport mınıstrligi jarııalaǵan «Táýelsizdik tolǵaýy» baıqaýynda júldeli orynǵa ıe bolǵan pesalar qatarynda.
Al teatr ujymy elorda halqyna tartý etken «Muńmen alysqan adam» atalatyn ekinshi qoıylymda ótken ǵasyrdyń 30-shy jyldaryndaǵy náýbet kezeńde týǵan jerin tastap, elden jyraq ketýge májbúr bolǵan bir otbasynyń taǵdyr-talaıy oqıǵa ózegine aınalǵan. Rejısser Ersaıyn Tóleýbaıdyń rejısserlik qoltańbasynda kópshilikpen qaýyshqan týyndy kórermenin Otandy súıý men azamattyq bolmysyńdy saqtap qalý tóńireginde oılantady.
Desek te, biz kútkendeı, I.Omarov atyndaǵy Qostanaı oblystyq drama teatrynyń shyǵarmashylyq qýat-qarymyn aıǵaqtaýǵa, repertýarlyq saıasat mánin baǵamdaýǵa atalǵan qos qoıylym tolyqqandy múmkindik berdi dep aıta almaımyz. Árıne teatrdyń zamanaýı tól dramatýrgtermen birlese jumys isteýge, onyń ishinde aıtýly baıqaýlarda top jarǵan shyǵarmany sahnaǵa shyǵarýǵa degen talpynystary quptarlyq. Áıtse de, naqty shyǵarmashylyq proseste spektakl ıdeıasynan bólek, dramatýrgııalyq shıelenis túzý men qoıylymnyń sahnalyq kórkem beıneler somdaýynda, sondaı-aq akterlik oıyn men rejısserlik saraptaýdyń da áli de biraz shıryǵa túsýge suranyp turǵanyn ańǵarýǵa bolady. Osy oraıda teatr repertýary jónindegi saýalymyzǵa teatr dırektory Sabyraly Kemelbaev: «Teatrymyzdyń repertýarlyq aıasy keń. Sonyń ishinde, ásirese tól dramatýrgterimizben etene jumys istegendi qoldaımyz. Sizder tamashalaǵan Joltaı Álmashulynyń qos qoıylymy – osy oıymyzdyń aıǵaǵy. «Táýelsizdik tolǵaýy» baıqaýynda júldeger atanǵan «Qaıyrymdy qaladaǵy qarlyǵashtar» dramasy elordamyz Astana qalasynyń alǵash irgesiniń qalanýy men búgingi megapolıs deńgeıine kóterilgen alyp shahardyń saltanatty sáýlet túzip, álem qyzyǵa kóz tigetin ásem ortalyqqa aınalǵanǵa deıingi taǵylymdy tarıhynan syr qozǵaıdy. Sonysymen de qoıylymnyń taqyryptyq máni qundy ǵoı dep oılaımyz. Kez kelgen tarıhı oqıǵa jaıdan jaı oryn almaıdy. Onyń astarynda qyrýar eńbek pen ólsheýsiz kúsh-jiger, tabandylyq jatyr. Mine, sol tabandylyqtyń nátıjesi – búginde tarıhyna 20 jyl toltyryp otyrǵan Saryarqanyń kindigi Astana qalasy. «Qaıyrymdy qaladaǵy qarlyǵashtar» arqyly kórermenge osy oıdy jetkizgimiz keldi», – dep jaýap berdi.
Ras ónerdiń talaby, sahnanyń mindeti – kórkem beıne, shıelenisti oqıǵalar arqyly kórermenine oı salý desek, bul talap turǵysynan kelgende, I.Omarov atyndaǵy Qostanaı oblystyq drama teatry tartý etken qos spektakldiń de tarıhı oqıǵalar men derekterdi sóıletýdegi izdenisi de, jastardyń boıyna otansúıgishtik rýhyn sińirýdegi taqyryptyq, ıdeıalyq, mazmundyq máni de kóńilge qurmet ornyqtyrady. Áıtse de, teatr aldaǵy ýaqytta repertýarlyq baǵdarlamasyn janrlyq erekshelikterine saı jan-jaqty etip, ádebı geografııasyn keńeıtip, shyǵarmashylyq izdenisterin budan da góri santaraptandyra tússe, tek Qostanaı halqy emes, elimizdiń túkpir-túkpirindegi talǵampaz kórermenniń asyǵa kútip, arnaıy izdep baryp kóretin súıikti óner oshaǵyna aınalatynyna senemiz. Buǵan teatrdyń da, shyǵarmashylyq ujymnyń da qarymy tolyqtaı jetedi.
Nazerke JUMABAI,
«Egemen Qazaqstan»
