Qaı eldi alyp qaramasaq ta, bilim berý júıesi ekonomıka, saıasat, mádenıet salasyndaǵy ózgerister men damýǵa áser etetindigi anyq. Álemniń kez kelgen elinde bilim tulǵany áleýmettik-ekonomıkalyq úderiske tıimdi qatysýyn qamtamasyz etetin negizgi faktor bolyp tabylady. Sondyqtan Elbasy Joldaýda bala baqshadan bastap joǵary oqý ornyna deıingi kezeńde bilim berýdiń jańa sapasyna qol jetkizýge basa nazar aýdaryp otyr.
Elbasy mektepke deıingi bilim berý sapasyn túbegeıli jaqsartý qajettiligin atap ótti. Osy baǵytta bizde áli de sheshimin tappaǵan biraz máseleler bar. Mysaly, búgingi kúni 5 jasar balalarǵa arnalǵan (0) nóldik synyptar mektepterde jáne mektepke deıingi bilim berý uıymdarynda jumys isteýde. Eger mektepterge engizilgen nóldik synyp jalpy bilim beretin uıymnyń sanatyna jatpaıtyn bolsa, onda nóldik synyptyń memlekettik standarttary, baǵdarlamalary qalaı bekitilip jatyr, oqý-ádistemelik quraldary qandaı qarjy kózinen qarjylandyrylýda, mektepterde bul nóldik synyptarda sabaqtardy muǵalim-pedagog júrgizetin bolsa balabaqshalarda tárbıeshileri júrgizedi, sonda, balabaqshadaǵy jáne mekteptegi (0) nóldik synyptarda oqyǵan balalardyń mektepke daıarlyq deńgeıi qandaı bolmaq syndy suraqtardy biz depýtattyq saýal retinde tıisti organdarǵa joldadyq, bolashaqta sheshimin tabar degen úmittemiz.
Orta bilim berý salasynda Elbasy Nazarbaev zııatkerlik mektepteriniń ádistemesin jalpy bilim beretin mektepterdiń tájirıbesine engizýge, joǵary synyp oqýshylaryn naryq suranysyna sáıkes mamandyqtarǵa beıimdeýge, olardyń bilim sapasyn baǵalaýdy halyqaralyq standarttarǵa negizdeýge, barlyq oqý oryndaryn beınebaqylaý júıesimen qamtýǵa, psıholog mamandardyń jumysyn jandandyrýǵa kóńil bóldi. О́kinishke oraı, elimizdiń keıbir aımaqtarynda demografııaǵa, ýrbanızasııaǵa baılanysty úsh aýysymdy jáne apatty jaǵdaıdaǵy mektepterdiń problemasy áli de bar, osy oraıda 2019-2021 jyldarǵa arnalǵan bıýdjetten qosymsha 50 mıllıard teńge qarastyrýdy Úkimetke tapsyrýy óskeleń urpaqqa, memleket bolashaǵyna jasalǵan qamqorlyq dep bilemin. Al muǵalim – qoǵamda bolyp jatqan ózgerister men halyqtyń sanasyn jańǵyrtýshy elshi ekendigin eskersek, «Pedagog mártebesi týraly» Zańdy ázirlep, qabyldaý der kezinde qolǵa alynǵan ıgi bastama dep sanaımyn.
Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy «Bilim týraly» Zańda belgilengendeı, elimizdegi joǵary oqý oryndarynyń akademııalyq jáne ózin-ózi basqarýyn keńeıtý múmkindikteri qarastyrylǵan. Joǵary oqý qyzmetine qatysty birqatar máseleler olardyń quzirettilikterine berilgen. Tıisinshe, endi joǵary oqý oryndarynyń qyzmetine de talap kúsheıtiletin bolady. Olardyń jumys nátıjesiniń basty kórsetkishi - bitirgen mamandardyń jumysqa ornalasýy, sonyń ishinde eńbekaqysy joǵary jumyspen qamtylýy bolmaq.
Jalpy, Joldaýda belgilengen mindetterdiń barlyǵy derlik halyqtyń ómirin jaqsartýǵa, ómir súrý deńgeıin arttyrýǵa baǵyttalǵan. Árıne, el damýynyń strategııasyn durys tańdap ári qaraı tabysty júzege asyrý, eń aldymen, adam kapıtalyna baılanysty, sondyqtan Elbasy aıqyndap bergen naqty mindetterdi el bolyp birlese júzege asyraıyq.
Ábdimanap BEKTURǴANOV,
Parlament Májilisiniń depýtaty
