О́ner • 08 Qazan, 2018

Katıa salǵan án qandaı!

1170 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

«Senderde, Shemonaıha aýdanynda Ekaterına degen orys qyzy turady eken. Qazaqsha keremet sóıleıdi deıdi. О́zi sondaı belsendi. Sol kisi týraly maqala ázirle» degen tapsyrma túskende Ekaterınaǵa tele­fon shalmas buryn «keıip­kerimiz týraly qandaı derek bar eken?» dep ǵalamtorǵa kóz júgirtkenimde «Odno­klassnıkı» áleýmet­tik jelisindegi paraqshasyna jaz­ǵan myna bir sózi kóńi­limizdi eleń etkizgeni ras.

Katıa salǵan án qandaı!

Baıyp ketseń baılyqqa kóp qunyqpa, 

Júrektegi ımanyńdy sýytpa. 

Eı, baýyrym, sol baılyqty Allanyń,

О́zi berip, ózi alaryn umytpa.

Osy sózdi oqyǵannan keıin onyń qazaq tilin biletinine esh kú­mánimiz qalmaǵan. Iá, Ekaterına ózge ult ókilderi kóp qonystanǵan Shemonaıha aýdanynda turady eken. Qazir aýdan ortalyǵyndaǵy Mádenıet úıinde ánshi bolyp jumys isteıtin ol 1991 jyly Bes­qaraǵaı aýdanynyń Boztal aýylynda dúnıege kelipti. «Qa­zaq tilin osyndaǵy mektepke bar­ǵannan keıin úırendim. Apam men ákem úıde oryssha sóıleıtin. Biz osy aýyldaǵy jalǵyz orys otbasy boldyq. Jasyratyny joq, mektepke barǵan kezde qıyndyqtar kezdesti. «Mektepke barǵym kel­meıdi, oqyǵym kelmeıdi, qazaq balalar bizdi bóledi» dep jylaǵan kezderimiz de boldy. Apaıym men sińilim de osy mektepte oqydy. Ne kerek, aqyr sońynda qazaqshaǵa sýdaı bolyp shyqtyq qoı», – deıdi Ekaterına.

Ekaterına Boztaldaǵy mek­tep­ti bitirgennen keıin Shemo­naı­hadaǵy gýmanıtarlyq-teh­nı­kalyq kolledjde «Dene shy­nyqtyrý» mamandyǵy boıynsha bilim alǵa­nymen búginde óner jolynda ter tógip júr. О́ziniń aıtýynsha,­ repertýarynda 30-dan astam qazaq áni bar. «Bir tylsym kúsh meni óner salasyna jetelegendeı boldy. Áıtpese eshqandaı mýzykalyq bilimim joq. «Dedim-aı, aý», «Kó­zińniń móldirin-aı» degen sekil­di ha­lyq ánderin oryndaǵandy jaq­­sy kóremin. Gúlmıra Sarına shyr­­qaıtyn «Shyǵysym, shyraıly elim» ánin de jıi aıtamyn. «Ke­shikpeı kelem dep eń» dep, Shám­shi ánderin de áýeletemin. Tamara Asar, Roza Álqoja, Erke Esmahannyń ánderi de júregime jaqyn. Repertýarymda oryssha ánderden góri qazaqsha ánder kóp. Qazir toılarǵa da jıi shaqyrady. О́zimniń áriptesim Nurbolat Ra­ıysov ekeýmizdiń «Aqnıet» dep ­atalatyn dýetimiz bar», – deıdi keıip­­kerimiz.

Ekaterına –­ qa­­zaq­tyń kelini. Búginde jol­dasymen birge Aıaýlym, Na­rı­man esimdi ul men qyz­dy tár­bıelep otyr. «Baıyp ket­seń baı­lyqqa kóp qunyqpa, Júrektegi ımanyńdy sýytpa» dep óziniń áleýmettik jelidegi pa­raq­­shasyna jazǵanyndaı, osy­dan 10 jyl buryn ıslam di­nin qabyldapty. «Islam dinin tur­mysqa shyqpaı turyp qabylda­dym. Qazaq tili týǵan ti­lim sııaqty. Shynyn aıtsam, orys tilinen góri oıymdy qazaqsha ońaıyraq jetki­zemin. Qyzymyz Aıaýlym oryssha mektepke, ulymyz Narıman qazaqsha balabaqshaǵa barady. Úıde bárimiz qazaqsha sóı­lesemiz. О́zge ult ókilderiniń sa­ny basym bolǵandyqtan Shemo­naı­hada ha­lyqtyń kóbi oryssha sóıleıdi. Joldasym keı kezderi qazaq­shadan góri oryssha kóp sóı­lep ketedi. Keıde oǵan da qazaqsha úıre­tip jiberetinim bar (kúldi). Shemo­naıhalyqtar meniń qa­zaq­shama áýelde tańǵalatyn, qa­zir úırenip al­ǵan sekildi. «Qa­zaqstanda turatyn árbir azamat qazaq tilin bilýi kerek. Aqyryndap meńgerýi kerek» dep únemi aıtyp jú­remin. О́ıtkeni qazaq tili  – maq­tanyshy­myz, bolashaǵymyz», – deıdi ol.

Ekaterına Beısembaeva byltyr Glýbokoe aýdanynda ózge ult ókilderi arasynda ótken oblystyq «Abaı oqýlary» baıqaýynda je­ńim­­paz atanypty. Tarbaǵataı aýda­­­nyn­da uıymdastyrylǵan «Tar­ba­ǵataı juldyzdary» halyq­ara­lyq án baıqaýyna qatysypty.  

Ana tilimizdi ardaqtaýdyń úz­­­­­­dik úlgisin kórsetip júrgen jan­­­­­­­­­­­­­­nyń endigi bir armany – jo­ǵary bilim alý. «Semeı men О́ske­men­­niń birinde mýzykalyq bi­lim alyp, ónerimdi odan ári shyń­daı tússem deımin. Jáne osy múm­kin­dikti paıdalanyp meni úne­mi qol­dap, baǵyt-baǵdar be­rip jú­retin aýdandyq Máde­nıet bó­liminiń basshysy Álııa Sel­teeva men Mádenıet úıi­niń dırektory Qaraqat Atahanovaǵa alǵy­symdy jetkizgim keledi», – deıdi Ekate­rına. 

Áriptesteriniń Ekaterınaǵa degen qurmeti ózgeshe. «Katıany erekshe jaqsy kóremiz. Qazaq tilinde jetik sóıleıdi. Qa­zaqtyń salt-dástúrin ustanady. Osynda ótetin keshterdi qazaq tilinde júrgizedi. Qazaqtyń án­derin shyrqaıdy. Bizdiń Máde­nıet úıinde jumys isteıtin óner­pazdardyń kópshiliginiń kásibı bilimderi bolmasa da, tabıǵı talanttarymen jurtshylyqty tamsantyp júr. Katıa da sondaı óner ıesi. Eki bala tárbıelep otyr. О́zi qarapaıym. Eńbekqor. Bizdiń aýdan­da 80 prosent ózge ult ókilderi turady. Qazaqtyń salt-dástúrin bilmeı­tin qazaqtar da bar. Al bizdiń Katıa ulty orys bolsa da, maǵan qazaq sekildi kórinedi», – deıdi aýdandyq Mádenıet úıiniń dırektory Qaraqat Atahanova.  

Azamat QASYM,

«Egemen Qazaqstan»

Shyǵys Qazaqstan oblysy,

Shemonaıha aýdany