Memleket basshysy sammıttiń plenarlyq otyrysynda sóılegen sózinde qaqtyǵystardyń kóbeıýi, sanksııa jáne saýda soǵystarynyń órshýi jaǵdaıynda halyqaralyq saıasat shıelenistiń shegine jetip otyrǵanyn atap ótti.
«Biz búgingi «Azııa-Eýropa» forýmynyń sammıtin osy problemalardy sheshý úshin paıdalanýymyz qajet. О́kinishke qaraı, qazirgi kezde álem tabysty dıalog pen ózara túsinistikke qol jetkize almaı keledi. Bárimiz ótken ǵasyrdyń 60-jyldaryndaǵy Karıb daǵdarysyn eske salatyn búgingi ekonomıkalyq jáne saıası teketiresterge kýá bolyp otyrmyz», dedi Prezıdent.
Sondaı-aq sammıt jumysy AQSh, Reseı, Qytaı sııaqty álemniń iri elderin, Eýropa Odaǵyn halyqaralyq shıelenisterdi sheshýdiń jolyn izdeýge shaqyrýǵa baǵyttalýy qajet ekenin jetkizdi.
«Eger Sırııadaǵy, Ýkraınadaǵy jáne ózge de elderdegi problemalardy rettemesek, ahýal odan da kúrdelene túsedi. Ballıstıkalyq raketalardyń taralý qaýpi seıilmeıinshe, halyqaralyq terrorızm basty másele bolyp qala bermek», dedi Memleket basshysy.
Budan keıin lemdik ekonomıkadaǵy jaǵdaıdyń kúrdelene túsýine baılanysty keıbir kedeı memleketterdiń ahýaly odan ári qıyndaıtynyn aıtyp, adamzat úshin onyń eleýli qaýip-qater sanalatynyn atap ótti.
«Memleketter kóshbasshylary Ekinshi Dúnıejúzilik soǵystan keıin de, terrorızmge qarsy kúreste de ózara til tabysa bildi. Sondyqtan, men AQSh, Reseı, Qytaı elderiniń, sondaı-aq Eýropa Odaǵynyń basshylaryn dıalogqa shaqyryp, ózekti problemalardy talqylaý úshin Astana alańyn paıdalanýdy usynamyn. Bul másele BUU Bas Assambleıasynyń arnaıy sessııasynda da qarastyrylýy múmkin», dedi N.Nazarbaev.
Sońynda Memleket basshysy Qazaqstannyń Azııa men Eýropadaǵy jahandyq syn-tegeýrinderge qarsy turýǵa baǵyttalǵan seriktestikke belsendi atsalysýǵa daıyn ekenin taǵy da atap ótti.
Jıynnan keıin N.Nazarbaev Eýropalyq komıssııa tóraǵasy Jan-Klod Iýnkermen kezdesti. Elbasy kezdesý barysynda sammıttiń dástúrge saı joǵary deńgeıde ótkenin atap ótip, Eýropalyq komıssııa tóraǵasyn bıylǵy jeltoqsanda Sankt-Peterbýrgte ótetin Joǵary Eýrazııalyq ekonomıkalyq keńestiń kezekti otyrysyna qatysýǵa shaqyrdy.
Jan-Klod Iýnker «Azııa-Eýropa» forýmynyń XII sammıtine Qazaqstan delegasııasynyń jáne Nursultan Nazarbaevtyń jeke óziniń qatysýynyń mańyzdylyǵyna toqtaldy.
«Sizben kezdeskenime óte qýanyshtymyn. 2008 jylǵy Qazaqstanǵa jasaǵan saparym jáne álemdegi turaqtylyq týraly áńgimemiz meniń esimde. Bizdiń jıi kezdesip turǵanymyz jón», dedi Eýropalyq komıssııa tóraǵasy.
Taraptar halyqaralyq saıasattyń kún tártibin, sonyń ishinde jahandyq qaýipsizdik problemalaryn qarastyryp, Eýrazııa ekonomıkalyq odaǵynyń Eýropa Keńesimen yntymaqtastyq máselelerin talqylady.
Sonymen qatar Elbasy «Azııa-Eýropa» forýmynyń HII sammıtinde birqatar kezdesýler ótkizdi. Jıyn barysynda Nursultan Nazarbaev Japonııa Premer-Mınıstri Sındzo Abemen jáne Koreıa Respýblıkasynyń Prezıdenti Mýn Chje Inmen kezdesti.
Elbasy japonııalyq jáne ońtústikkoreıalyq áriptesterimen halyqaralyq kún tártibindegi meılinshe ózekti problemalardy, sonyń ishinde Koreı túbegindegi jaǵdaıdy retteý máselelerin talqylady.
Sonymen qatar Qazaqstan Prezıdenti sammıt barysynda Qytaı Halyq Respýblıkasy Memlekettik keńesiniń tóraǵasy Lı Kesıanmen, Reseı Federasııasynyń jáne Italııa Respýblıkasynyń premer-mınıstrleri Dmıtrıı Medvedevpen jáne Djýzeppe Kontemen kezdesip, birqatar mańyzdy máselelerdi talqylady.
Forým jumysy barysynda Azııa men Eýropa arasyndaǵy saýda jəne ınvestısııany arttyrý, ózara baılanysty keńeıtý, turaqty damý jəne klımattyń ózgerýi máseleleri talqylandy. Budan bólek, jappaı qyryp-joıý qarýlaryn taratpaý, qaýipsizdikti nyǵaıtý boıynsha kelissózder júrgizildi.
«Azııa-Eýropa» forýmynyń HII sammıtiniń jabylý rásiminde Eýropalyq keńestiń tóraǵasy Donald Týsk sóz sóılep, eki kúnge sozylǵan jıyndy qorytyndylady.
«Osy ýaqyt aralyǵynda Eýropa men Azııa arasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtý týraly kelistik. Sonymen qatar halyqaralyq turaqtylyqqa negizdelgen erejeni jańartý týraly mámilege qol jetkizdik. Menińshe, sammıtte talqylanǵan osy máseleler qazirgi geosaıası jaǵdaı kúrdelengen tusta óte qajet», dedi D.Týsk.
Eýropalyq odaqtyń tóraǵasy eki taraptyń da aıyrmashylyǵynan ortaq tusy kóp ekenine toqtaldy. Onyń paıymdaýynsha, Eýropa men Azııanyń arasyndaǵy baılanystyń tamyry tereńdeýi halyq úshin de, álem úshin de tıimdi bolmaq.
Is-shara aıaqtalǵannan keıin memleketter basshylary forým tóraǵasynyń málimdemesin qabyldap, estelik sýretke tústi.
Abaı ASANKELDIULY,
«Egemen Qazaqstan»
Brıýssel (Belgııa)
