Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń adam qundylyǵyna basymdyq berip, dástúr men jańǵyrý taqyryptaryna aıryqsha nazar aýdarýy, eldiń ekonomıkadan saıasatqa, týrızmnen damý úderisine deıingi búkil saıası sheshimder qabyldaýy – Qazaqstannyń jańa beleske aıaq basqanynyń jarqyn kórinisi.
Prezıdenttiń 2018 jylǵy 5 qazanda jarııalaǵan halyqqa Joldaýynda turǵyndardyń ekonomıkalyq ahýalyn jaqsartý, bıýrokratııany azaıtý, áleýmettik, bilim jáne qyzmet salalaryn jetildirý, jasalǵan reformalardy iske asyrý, eń tómengi jalaqy kólemin 1,5 ese arttyryp, muǵalimder men polısııa qyzmetkerleriniń mártebesin kóterý, turǵyn úı sapasyn jaqsartý – jańa kezeńge qadam basýdyń aıqyn dáleli. Bıylǵy Joldaýdan úsh basymdyqty atap kórsetýge bolady. Birinshisi, negizgi baǵyt – Qazaqstan halqynyń ekonomıkalyq, áleýmettik, mádenı jáne turmystyq máselelerin qamtyp, adam kapıtalyn damyta otyryp, eldiń ósip-órkendeýine jaǵdaı jasaý. N.Nazarbaev óz sózinde adam qundylyǵyna nazar aýdaryp, halyqtyń tıimdi jumys isteýi memleket damýynyń kepili ekenin anyq kórsete bildi.
Ekinshiden, bilim berýdiń sapasyn arttyrý maqsatynda, atap aıtqanda, balalardyń oqý deńgeıin kóterý, memlekettik ýnıversıtettegi bilim jáne ǵylym sapasyn jaqsartýdy arnaıy bilim ordalaryndaǵy standartqa beıimdeýge umtylys, muǵalimderdiń, polısııa qyzmetkerleriniń mártebesin joǵarylatý men tómengi jalaqy mólsherin ulǵaıtý Nazarbaevtyń eldegi áleýmettik memlekettilikti nyǵaıtýǵa erekshe kóńil bólgeniniń aıǵaǵy. Sonymen qatar synı perspektıva, kommýnıkasııa, tehnologııalyq ázirlemelerdi saqtaý, shet tilin bilý, shyǵarmashylyq jáne komandalyq rýh sekildi baǵyttarǵa da basymdyq berildi.
N.Nazarbaevtyń bılik ókilderi halyqtyń qojaıyny emes, qyzmetshisi ekenine nazar aýdarýy, aýyl sharýashylyǵyna ınvestısııany arttyrýy asa mańyzdy. Etnosaralyq jáne konfessııaaralyq tatýlyqqa qurmet kórsetý – Qazaqstan halqynyń birligine, mádenı tamyrynan ajyramaýyna jaǵdaı jasap, quqyqtyq máseleni bárinen joǵary qoıý arqyly áleýmettik memleket qalyptastyrý jolyndaǵy batyl qadam. Iаǵnı, Prezıdent halqynyń múmkindikteri men ómir súrý deńgeıiniń artýyn, turǵyndardyń bir tý astyna jınalǵanyn maqtanyshpen aıtatyndaı teńdessiz memleket qurýǵa baryn salady.
Joldaýda aıtylǵan úshinshi másele – álemniń kóptegen eline úlgi bolatyn, Qazaqstan ustanǵan kópvektorly syrtqy saıasat. Táýelsizdigine 27 jyl tolǵan Qazaqstannyń egemendigin alǵan alǵashqy kúnderden búginge deıin syrtqy saıasattaǵy atqarǵan jumystary halyqaralyq arenadaǵy abyroıyn asyrdy. Táýelsizdiktiń jemisi retinde ıadrolyq qarýdan óz erkimen bas tartýdy, elordany Almatydan Astanaǵa kóshirip, zamanaýı shahar salýdy, Túrki jáne ıslam áleminiń aldyńǵy qatarly memleketine aınalýdy, Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymy, Islam Yntymaqtastyǵy Uıymy sammıtterin ótkizýdi, Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq qurylýyna muryndyq bolýdy, Dúnıejúzilik saýda uıymyna kirýdi atap kórsetýge bolady. Ásirese Sý-24 ushaǵyn atyp túsirgennen keıin Túrkııa men Reseıdi tatýlastyrǵan da osy Qazaqstan tarapy. Odan bólek qysqy Azıada ótkizgen tuńǵysh ortalyqazııalyq, EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesin uıymdastyrǵan TMD-daǵy alǵashqy memleket atandy. Sondaı-aq 2017 jyly Sırııadaǵy másele boıynsha Astana prosesiniń ótýi de Qazaqstannyń álemdik saıasat sahnasyndaǵy bedelin aıǵaqtaı tústi. Munyń bári táýelsizdiktiń arqasy.
2017 jyly BUU Qaýipsizdik Keńesine turaqty emes múshe bolyp saılanýy Ortalyq Azııanyń úzdigi ekenin taǵy bir márte dáleldedi. Endeshe, N.Nazarbaevtyń halyqqa Joldaýynda astyn syzyp kórsetken syrtqy saıasat taqyryby Qazaqstannyń halyqaralyq arenadaǵy ımıdjin, álemdik saıasatta mańyzǵa ıe jáne rasıonaldy sheshim qabyldaıtyn elge aınalǵanynyń kórsetkishi. Qysqasha aıtqanda, Qazaqstan tıimdi jáne belsendi syrtqy saıasaty arqyly óńirlik jáne jahandyq beıbitshilik pen qaýipsizdikti qamtamasyz etý jolyndaǵy jumysyn jalǵastyra beredi.
Qoryta kelgende, 2018 jylǵy 5 qazandaǵy halyqqa Joldaýynda N.Nazarbaev ishki saıasatta adam kapıtalyna basymdyq bere otyryp áleýmettik memleket qalyptastyrýdy, syrtqy saıasatta tıimdi óńirlik jáne jahandyq máselelerdi jalǵastyra beretinin kórsetip berdi. Memleket pen qoǵamdy jańǵyrtý, bilim berý sapasyn jaqsartý, bıýrokratııany azaıtý, áleýmettik jaǵdaıdyń jaqsarýy men zańdylyqty nyǵaıtýǵa basymdyq berilýi qazaq qoǵamynyń órkendeýine, sondaı-aq básekege qabiletti bolýyna múmkindik beredi.
Qazaqstan – jas, kópultty, bolashaǵyna maqtanyshpen kóz tastaıtyn, damý qarqyny joǵary memleket. Memleket qurý jolynda bıik belesti baǵyndyra otyryp, jańa kezeńge aıaq basty. Osy oraıda, kóshbasshylyq darynyn barynsha qoldanyp, az ýaqyt ishinde eldi álemdik sahnada úlken bedelge ıe bolýyna jaǵdaı jasaǵan Elbasy N.Nazarbaevtyń eńbegi orasan. Endeshe, Prezıdenttiń pikirleri men sheshimderin jyl saıynǵy halyqqa Joldaýynda bólisip otyrýy, «Nurly jol» baǵdarlamasy da Qazaqstannyń qazirgi jetistiginiń negizgi kilti.
Serdar IYLMAZ,
fılosofııa doktory, Mýǵla Sytky Kochman ýnıversıteti, saıasat jáne halyqaralyq qatynastar bóliminiń múshesi
