Al dertti sábıleri bar ata-analarǵa demeý kórsetip júrgen Tolqyn Qalyqova – Pedıatrııa ortalyǵynyń Neonatologııa jáne jańa týylǵan náresteler hırýrgııasy bólimshesiniń aǵa meıirbıkesi. Bul bólimshede kúrdeli otalar jasalyp, shala týylǵan, óńesh aqaýy, ishki qurylystary, týabitti isik, ishek atrezııasy, ókpe, búırek isikteri sııaqty basqa da týabitti aqaýlarmen dúnıege kelgen balalar em alady.
Tolqyn 25 jyl buryn Neonatologııa jáne jańa týylǵan náresteler hırýrgııasy bólimine kezekshi meıirbıke retinde kelse, medısına maıtalmandarymen birge shyńdalyp, 13 jyldan beri aǵa meıirbıke qyzmetin atqaryp keledi.
– Jalpy, aýrýhana isiniń ońaıy joǵy belgili. Degenmen neonatologııanyń kóterer júgi eki ese aýyr. О́ıtkeni bul jerge jańa týǵan náresteler ǵana túsedi. Bizdiń qaraıtyn balalarymyz 2 aılyq, jańa týǵandar men shala týylǵan, salmaǵy 650 gramnan sál joǵary sábıler. Bólimde 10 meıirbıke qyzmet isteıdi. Bári óz isin jaqsy kóretin, óz isine adal mamandar. Men de óz isimdi jaqsy kórgendikten, esh ókingen emespin. Jáne basqa salada ózimdi elestete de almaımyn. Baryn salyp, jaýapkershiligi joǵary qyzmetti arqalap júrgen áriptesterimniń, bólim medbıkeleri men tazalyqshylarynyń eńbegi orasan, – deıdi Tolqyn.
Pedıatrııa ortalyǵyna naýqas balalar respýblıkanyń ár túkpirinen portal arqyly qabyldanady. Kóbinese náresteler Almaty oblysy men aýdandaryndaǵy perzenthanalardan túsedi. Bólimshede 2 post jumys isteıdi. 1 post – «Intensıvti terapııada» kıývezdegi náresteler meıirbıkeniń tikeleı qaraýynda bolady. Mundaı jaǵdaıda medbıkeler saqshy sııaqty táýlik boıy nárestelerdiń janynda bolady. Olar kez kelgen sátte alǵashqy kómekke daıyn bolý kerek.
Neonatologııa jáne jańa týylǵan náresteler hırýrgııasy bóliminde 300-den astam náreste em alady. Mundaı jaǵdaıda aǵa meıirbıkeniń mindetine medbıkeler men tazalyqshylardyń qyzmetin retteý, jumys kestesi men tártibin qadaǵalaý, qol astyndaǵy qyzmetkerlerdi nárestelerdi kútip-baptaýǵa úıretý kiredi. Sonymen qatar bólim qujattarymen aınalysý, jumys sapasyn arttyrý, sharýashylyq bólimdi qadaǵalaý, dárigerdiń nusqaýlaryn sapaly oryndaý men qajetti dárilerge usynys berip, ony meıirbıkelerge ýaqtyly bólip otyrý da aǵa meıirbıkeniń quzyretindegi is.
– Sábıleri tez saýyǵyp ketse, ata-analarymen qosyla qýanamyz. Tipti kishkentaı nárestelerge rıza bolasyń. Tıtimdeı bolyp, ne degen myqtylyq, aýyr otalardy jeńdi dep qýanatyn kezderimiz bizge qýat berip, ómirimizdiń mánin arttyrady. Jumysqa berilip ketetiniń sonsha, sharshaǵanyńdy keshkilik úıge jetkende ǵana bilesiń. Sábı degen úlken baqyt qoı! Al halyq ta aına sekildi, óz kásibińe adal bolyp, tynymsyz ter tógip júrseń, ony kópshilik aıtyp júredi. Eńbegimizge dán rıza ata-analar sany sheksiz. Oǵan bizdiń bólimshedegi tom-tom bolyp turǵan tilek kitapshasyna jazylǵan jazbalar kýá, – deıdi kózderi meıirim shashqan Tolqyn.
Aqıqatynda dertti sábıleri bar ata-analardyń janyna jalaý bolyp, balalarynyń ómir súrýden úmitin úzdirmeý úshin meıirbıkelerdiń de atqaratyn mindeti orasan.
– Meıirbıkeler búgingi tańda tek emdelýshiniń kútimin uıymdastyrýshy, emdelýshiniń kútimin oryndaýshy, emdelýshiniń yqylasyn qorǵaýshy ǵana emes, jyly sózben psıhologııalyq kómek berýshi de. Bizge kóbinese jańadan, alǵash ret bosanǵan analar nárestelerimen túsedi. О́zi aýyr bosanǵan, oǵan qosa balasy kúrdeli dıagnozben dúnıege kelse anasy úshin eki ese soqqy ekeni aıan. Sondyqtan aldymen anasyn sabyrǵa shaqyryp, úmit syılaımyz. Osyndaı jaǵdaılarda shydamdylyq tanytyp, ár naýqastyń kóńilin tabýǵa barymyzdy salamyz. Eger tipti, bizdiń sózimiz ótpese, ortalyq psıhologtaryn arnaıy shaqyrtamyz.
Bul dúnıede eń qymbat nárse – ómir, al balanyń ómiri eń asyly. Ár áke-sheshe úshin búldirshinderiniń júzinen aýrýy janyna batqanyn kórýden qıyn sát joq. Taǵdyrdyń aýyr synaǵyna ushyraǵan, uıqysyz túnder keshken, mazasy ketken ata-analarǵa kómek kórsetý mundaǵy pedıatr-dárigerlerdiń mindeti. Ár ata-ana bar baılyǵyn senip tapsyratyndyqtan, bizdiń qyzmet eń júgi aýyr jaýapkershilikti is, deıdi shırek ǵasyrdan beri úzdiksiz eńbek etken medbıke.
Dertti jandarmen jumys isteıtindikten, meıirbıkelerge eń bastysy janashyrlyq, eptilik, jaýapkershilik, jyly júz qajet. Ár meıirbıke kishkentaı balalarǵa kútim jasaýdy bes saýsaǵyndaı bilýi tıis, bilimdi, sabyrly, jaýapty bolýy qajet. О́ıtkeni, dáriger eminiń nátıjeli bolýy medbıkeniń em-domdy ýaqtyly kórsetip, óz mindetin múltiksiz atqarýyna tikeleı baılanysty. Naýqastyń densaýlyǵyna dárigerden kem jaýap bermeıtin de meıirbıke. Bul jumysta bosańsýǵa, isińe salǵyrt qaraýǵa bolmaıdy. Sondyqtan árdaıym jaýynger sııaqty babyńda bolýyń shart, dep qoshtasty tájirıbeli maman.
Árıne, 25 jyl degen az ýaqyt emes. Osy aralyqta áriptesteriniń shynaıy qoshemetine ıe bolǵan Tolqyn Myrzaqyzy densaýlyq saqtaý salasyna sińirgen aıryqsha eńbegi úshin talaı márte marapattaldy. Alaıda meıirbıke úshin marapattyń úlkeni – ata-analardyń rııasyz alǵysy.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
