Elimizde Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty Joldaýynyń negizgi erejelerin túsindirý jáne ony qalaı júzege asyrýdy talqylaý jumystary jan-jaqty júrgizilýde. Jaqyn da jarqyn keleshektegi jumystardyń jaı-japsary egjeı-tegjeıli aıtylǵan Elbasymyzdyń kóńilge kóp serpilis ákelip, kókeıge tyń oılar túıgizip, jańa múmkindikterge jol ashar bul jolǵy Joldaýynyń bizge – Qazaqstannyń árbir azamatyna artar júgi salmaqty. О́ıtkeni bul – Memleket basshysy qoıǵan qomaqty mindetterdiń alda atqarylýy tıis negizgi basymdyqtaryn aıqyn belgilep bergen strategııalyq qujat. Mundaǵy Elbasynyń senimge toly árbir sózi qarapaıym halyqty qýantqan jaqsy jańalyqtar men jaǵymdy talaptardan turady. Eń bastysy, halyq ıgiligi úshin qozǵalǵan áleýmettik taqyryp.
Osy oraıda Elbasy jergilikti bıýdjetten jeńildetilgen ıpotekanyń alǵashqy jarnasyn sýbsıdııalaý boıynsha jan-jaqty jumys júrgizýdi tapsyrdy. Memleket basshysy málimdegendeı, mundaı turǵyn úı sertıfıkattaryn berý muǵalimder, dárigerler, polısııa qyzmetkerleri jáne basqa da jergilikti óńirlerge qajetti mamandyq ıeleri úshin ıpotekanyń qoljetimdiligin arttyra túspek. Bul turǵyda elimizde alǵashqy jarnany azaıtý boıynsha jumystar bastalyp ta ketti. Osyǵan sáıkes, «7-20-25» baǵdarlamasyna qatysýǵa nıet bildirgen azamattardyń alǵashqy jarnasyn arzandatý úshin jalpy sany 50 myń danadan kem emes turǵyn úı sertıfıkattary shyǵarylatyn bolypty. Sonda, Qazaqstan halqyna ústimizdegi jyldyń aıaǵyna deıin 10 myńdaı sertıfıkat tapsyrylmaq.
Aqy tólenbeıtin qyrýar jumystarǵa jegilip jatqan muǵalimder mártebesi týraly zań qabyldaý, oqýshynyń úsh aýysymda oqýyna jol bermeý týraly, tolyp jatqan sport keshenderiniń halyq ıgiligi úshin jumys istep, olardyń árbir baldyrǵan úshin tegin bolýyn, saýyqtyrý ortalyqtarynyń árbir aýlada salynýyn tapsyrǵan Elbasymyz «Nazarbaev zııatkerlik mektebi» standartynyń orta mektepterde de qoldanylýyn, qolda bar ınfraqurylym negizinde Nazarbaev Ýnıversıtet úlgisimen polıtehnıkalyq joǵary oqý ornyn qurý týraly, elimizdiń joǵary oqý oryndaryna degen halyq senimin nyǵaıtý, ol úshin, eń aldymen oqytý men bilim sapasyn arttyrý, joǵary bilimniń qoljetimdiligine jaǵdaı týǵyzý, olardy bitirgen stýdentterdi mamandyqtary boıynsha jumysqa ornalastyrý týraly talaptardy oryndy kóterdi.
Shynynda da jumysqa turýǵa jol ashpaıtyn dıplomnyń qajeti qanshalyqty? Eńbekke aralasýǵa múmkindigi bolmaıtyn bilimgerleriniń sany sol joǵary oqý ornynyń sapasynyń da aıqyn aıǵaǵy ekeni ras. Sol sebepti álsiz bilim ordalary ásheıin ómir súrýin toqtatyp, naryq ekonomıkasyna tótep bere alatyn JOO-lar ǵana saqtalýy tıis.
Bilim salasy ǵana emes, TKSh, ınfraqurylymdar sapasy, densaýlyq saqtaý salasy jóninde de qolǵa alynyp jatqan sharalar jeterlik. Keler jyldan bastap jalaqysy 20 paıyzǵa ulǵaıtylatyn ýchaskelik medısınalyq qyzmetkerler, jappaı ıpotekany alýlaryna endi múmkindik jasalatyn dárigerler, polıseıler, muǵalimder qaýymy, kezinde ýrbanızasııanyń qaýipti tasqynymen bolashaǵy býaldyr tartqan týǵan mekenin tastaýǵa májbúr bolyp, úlken qalalardy panalaǵan sharasyz jurt ta Elbasy qamqorlyǵyna kóz jetkizýde. Otbasylarǵa arnalǵan jataqhana tıptes kóppáterli úıler salynatyn bolyp jatyr. Almaty oblysynda etti súıegine deıin óńdeıtin iri zaýyttyń irgetasy qalanyp, iske qosylǵaly jatqan súıinshi habaryn Elbasynyń óz aýyzynan estidik. Endeshe, azyq-túlikti shetten ákelý doǵarylyp, syrtqa shıkizat emes óndirilgen ónimimizdi satyp, Otanymyzda halyqtyń tutynýyna qolaıly taýarlar kóptep shyǵarylyp, óz elimizden shyqqan otandyq kıimmen emin-erkin kıine bastaıtynymyz keremet qoı.
Zańgerler men tártip saqshylarynyń da is-áreketterine toqtalyp, 2019 jylǵy 1 qańtardan bastap shaǵyn jáne orta bızneske «salyq amnıstııasyn» jarııalaǵan Elbasynyń aıtqanyndaı, Dúnıejúzilik banktiń «Bıznes júrgizý jeńildigi» jónindegi reıtıngisi boıynsha Qazaqstannyń 190 eldiń ishinde 36-orynǵa kóterilgeni zor qýanysh. Osy jyldar ishinde sany 18 mıllıonnan asyp, ómir súrý uzaqtyǵy 72,5 jasqa jetken halqymyzdyń deni saý bolýy úshin tamaq pen dári-dármektiń, aýyz sýdyń sapaly bolýy, múmkindigi shekteýli jandardyń kúndelikti qajetterin óteýge udaıy kómek berilýi, bilim, ǵylym, medısınaǵa ishki jalpy ónimniń 10 paıyzynyń jumsalýy basty nazarda ustalatyndyǵyn basa aıtqan Nursultan Nazarbaev bir bólimde otyrǵan on adamnyń úsheýi ǵana óndirte jumys istep, qalǵandarynyń mańdaı teri tógilmeı-aq jalaqy alatyny jaıly jaıttardan da qarapaıym mysaldar keltirdi. Eńbegine qaraı aqy tóleý jaqtaryn qarastyryp, jumystardy ońtaılandyrý, ishinara qysqartý isin uıymdastyrǵanda Túrkistan oblysynyń bir ózindegi eki birdeı mektepke eki túrli baǵa – jer men kókteı aıyrmasy bar eki túrli qun belgilengenin qatty synǵa ala otyryp, formalızmge urynbaý kerektigin qatań eskertti.
Elbasynyń bıylǵy Joldaýynda jastarymyzǵa da úlken kóńil bólgenine kýámiz. Elbasy Nursultan Nazarbaev olarǵa erekshe senim arta otyryp, barlyǵynyń jaǵdaıyn jasaýǵa basa nazar aýdarady. El Prezıdentiniń jyl saıynǵy joldaýlarynyń basym baǵyttary jastarmen tikeleı baılanysty bolýy, kez kelgen memlekettik mańyzy bar strategııalar men maqalalarynda, sózderinde árkez óskeleń urpaqty tilge tıek etýi – sonyń aıqyn dáleli. Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń janynda Elbasynyń tikeleı tapsyrmasymen Jastar saıasaty jónindegi komıtettiń, jergilikti jerlerde basqarmalardyń qurylýy, Jastar saıasaty týraly memlekettik zańǵa ózgerister men tolyqtyrýlardyń engiziletindigi, 2020 jylǵa deıingi arnaıy tujyrymdamanyń qabyldanǵany – jastardy qanattandyrdy. Eldiń bolashaǵy olarǵa berilgen tárbıege baılanysty. Sondyqtan búginniń ózinde jastarmen jumys isteıtin memlekettik organdardyń bárinde Prezıdenttiń Jastar jyly dep jarııalaýy aıasynda júrgiziler jumystardyń júıesi josparlanýda.
Jalpy, Prezıdent Joldaýyndaǵy mindetterdi júzege asyrýǵa bir jarym trıllıon teńge aýdarylatynyn eske alsaq, bul – qazaqstandyqtardyń ál-aýqatyn arttyrýǵa barynsha tıimdi jumsaýymyzdy qajet etetin úlken qarajat. Tek qana iske sáttilik tileımiz.
Úmit BITENOVA,
aqyn, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń múshesi
