Sharshy alańdaǵy sanaýly mınýttar
Boks dese ishken asyn jerge qoıyp, qany qyzyp sala beretin qyzyljarlyq jankúıerler halyqaralyq dárejedegi alǵashqy dodaly básekeni tamashalaý qurmetine ıe boldy. Olar sońǵy jyldary qarsylastaryna des bermeı sharshy alańnyń shańyn shyǵaryp júrgen Janat Jaqııanovtyń jekpe-jegin asyǵa kútken edi. Túkpirdegi aýylda týyp-ósken jerlesimiz Petropavl qalasyna kelgennen keıin ǵana bokspen shyndap shuǵyldana bastaǵan. Mektep bitirer kezde egizdiń syńary Azamat ekeýiniń sporttyń osy túrine qumarlyǵy oıanǵan. Baqtaryna qaraı tájirıbeli bapker, respýblıkaǵa eńbek sińirgen jattyqtyrýshy V. Chernyshkovqa tap bolǵan.
Boks dese ishken asyn jerge qoıyp, qany qyzyp sala beretin qyzyljarlyq jankúıerler halyqaralyq 
dárejedegi alǵashqy dodaly básekeni tamashalaý qurmetine ıe boldy. Olar sońǵy jyldary qarsylastaryna des bermeı sharshy alańnyń shańyn shyǵaryp júrgen Janat Jaqııanovtyń jekpe-jegin asyǵa kútken edi. Túkpirdegi aýylda týyp-ósken jerlesimiz Petropavl qalasyna kelgennen keıin ǵana bokspen shyndap shuǵyldana bastaǵan. Mektep bitirer kezde egizdiń syńary Azamat ekeýiniń sporttyń osy túrine qumarlyǵy oıanǵan. Baqtaryna qaraı tájirıbeli bapker, respýblıkaǵa eńbek sińirgen jattyqtyrýshy V. Chernyshkovqa tap bolǵan.
Naǵyz júrektilerge ǵana tán sporttyń osy túriniń qyr-syryn tez meńgerip alǵan Janat 2006 jyly ataqty boksshy Ǵalym Jarylǵapov atyndaǵy halyqaralyq týrnırdiń jeńimpazy atanyp, S.Qonaqbaev atyndaǵy arnaıy syılyqty ıelenedi. 2007 jyly Reseıdiń Kopeısk qalasynda ótken halyqaralyq jarysqa qatysyp, osymen áýesqoı boksqa núkte qoıady. О́mirbaıanyna qarasaq, kásipqoı bokspen aınalysqanyna kóp bola qoımaǵan. Biraq qysqa merzimde jınaǵan ataq-dańqynan at úrkerlik. 2011 jyly Eýropa /EBU-EE/ jáne Azııa /WBC Asia Council Continental/ chempıony atanǵan. 17 kezdesýdiń 16-syn jeńispen aıaqtaǵan. 9 qarsylasyn nokaýtpen utqan. Qazir álemdik reıtıng boıynsha – 18, TMD-da 3-orynda tur.
Onyń taılandtyq qarsylasy Lýkdıav Tor Býmanasyń da ońaı shaǵylatyn jańǵaq emes eken. Búkilálemdik boks keńesi /WBC/ júıesi boıynsha 2010 jyly top jarǵan. 14 kezdesýdiń 11-inde mereıi ústem bolǵan. Eks-chempıon salmaq ólsheý rásiminde BAQ ókilderine suhbat berip, Janatty úshinshi raýndta jaıratyp salatynyn aıtyp qalǵanda, bulshyq etteri bul-bult oınaǵan, kıiktiń asyǵyndaı shymyr sheteldikten ish tartqanymyz ras. Aýyldyń qarapaıym balasy ózine tán sabyrly minezben bárin rıng kórsetedi dep sózin qysqa qaıyrdy. Onyń ózine degen senimdi úni kóńilimizdi ornyna túsirdi.
Sol kúni oblys ortalyǵyndaǵy «Jeńis» balalar jáne jasóspirimder sport mektebiniń zalynda shymyldyq túrgen dodany tamashalaýǵa kelgen kórermender qalyń qoldaı qaıysyp, ıne shanshar oryn bolmady. «Hatton Promotions», «Ulan Boxinq» promoýterlik kompanııalary jáne Soltústik Qazaqstan oblystyq ákimdiginiń uıymdastyrýymen ótken saıys qyzyljarlyq jankúıerlerdiń delebesin qozdyryp, namys otyn qamshylap otyrdy. Bedeldi báseke aldynda Qyrǵyzstannan, О́zbekstannan, Shymkentten kelgen boksshylar qolǵap túıistirip, jarys kórigin qyzdyra tústi.
Mine, sharshy alańǵa aldymen taılandtyq kóterildi. Aýyzdyǵymen alysqan báıge atyndaı árli-berli oıqastap, jer tarpyp tur. «Búgingi báıge meniki» degendeı, ses kórsetip, mysynyń basymdyǵyn sezdirýmen álek. Janatymyz urtyna sý toltyryp alǵandaı tomsyraıǵan qalpy. Jankúıerlerge birer bas ızegeni bolmasa, basqadaı meziret bildire qoıǵan joq. Birinshi raýnd bastalmaı jatyp Janattyń gúrzi soqqylary taılandtyqqa qarsha jaýdy. Alǵashqy sátterde taılandtyq qorǵanyp baqqanymen, ıektiń astynan dál tıgen soqqy murttaı ushyrdy. Tóreshi esep ashty. Qansha aıtqanmen, talaı «taıaq jep ósken» neme namysty eken, esin tez-aq jıyp aldy. Kózdi ashyp-jumǵansha delik. Janat bir gúrzi soqqysyn baýyrǵa, ekinshi soqqysyn ıektiń astyna jumsap, taǵy kesken terekteı sulatyp saldy. Ana baıǵus jylansha ıreleńdep, ornynan turmaqqa talpynyp edi, kúshi kelmedi. Zal siltideı tynǵan. Ań-tań. Sener emes. Bir kezde jeńiske kózderi anyq jetkendeı dý ete tústi. «Kúsh atasyn tanymaıdy» degen osy! Sóıtip, Janat Jaqııanov 53,5 kılo salmaq dárejesi boıynsha qos birdeı chempıondyq ataqty saqtap qaldy. Oblys ákiminiń birinshi orynbasary, boks jáne kıkboksıng federasııasynyń tóraǵasy Aıdarbek Saparov Eýropa jáne Azııanyń eki márte jeńimpazyn jeńisimen quttyqtap, oblys ákiminiń atynan 1 mıllıon teńge aqshalaı syılyq usyndy. Promoýterlik kompanııa jetekshileri Fılıpp Fondıý men Erik Jaılaýovqa shapan jaýyp, Alǵys hat tabys etti.
– Shákirtimniń jeńisine qaltqysyz senip edim. Oǵan jigerlilik, maqsatkerlik, namysqoılyq qasıetter tán. Eshqashan asyp-tasýdy bilmeıdi, sabyrly qalpynan aınymaıdy. Bul básekeniń ereksheligi sol, Janattyń reıtıngi kóterilýmen qatar, bıyldyń ózinde álem chempıony ataǵyna talasý múmkindigine ıe boldy, – dedi qýanyshyn bizben bólisýge asyqqan 68 jastaǵy jeke bapkeri Aleksandr Lebedev.
Sóz arasynda jekpe-jektiń «Astana» jáne spýtnıktik «Boes» telearnalary arqyly qaıtalaý túrinde jurtshylyqqa kórsetiletinin aıta ketken jón. Janattyń kezekti saıysy jazda Qyzyljar óńirinde ótetin bolyp sheshildi.
О́mir ESQALI.
Petropavl.
–––––––––––––
Sýretti túsirgen Amangeldi BEKMURATOV.
