Joba aıasynda tarıh, fılosofııa, áleýmettaný, psıhologııa, antropologııa, mádenıettaný, dintaný, lıngvıstıka, ınnovasııa, medıa, ekonomıka, menedjment, kásipkerlik, marketıng, halyqaralyq bıznes, halyqaralyq quqyq, pedagogıka, dıplomatııa, ádebıettaný, semıotıka jáne ózge de gýmanıtarlyq baǵyttaǵy pánder boıynsha álemniń mańdaıaldy ýnıversıtetterinde oqytylatyn úzdik oqýlyqtar qazaq tiline aýdarylyp, basylyp, otandyq 110 joǵary oqý ornyna taratylýda. Aýdarma jumysy bastalǵaly beri «Ulttyq aýdarma bıýrosy» Kembrıdj, Oksford ýnıversıtetteriniń baspalary jáne «Cengage», «Pearson», «Penguin Random House», «McMillan» syndy bedeldi halyqaralyq baspa úılerimen tyǵyz áriptestik ornatqan. Búgingi tańda joba aıasyndaǵy jumystarǵa jalpy sany 300-ge tarta maman jumyldyrylypty.
Bul rette Almaty qalasy ákimdigi Ishki saıasat basqarmasynyń qoldaýymen «100 jańa oqýlyq» jobasyna qosymsha retinde aýdarylyp jaryq kórgen Stıven Kovıdiń «Jasampaz jandardyń 7 daǵdysy», Iý. Hararıdiń «Adamzattyń qysqasha tarıhy» eńbekterin aıryqsha ataýǵa bolady. Almaty qalasynyń О́ńirlik kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda tanystyrylymy ótken qos birdeı kitap álemniń birneshe tilinde jaryq kórgen qundy eńbek sanalady.
Stıven Kovıdiń «Jasampaz jandardyń 7 daǵdysy» (7 Habits Of Highly Effective People) eńbegi – álemniń 40 tilinde 30 mıllıon danamen taralǵan jeke tulǵanyń damýy týraly tanymal kitap. 70-ten asa elde 13 ret qaıta basylyp shyqqan. Tuńǵysh basylymy 1989 jyly jaryq kórdi. Jetistikke jetýdiń ádistemesin usynǵan №1 álemdik bestseller bolyp esepteledi. Kitap 4 bólimnen turady. Avtor jeke tulǵanyń damýyna, qalyptasýyna baǵyt-baǵdar beretin 7 daǵdyny atap kórsetip, árqaısysyn jeke-jeke taldaıdy. Alǵashqy úsh daǵdy adamnyń ózin-ózi basqarý – tolyq táýelsizdikke jetý joldary, kelesi úsh daǵdy – mańaıyndaǵy adamdarmen ózara qarym-qatynas, sońǵy jetinshi daǵdy – adamnyń ózin jáne ózgelermen qarym-qatynasyn basqara bilý qabiletin úzdiksiz jetildirip otyrý taqyrybyn qamtyǵan. Avtor jetistikke jetýdiń joly men ómirlik mańyzdy prınsıpterdi atap kórsetip, kez kelgen jaǵdaıda durys ári naqty sheshim qabyldaýdyń ádis-tásilderimen bólisedi. Bul týyndy uzaq ýaqyt boıy HH ǵasyrdyń bıznes salasyndaǵy yqpaldy kitaptarynyń kóshin bastap turǵan menedjment boıynsha iskerlik ádebıet tarıhynda úzdik on eńbektiń qataryna kirgen. Álemde kitaptyń aýdıonusqasyn júktep alǵandar sany 1 mıllıonnan asypty. Mundaı kórsetkish AQSh baspa isi tarıhynda rekordtyq kórsetkish retinde tirkelgen.
«Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasynda kórsetilgen negizgi qundylyqtar bar. Ol – sananyń ashyqtyǵy, bilimge degen qushtarlyq, pragmatızm máselesi. Bizdiń oıymyzsha osyndaı qosymsha kitaptar arqyly, qosymsha bilim arqyly bul máseleler qamtylatyn bolady. Sonymen qatar álemdik bestsellerdiń endi aýdıo nusqasy, elektrondy nusqasy shyǵatyn bolady» dedi Almaty qalalyq Ishki saıasat basqarmasynyń basshysy Nurlan Sydyqov.
Álemge áıgili professor Iý.Hararıden tárjimalanǵan «Adamzattyń qysqasha tarıhy» kitaby buǵan deıin álemniń 45 tiline aýdarylyp, 20 memlekette 7 mıllıon danamen taralǵan. Imperııalar qalaı quryldy jáne kúıredi? Nelikten áıelderdi erkekterden tómen qoıdy? Adamdar shynaıy baqytqa jete aldy ma? Bolashaqta bizdi ne kútip tur? Kitap ótken kezeńderdiń oqıǵalary men qazirgi zaman máseleleri arasyndaǵy baılanysqa zer salyp, oqyrmandy qorshaǵan orta týraly túsinikterdiń bárin qaıta qaraýǵa baǵyttaıdy. Iýval Noı Hararı – tarıhshy-medıevıst, Ierýsalımdegi Eýropa ýnıversıteti tarıh fakýltetiniń professory. «Sapiens: adamzattyń qysqasha tarıhy» jáne «Homo Deus: erteńgi kúnniń qysqasha tarıhy», sondaı-aq «HHI ǵasyrǵa arnalǵan 21 sabaq» atty eńbekterdiń avtory. Mamandar jobaǵa qosymsha retinde engen mundaı oqýlyqtardyń oqyrmandarǵa bereri mol dep esepteıdi.
«Almaty qalasynyń ákimdigi elimizde júrip jatqan «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasyna Almatynyń qosqan úlesi retinde osy kitaptardy shyǵarýǵa bastamashy bolyp otyr. Shahardaǵy 38 joǵary oqý ornynyń basyn biriktiretin G38 dep atalatyn úlken alańda osy kitaptar usynyldy. Muny úlken shyǵarmashylyq ujymnyń eńbekti jemisi dep aıta alamyz. Búgin – kitaptardyń kópshilikke jol tartýyn asyǵa kútken kún. Osy kitap eń úlken qalalardaǵy eń úlken dúkenderde satylatyn, eń úlken tırajben basylyp taralǵan kitaptar. Buǵan deıin qazaq tilinde mundaı eń kóp taralǵan bestseller bolmaǵan. Bıyl joba aıasynda álemdik bestseller sanalatyn 30 kitap iriktelip alyndy. Tizimdi bizdiń saıttan kórýge bolady. Qazir osy baǵytta jumys atqarylyp jatyr. Negizinen bir kitapty aýdarýǵa 6-7 aı ýaqyt ketedi. Ol – aýdarma, ǵylymı redaksııa, ádebı redaksııa, qattaý, betteý, baspa sııaqty kezeńder. Shyndyǵynda, ár aýdarma – bir týyndy jazýmen para-par», deıdi Ulttyq aýdarma bıýrosynyń atqarýshy dırektory Raýan Kenjehanuly.
Arman OKTIаBR,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY