Tamyrlastyq tini

Astana qalasynyń Qazirgi zamanǵy óner murajaıynda Qa­zaq­stan-Vengrııa dıplomatııalyq baılanystarynyń 20 jyldyǵyna oraı­las­tyrylǵan shara ótti. Shara aıasynda Marat Tuq­saıytovtyń, Jumahmet Myrzahmetovtiń, Qabdyl-Ǵalym Qarjasovtyń kórmesi uıymdastyryldy. Ven­grııa­nyń Qazaqstandaǵy Elshiligi uıytqy bolǵan bul kórmege Vengrııa Respýb­lı­kasynyń elimizdegi Tótenshe jáne ókiletti elshisi Imre Lasloskı, táýelsiz Qa­zaq­stannyń tuńǵysh Syrtqy ister mınıstri, Qazaqstannyń Vengrııadaǵy burynǵy elshisi Tóleýtaı Súleımenov, murajaıdyń dırektory Nellı Shıvrına qatysty.

Astana qalasynyń Qazirgi zamanǵy óner murajaıynda Qa­zaq­stan-Vengrııa dıplomatııalyq baılanystarynyń 20 jyldyǵyna oraı­las­tyrylǵan shara ótti. Shara aıasynda Marat Tuq­saıytovtyń, Jumahmet Myrzahmetovtiń, Qabdyl-Ǵalym Qarjasovtyń kórmesi uıymdastyryldy. Ven­grııa­nyń Qazaqstandaǵy Elshiligi uıytqy bolǵan bul kórmege Vengrııa Respýb­lı­kasynyń elimizdegi Tótenshe jáne ókiletti elshisi Imre Lasloskı, táýelsiz Qa­zaq­stannyń tuńǵysh Syrtqy ister mınıstri, Qazaqstannyń Vengrııadaǵy burynǵy elshisi Tóleýtaı Súleımenov, murajaıdyń dırektory Nellı Shıvrına qatysty.

Kórme aıasynda sóz alǵan Vengrııanyń Qa­zaqstandaǵy Tótenshe já­ne ókiletti elshisi Imre Lasloskı eki eldi jaqyndastyratyn tarıhı tamyrlastyqqa toqtala kele, búginde Vengrııanyń Qazaq­standy aımaqtaǵy turaqty memleket dep tanıtynyn atap ótti. «Bizdiń halyqtarymyzdy, eń birinshiden, qypshaqtar baılanystyrady. HIII ǵasyrda qypshaq taıpalarynyń bir bóligi Qazaqstannan Vengrııaǵa kelip, Eýropanyń qaq ortasyn mekendegeni belgili. Iаǵnı, Vengrııada qypshaqtardyń, al Qazaqstanda madııarlardyń urpaqtary turady. Qazirgi tańda Vengrııada qypshaqtardyń 200 myńǵa jýyq urpaǵy bar. Olar ejelgi qazaq rýy – qypshaqtarmen má­denı jáne etnostyq turǵydan jaqyn eken­dikterin sezinedi. Bul Qazaqstan-Vengrııa ara­­syndaǵy tarıhı tamyrlastyǵymyz ýaqyt óte kele tipti de tereńdeı túsetinin aıǵaq­taı­dy», degen elshi ǵasyrlar boıy qalyptasqan tarıhı jáne mádenı baılanystardy úzbeı damytý qos memleket arasyndaǵy dıplom­a­tııa­nyń eń basym mindeti men mejesi ekenin tilge tıek etti. Táýelsiz Qazaqstannyń tuńǵysh Syrtqy ister mınıstri Tóleýtaı Súleımenov te áń­gi­­me aýanyn eki eldi biriktiretin týystyq, tarıhı baılanystarǵa, Vengrııa men Qa­zaq­stannyń dıplomatııalyq áriptestigine burdy. «Eki halyqtyń syndarly saıası únqa­ty­sýy­nyń arqasynda ekijaqty ynty­maq­tastyq joǵary deńgeıge kóterildi», dedi T.Súleımenov.

Al kórmeni uıymdastyrý ıdeıasyn usyn­ǵan ónertanýshy Marııa Jumaǵulova óz oıyn: «Vengr halqy men qazaq halqynyń arasynda týysqandyq baılanys bar. Sol se­bepti, biz búgin úsh qypshaq-sýretshiniń kórmesin uı­ym­dastyrdyq. Sol arqyly qazaq sýret­shileriniń ónerin tanytýdy, olardyń ár­qaı­sysynyń ózine tán erekshelikterin kórsetýdi maqsat tuttyq», dep túı­indedi.

Kórmege týyndylary qoıylǵan qyl­­­qalam sheberleriniń izdenis-ıi­rimi, sýretshilik máneri ár túrli. Má­se­len, Qazaq­stan­nyń eńbek sińirgen qaı­ratkeri Marat Tuq­­­saıytov – fı­gýralyq kom­po­zı­sııa­lar­­­­dyń, peızaj ben por­­­t­­re­t­tiń, na­tıýrmorttyń she­beri retinde ta­nyl­ǵan sýretshi-mo­ný­men­talıst. Ol Qa­­zirgi zamanǵy óner murajaıyna «Bas­talýy jáne so­ńy», «Eski úıdiń janynda», «Meshetınka», «Aýyl áýe­ni», «Kún batar aldynda», «Oshaǵan», «Jazǵy kún» syndy jeti kartınasyn syıǵa tartqan eken. Búginde onyń shyǵarmashylyq jumys­tary Germanııa, Vengrııa, Reseı, AQSh, Nor­vegııanyń jeke kolleksııalarynda saqtalyp­ty.

Almaty qalasynan kelgen Jumahmet Myrzahmetov Otanǵa súıis­pen­shiligin, týǵan ólke tabıǵatynyń san alý­an­dyǵy men su­lýlyǵyn keskindemelik týyndylary arqyly jetkizýdi maqsat tutatyn tanymal sýret­shilerdiń qatarynan. Bul oraıda, Qa­zaqstan Sýretshiler odaǵynyń múshesi, óner­tanýshy Gúlnár Jubanııazovanyń: «Ol óziniń shy­ǵarmalaryndaǵy názik tabıǵat áýenderi ar­qyly týǵan jeriniń tynys-tirshiligin dál­me-dál jetkizedi, osylaı týǵan halqynyń jaı-kúı sezimderin, onyń tarıhy men búginin jyrlaıdy. Sýretshi tabıǵatqa sáıkes keletin jáne týyndylaryna jańa óń beretin tús-boıaýlardy paıdalanýda asqan sheberlik tanytady. Onyń barlyq jumystaryna erkin oılaý máneri men qyraǵy baqylaýlyq qasıet­teri tán», degen pikiri sýretshi shyǵar­ma­shy­lyǵyna onyń shyn sheberligin moıyndaý arqyly berilgen baǵa bolsa kerek.

 Al Pavlodar óńirinen kelgen Qabdyl-Ǵalym Qarjasovtyń týyndylarynan kóshpeli mádenıettiń tarıhy men ulttyq mádenı dástúrlerdiń qazirgi zamanǵy jańa úni se­ziletindeı kórindi. «Meniń kórmege qoıylǵan sýretterimniń negizgi ózegi – qazaqy, dástúrli taqyryptar. Bul «Paryz», «Sonar», «Saryn», «Tolǵaý», «Kúı», «Ásem áýen», «Baryp qaıt» syndy shyǵarmalarymnan kórinedi. Osyndaı týyndylarym arqyly ózimizdiń tarıhymyzdan, ómir saltymyzdan syr shert­kim keldi», deıdi Qabdyl-Ǵalym Qarjasov bizben áńgimesinde.

Qazirgi zamanǵy óner murajaıyndaǵy sýretshiler kórmesinde úsh qylqalam sheberiniń jeke jınaq­ta­rynan jáne murajaı qorynan 30-dan astam kes­kin­demelik týyndy qoıy­lypty.

Láıla EDILQYZY.

Sýretterdi túsirgen Orynbaı BALMURAT.