Samal úni salqar dalanyń án kóginde qalyqtaǵan Kenen Ázirbaevtyń týǵanyna – 135, qara sózdiń zergeri Júsipbek Aımaýytovtyń dúnıege kelgenine bıyl 130 jyl. Qasıetti qazaq jyrynyń qulageri atanǵan Ilııas Jansúgirovtiń, óleńde de, ómirde de órisin taryltpaǵan sulý sózdiń sardary aqyn Sáken Seıfýllınniń, poezııa, proza, drama syndy ádebıettiń birneshe salasynda ónimdi eńbek etip, óshpes iz qaldyrǵan Beıimbet Maılınniń, el tarıhynda esimi altyn árippen qashalatyn memleket qaıratkeri Turar Rysqulovtyń, qazaq bastaýysh mektebiniń teoretıkalyq jáne praktıkalyq negizin qalaýshylardyń biri, tiltanýshy-túrkitanýshy Teljan Shonanovtyń, ult rýhyn oıatam dep qıly zamannyń qyspaǵyna ilingen qaıratker, pýblısıst Sultanbek Qojanovtyń týǵanyna 125 jyl tolady. Osy oraıda qazaqtan shyqqan tuńǵysh akademık Qanysh Sátbaevtyń, til bilimi salasyndaǵy alǵashqy qazaq professory, túrkitanýshy, pedagog Qudaıbergen Jubanovtyń, ulttyq teatr óneriniń negizin qalaýshylardyń biri Elýbaı О́mirzaqovtyń týǵanyna – 120, qazaq beıneleý óneriniń has sheberi Ábilhan Qasteev pen ulttyq arheologııa mektebiniń negizin qalaǵan halqynyń dara perzenti Álkeı Marǵulannyń dúnıe esigin ashqanyna 115 jyl tolatynyn da aıryqsha ataı ketken jón.
Sanaly ǵumyrynda teatr sahnasyndaǵy talaı súıekti rólderdi somdap, «Taqııaly perishte» kınofılmindegi ana beınesimen halyq júreginde máńgi qalǵan halyq ártisi Ámına О́mirzaqovanyń, Ekinshi Dúnıejúzilik soǵysynda eren erligimen tanylǵan qos birdeı Keńes Odaǵynyń Batyrlary Núrken Ábdirov pen Bilis Nurpeıisovtiń týǵanyna bıyl 100 jyl.
Jan syryn óleńge jaıyp salyp, mahabbat, dostyq, týǵan jer sııaqty máńgilik taqyryptardy jyr tilinde kestelegen aqyn, aýdarmashy Iztaı Mámbetov, qazaq baspasózinde aıshyqty iz qaldyrǵan qaıratker-qalamger Kákimjan Qazybaev, qazaq beıneleý ónerindegi tuǵyry bıik tulǵamyz Gýlfaırýs Ismaılova, halqynyń súıiktisine aınalǵan áıgili teatr jáne kıno akteri Qasym Jákibaevtardyń 90 jyldyǵy.
Qazaq rýhanııatynda esimderi aıryqsha atalatyn balalar ádebıetiniń klassıgi Berdibek Soqpaqbaev pen jazýshy-satırık Shona Smahanuly, áıgili arheolog Kemel Aqyshev, sonymen qatar egemen elimizdiń tuńǵysh Qorǵanys mınıstri, armııa generaly, Keńes Odaǵynyń Batyry, Halyq qaharmany Saǵadat Nurmaǵambetov pen Halyq qaharmany Raqymjan Qoshqarbaevtyń týǵanyna da bıyl 95 jyl tolmaq.
Naq osy jyl «О́leń, seni aıalap ótem» deıtin óziniń áıgili tujyrymdamasymen jyrǵa ǵashyq júrekterge daýa bolǵan qazaqtyń aıaýly aqyn qyzy Farıza Ońǵarsynova, qara sózdiń qasıetin emip, keıingige telegeı-teńiz mura qaldyrǵan memleket jáne qoǵam qaıratkeri jazýshy Ábish Kekilbaev ortamyzda bolsa 80 jasqa keler edi. Amandyq bolsa, jazýshy Ábdijámil Nurpeıisov – 95, án óneriniń sańlaǵy atanǵan qazaqtyń erke qyzy Bıbigúl Tólegenova men qazaq ádebıetiniń tarıhyn, teorııasyn, Maǵjan Jumabaev sııaqty tolaǵaı tulǵalardyń ómirin indete zerttegen kórnekti ǵalym Sherııazdan Eleýkenov – 90, qazaqtyń qıly taǵdyryn qalamyna arqaý etip, «Altyn tamyr», «Kómbe», «Qazaqtar» syndy birqatar irgeli shyǵarma jazǵan Memlekettik syılyqtyń laýreaty, jazýshy Qoıshyǵara Salǵarın, bolashaq urpaqtyń rýhanı damýyna azyq bolatyn bes birdeı irgeli monografııanyń avtory, aıtýly ǵalym Amangeldi Aıtaly, Parlament Senatynyń tuńǵysh tóraǵasy, memleket jáne qoǵam qaıratkeri О́mirbek Baıgeldi mereıli 80 jasqa keledi.
Qazaq baspasóziniń qarashańyraǵy «Egemen Qazaqstan» gazeti de 2019 jyldyń jeltoqsan aıynda ǵasyr toıyn toılamaq. Qazaq jýrnalısteriniń birneshe shoǵyryn qalyptastyrǵan abyz basylymda halqymyzdyń talaı qabyrǵaly qalamgeri qyzmet etti. Solardyń qatarynda uzaq jyldar boıy «Egemenniń» Mańǵystaý oblysyndaǵy menshikti tilshisi qyzmetin atqarǵan jýrnalıst Salamat Haıdarovtyń bıyl 100 jyldyǵy. Bir kezderi basylymnyń bas redaktory bolǵan, qazaq baspasózinde eleýli eńbek etken Balǵabek Qydyrbekulynyń 90 jyldyǵy da gazetimizdiń mereıli belesimen tuspa-tus kelip otyr. Sondaı-aq bıyl ult rýhanııatynyń altyn ordasy Qazaqstan Jazýshylar Odaǵynyń qurylǵanyna 85 jyl tolatynyn, «Qazaq ádebıeti» gazeti 85 jasqa kelgenin oıly oqyrman qaýym bile júrgeni durys.
Biz keltirgen málimetter osy jyly el bilýge tıis mereıli kúnderdiń bir parasy ǵana. Budan bólek, tarıhymyzda oıyp turyp oryn alatyn birqatar iri oqıǵalardyń dóńgelengen datasy enshimizdegi jylmen qatar keletinin eskergen jón. Qalamymyzǵa ilingen «dara turar datalar» toı úshin, bolmasa dúrmek úshin emes. Halqy úshin adal eńbek etkenderdiń esimderin urpaq sanasynda áldıleı alsaq, aramyzda júrgen asyldarymyzdy ardaqtaı bilsek degen ıgi tilek qana.
Arman OKTIаBR,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
