Andrew Jones
Spýtnık-retranslıator Queqiao aıdan 65 myń-80 myń shaqyrymdyq jerdegi galo orbıtasynda ornalasqan. 3 qańtarda Qytaı iske qosqan zond Chang'e-4 aıdyń artqy jaǵyna sátti qondy.
Chang'e Station-4 7 jeltoqsanda jiberilgen, al 2 qańtarda zymyran 186 km tereńdiktegi Fon Karman kraterindegi aıdyń alys jaǵyna alǵash ret qondy. Alty dóńgelekti Yutu 2 jer ústi kóligi qazirdiń ózinde qonǵan jerinen shyǵyp, Fon Karmannyń krateriniń ishindegi kishi kraterdiń shetine deıin jetedi. Ol planetada kem degende úsh aı jumys isteýi kerek.
Onyń negizgi mindetteriniń arasynda aı topyraǵyn zertteý, sondaı-aq Jerden kedergilerdiń bolmaýy jaǵdaıynda radıoastronomııalyq baqylaý múmkindigin tekserý bar. Zertteý nátıjeleri boıynsha ǵalymdar aıdyń betinde shaǵyn radıoteleskoptyń ornalasý múmkindigin qarastyrady.
Sonymen qatar, zondtyń otyrǵyzý platformasynda bıologııalyq eksperıment júrgiziledi. Aıǵa jóneltilgen apparatta kartop tuqymdary bar germetıkalyq konteıner jáne Arabidopsis thaliana ósimdikteri, sondaı-aq jibek qurtynyń jumyrtqalary ornatylǵan.
Ǵalymdar ǵarysh apparattarynda ósimdikter fotosıntez prosesiniń áserinen kómirqyshqyl gazyn óndiretin tuıyq ekojúıe qurýǵa bolatyndyǵyn teksergisi keledi.
Queqiao spýtnıgi ótken jyldyń mamyr aıynda iske qosyldy.
Aıta keteıik, Aı men Jerdiń alys jaǵyndaǵy sońǵy sýret 2014 jyly jasaldy.
Mádına JÁLELQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
