Self-made. Forýmnyń bul ataýyn tikeleı tárjimelesek, «ózdiginen jasalǵan», ıaǵnı qoldan istelgen degen maǵynany bildiredi. TEDx formatynda ótken sharada, ataýynda aıtylǵandaı, spıkerlerdiń óz qoldarymen jasaǵan, óz kúshterimen qol jetkizgen jobalaryn kórsetip, kásipkerlikte kóshbasshy bolýdyń qyr-syry, júıeli jumys júrgizýdiń joldary jóninde bilgenimen bólisýi kózdelgen. Spıkerlerge sáttilik tilegen Qazaqstan halqy Assambleıasy Tóraǵasynyń orynbasary L.Prokopenko osy joba – Jastar jylynyń ashylýynda aıtqan Elbasynyń usynystaryn Assambleıa tarapynan naqty qoldaý men onda kóterilgen jastardyń jumyssyzdyq máselesin sheshýge baǵyttalǵan irgeli istiń bastamasy ekenin aıtty.
Elimizde kásipkerlikti damytýda qarqyndy ári júıeli jumys atqaryp kele jatqan birden-bir uıym – «Atameken» UKP basqarma tóraǵasynyń orynbasary Oljas Ordabaev memleket tarapynan kórsetiletin qoldaý týraly baıandap, osy salaǵa qadam basqandarǵa baǵyt berýge árdaıym daıyn ekendikterin jetkizdi. UKP osy ýaqytqa deıin 100 500 adamdy túrli baǵdarlama boıynsha oqytqan. Al 2017 jyly qolǵa alynǵan «Bastaý Bıznes» jobasy óńirdegi kásipkerlikti damytýǵa arnalǵan, 2018 jyly 28500 adam atalǵan joba aıasynda kásipkerlik kýrsynan ótken jáne oqyǵandardyń 16400-i óz bıznes jobalaryn qorǵaǵan.
«Utari» kompanııasynyń dırektory Ásel Dáýletqyzy «Jeńil ónerkásip – damýdyń jańa joly» atty baıandamasynda Qazaqstanda kenjelep kele jatqan kıim óndirisin dóńgeletip otyrǵanyn, onyń qupııasy qatelikterden qoryqpaýda ekenin tilge tıek etti. «Qatelesýden qoryqpaý – kásipti jańa bastap jatqandarǵa aıtarym. Al jumysyn júrgizip otyrǵandarǵa keńesim: kásipkerlikte kóshbasshy bolý úshin qol astyndaǵy qyzmetkerlerdiń jumys isteýine jaǵdaı jasap, árdaıym qoldap, kásibı shyńdaýǵa arnalǵan kýrstarǵa únemi joldap otyryńyzdar», degen ol óz tiginshilerin Túrkııa men Italııadaǵy tańdaýly semınarlarǵa jiberetinin jetkizdi.
Al Jastar jylynyń ashylý saltanatynda Prezıdent aldynda sóz sóılegen kásipker Tamıla Rozmetova eshki sútiniń óndirisimen aınalysatyn «Saraıshyq» sharýa qojalyǵynyń eleýli nátıjege qol jetkizýi men kásip jolynda tabysty bolýy – onyń óz isin súıgendiginen ekenin aıtty. Onyń oıynsha, Memleket basshysy árkez eske salatyn kásibılik te, jumysqa jaýapkershilik te, sodan týyndaıtyn nátıje de adamnyń óz jumysyna degen súıispenshiligine tikeleı baılanysty.
Múmkindigi shekteýli degen uǵymnyń adam rýhy men ishki múmkindikterine esh kedergi keltirmeıtinin dáleldegen kásipkerler kóp. Bizdiń elde de bar. Solardyń biri – Halyqaralyq aqparattyq tehnologııalar mektebiniń basshysy (ISIT) Ámir Súleımenov. Ol kásipkerlikti damytýdyń joldaryn usyndy. Onyń mektebinde kásipkerlerdi tutynýshy tartýǵa, óz ónimin tanytýǵa, onlaın saýda-sattyq júrgizý úshin saıt ashyp, áleýmettik jelidegi saýattylyqqa úıretýge baǵyttalǵan kýrstar bar, olardy I toptaǵy múgedekterge tegin júrgizedi. «Másele aınalamyzda nemese dene múshemizde de emes, bar kedergi bizdiń oıymyzda ǵana. Bir maqsatty oıǵa aldyńyz ba, oılanyp otyrmańyz, isteńiz. Máselen, men myna arbaǵa otyrýdy úırený úshin qanshama eńbektendim, endigi armanym – aıaqqa turý, oǵan qol jetkizý úshin kún saıyn jattyǵý jasaımyn», dedi ol.
Memlekettik saıasattyń durys oryndalýyn, qoǵam damýyn qalaıtyndardyń kókeıinde «jıynnyń bári jalaýlatýmen ótip ketpese eken» deıtin oı bary belgili. Osy bir forým dittegen nıetine jetkendeı. Taǵdyrdyń tosyn jaǵdaıymen dalada qalyp qoıǵan Jaınagúl (aty keıipkerdiń qalaýymen ózgertildi) osy sózimizge dálel bola alady. «Jesirin qańǵytpaǵan, jetimin jylatpaǵan» qazaq osy kúni de «Analar úıi» jobasyn qolǵa aldy. Áli jasqa jetpegen sábıimen qoldaý kórip otyrǵan Jaınagúl forým týraly «Analar úıindegi» qyzmetkerden estip kelipti. Oǵan búgingi sharada «Utari» kompanııasynyń dırektory Á.Dáýletqyzy tiginshilikke tegin oqytatyn sertıfıkat berdi. Jaınagúldiń ózinde de tigin isine qyzyǵýshylyq bar eken. Kıim tigýdi úırengennen soń, ISIT mektebiniń dırektory Á.Súleımenov óz kásibin júrgizýdi oqytatyn kýrstan ótkizýge ýáde berdi.
Aıdana ShOTBAIQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
