Taras murajaıy – dostyqtyń uıytqysy
Senbi, 6 qazan 2012 7:15
Jergilikti qazaqtar «Aq Ketik» dep ataıtyn óńir resmı túrde ýkrınhalqynyń uly aqyny Taras Shevchenkonyń qurmetine Fort-Shevchenkoatalady. Bul jerde, ıaǵnı Novopetrovsk bekinisinde 1850-1857 jyldaryaıdaýda bolyp, qazaq halqynyń ómirine etene aralasyp ketken Tarasqajergilikti turǵyndardyń yqylasy zor. Jýyrda olar táýelsizdikpen birgetúlegen Túpqaraǵan aýdanynyń 20 jyldyǵy aıasynda 1925 jyly QazaqAvtonomııalyq Keńestik Sosıalıstik Respýblıkasy Halyq KomıssarlarKeńesi shyǵarǵan qaýly negizinde 1932 jyly ashylǵan Tarasmurajaıynyń 80 jyldyq mereıtoıyn atap ótti.
Senbi, 6 qazan 2012 7:15
Jergilikti qazaqtar «Aq Ketik» dep ataıtyn óńir resmı túrde ýkrınhalqynyń uly aqyny Taras Shevchenkonyń qurmetine Fort-Shevchenkoatalady. Bul jerde, ıaǵnı Novopetrovsk bekinisinde 1850-1857 jyldaryaıdaýda bolyp, qazaq halqynyń ómirine etene aralasyp ketken Tarasqajergilikti turǵyndardyń yqylasy zor. Jýyrda olar táýelsizdikpen birgetúlegen Túpqaraǵan aýdanynyń 20 jyldyǵy aıasynda 1925 jyly QazaqAvtonomııalyq Keńestik Sosıalıstik Respýblıkasy Halyq KomıssarlarKeńesi shyǵarǵan qaýly negizinde 1932 jyly ashylǵan Tarasmurajaıynyń 80 jyldyq mereıtoıyn atap ótti.
Bekinis komendanty I.A.Ýskov 1853 jyly saldyrǵan jazǵy úıde, aqynnyń ózi otyrǵyzǵan tal-aǵashtary máýelegen baqta ashylǵan murajaı Mańǵystaýdaǵy alǵashqy, T.Shevchenkonyń álemdik deńgeıdegi ekinshi murajaıy boldy. Al osyndaǵy músin T.Shevchenkoǵa arnalǵan álemdegi eń alǵashqy eskertkish eken. Murajaıǵa kobzardyń kúndelikteri, sýretteri, avtoportretteriniń kóshirmeleri, týǵan elinen ákelingen kóptegen qujattar qoıyldy. E.О́mirbaev, Q.Sydıyqov sekildi janashyr azamattardyń zertteý, jańǵyrtýy nátıjesinde murajaı biraz kóterilip, alystaǵy ýkraın elimen arada tyǵyz qatynas ornaıdy. Murajaı búginde Fortqa kelgen qonaqtardyń qyzyǵa tamashalap, demalatyn tarıhı oryny.
Murajaıdyń mereıtoıyna Ýkraınanyń Qazaqstandaǵy elshisi Oleg Demın, Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisine Qazaqstan Halqy Assambleıasynan saılanǵan depýtat Iý.Tıoshenko, Ýkraınanyń Cherkassk oblysynan resmı ókilder men ónerpazdar, elimizdiń Aqtóbe, Atyraý, Mańǵystaý jáne Qostanaı oblystarynan etno-mádenı ortalyqtary ókilderi qatysty. O.Demın qazaq halqynyń T.Shevchenkoǵa degen peıiline rızashylyǵyn «Kezinde orys patshasy Tarasty muqatý, naqtyraq aıtsaq aýyzyn jaýyp, ózin umyttyrý maqsatynda el qulaǵy estimegen japan dalaǵa aıdady. Biraq, onyń qateleskenine búginde biz kýámiz. Kerisinshe, Tarastyń shyǵarmashylyǵyndaǵy jemisti kezeńder osy Mańǵystaýda ótti. Baýyrmal qazaq halqy Tarasty bir balasyndaı baýyryna tartty. Onyń atyn umyttyrmaı, tarıhpen birge alyp keledi jáne odan qalǵan árbir murany qaster tutady. Sondyqtan qasıetti Mańǵystaý ýkraın halqy úshin erekshe óńir» dep tebirene jetkizdi.
Qazaqstan táýelsizdigin jarııalaǵan sátte ony burynǵy Keńes Odaǵy elderi arasynda alǵashqy bop tanyǵandardyń biri Ýkraına – búginde Qazaqstannyń saýda-ekonomıkalyq, mádenı-gýmanıtarlyq baǵyttaǵy seriktesi. Elbasy N.Nazarbaev Jarlyǵymen 2008 jyldyń «Qazaqstandaǵy Ýkraına jyly» bop atalyp ótýiniń ózi eki el arasynadǵy selkeýsiz dostyq pen senimdi baılanystyń aıǵaǵy. Ýkraına ulttyq mádenıetiniń sımvoly Taras qazaq halqynyń qurmetine bólense, qazaqtyń Gomeri Jambyl ýkraınalyqtardyń yqylasyna ıe. О́ıtkeni, 2005 jyly Sınelnıkov qalasynda Uly Otan soǵysynda qaza tapqan Jambyldyń uly – 19-shy jeke atty ásker korpýsynyń jaýyngeri Alǵadaıǵa eskertkish ornatyldy.
Osy dostyq Ketiktegi murajaı mereıtoıyn asqaqtatyp áketti. Halyqaralyq folklor festıvalinde elimizdegi etno-mádenı ortalyqtardyń óner ujymdary – Atyraýdan «Dovera», Aqtóbeden «Oksana», Aqtaýdan «Altaır», «Smerıchka» ujymdary qazaq jáne ýkrın tilinde án shyrqap, bı bılese, Cherkasskiden kelgen «Verbena» bandýrıster trıosy, Mańǵystaýdyń «Aqjarmasy» ádemi ónerlerin ortaǵa saldy.
Bolashaqta Mańǵystaý men Ýkraınanyń arasyndaǵy mádenı-ekonomıkalyq baılanystar tereńdeı bermek. Al dostyq biriktirgen eki el qazir 2014 jylǵy T.Shevchenkonyń 200 jyldyq mereıtoıyna daıyndyqty bastap ketti.
Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan».
Mańǵystaý oblysy,
Túpqaraǵan aýdany.
