Deni saý ulttyń ǵana keleshegi kemel

Seısenbi, 14 aqpan 2012 7:43

Batys Qazaqstan oblystyq densaýlyq saqtaý   basqarmasynyń bastyǵy Hamıdolla Irmenovpen áńgime

Elbasynyń bıylǵy Joldaýynda densaýlyq saqtaý júıesin odan ári damytý jónindegi mindetter ótkir qoıylǵany málim. Ári osynaý ómirsheń Joldaý joldary «Salamatty Qazaq­stan-2015» memlekettik baǵdarlama­symen ózara sabaqtasyp, ushtasyp, úndesip jatqanyn kóre­miz. Joldaýda densaýlyq saqtaý júıesine qatys­ty aıtylǵan máseleler atalmysh baǵdarlamany naqty iske asyrýdyń taptyrmas tetigi ispet­tes dese de bolady. Aqjaıyq óńirindegi densaý­lyq saqtaý vedomstvosy basshysymen bolǵan áń­gi­me osyndaı Elbasy Joldaýynan týyndaıtyn júıedegi jańasha ózgerister tóńireginde órbidi.

Seısenbi, 14 aqpan 2012 7:43

Batys Qazaqstan oblystyq densaýlyq saqtaý   basqarmasynyń bastyǵy Hamıdolla Irmenovpen áńgime

Elbasynyń bıylǵy Joldaýynda densaýlyq saqtaý júıesin odan ári damytý jónindegi mindetter ótkir qoıylǵany málim. Ári osynaý ómirsheń Joldaý joldary «Salamatty Qazaq­stan-2015» memlekettik baǵdarlama­symen ózara sabaqtasyp, ushtasyp, úndesip jatqanyn kóre­miz. Joldaýda densaýlyq saqtaý júıesine qatys­ty aıtylǵan máseleler atalmysh baǵdarlamany naqty iske asyrýdyń taptyrmas tetigi ispet­tes dese de bolady. Aqjaıyq óńirindegi densaý­lyq saqtaý vedomstvosy basshysymen bolǵan áń­gi­me osyndaı Elbasy Joldaýynan týyndaıtyn júıedegi jańasha ózgerister tóńireginde órbidi.

– Hamıdolla Mýtıǵol­la­uly, Elbasy Joldaýynda me­dı­sınalyq qyzmet kór­se­týdiń qoljetimdiligi men sapasyn arttyrý – adamı áleýet deń­geıin kóterýdiń mańyzdy ba­ǵyty retinde qarastyrylǵan. Osy máse­lege qatysty oı-pi­kirińiz qandaı?

– Qoljetimdilik degenimizdi qarapaıym, ál-aýqaty ortasha, tip­ti odan da tómen adamdar úshin jasalatyn jaqsylyqtar dep uq­qanymyz oryndy. Iаǵnı, budan by­laı eldegi densaýlyq saqtaý júıesi osy baǵytqa qaraı ıkemdele túsedi degen sóz. Munyń ózi barsha qazaq­standyq qoǵam múshe­leri kez kelgen jaǵdaıda medı­sı­nalyq qyzmettiń kómegin paıdalana alatynyn ańǵartady.

Buǵan qosa qoljetimdilik uǵy­my júıe jumysyn adam­dar­dyń talap-tilekteri men usy­nys­tary­na jáne ýaqyttaryna saı yńǵaıly da ońtaıly ári tıimdi túrde uıym­dastyra bilý qajet­­ti­ligin bildire­di. Bul turǵyda alǵashqy nátı­je­ler barshylyq. Endigi mindet – Elbasy Joldaýyna saı osyndaı oń is-sharalar keshe­nin jan-jaqty óristete túsý bolyp otyr.

Sonymen birge medısınalyq qyzmettiń sapasy da jyl saıyn joǵarylap kele jatqany anyq. Onyń basty kepili Elbasy atap kór­setkendeı, eldegi ozyq emdeý-dıagnos­tıkalyq keshender, ja­ńa baǵyttar boıynsha quryl­ǵan ortalyqtar, kóliktik medısına, arnaıy poıyzdar men sanı­tar­lyq avıasııalar bolyp tabylady. Bul jetistikter eń aldymen densaýlyq saqtaý júıesine bó­lin­gen mol qarajattyń arqasy ekeni kámil. Onyń ıgiligin respýblıka óńirleri de kórip keledi.

Sonyń biri eldiń batystaǵy qaqpasy – Aqjaıyq óńiri. Mun­daǵy búgingi zamanǵy medı­sı­na­lyq qural-jabdyqtar men qon­dyr­ǵylar, kúrdeli jóndeý júr­gizilgen jáne jańa­dan salynyp paıdalanýǵa berilgen densaýlyq saqtaý nysandary sapaly da tıim­di emdeý nátıjelerine jet­kize bildi. Sondaı-aq bólin­gen qa­rajattyń belgili bir bóligi aýrý­dyń aldyn alý sharalaryna jum­saldy.

– Prezıdent óz Joldaýynda bala týý ósip, ómir súrý uzaq­ty­ǵy ulǵaıdy dep atap kórsetti. Osy joldardy alǵash ret teledıdardan estip, kórip, keıinnen gazetten oqy­ǵanda taǵy bir jal­ǵastyq pen sabaqtastyq iz­derin tapqandaı áserde qal­dyq. О́ıtkeni, Nursultan Ábish­uly ótken jyldyń on altynshy jeltoqsany kúni Astanada Táýel­siz­dik saraıynda ótkizil­gen saltanatty jıynda dál osy máselege oraı naqty min­det­ter qoıǵany umytyla qoı­ǵan joq. Atap aıt­qanda, Memleket basshysy demogra­fııa­lyq ósim men bala týýdy yntalandyrý jó­nin­de oı sabaqtaǵan bolatyn. Ári onyń dál eseptelgen para­metrleri qajet­tigin de at­ap kórsetken-di.

–Durys aıtasyz. Bala týý men ony ynta­lan­dy­rýǵa qatysty Elbasynyń Táýelsizdiktiń jıyrma jyldyǵyna arnalǵan saltanatty jıynda aıtqan sózi men bıylǵy Joldaýda qoıǵan mindetteri arasynda tyǵyz baılanys bar. Sol kezde ana men ná­reste ólimin tómendetý jáne bala týýdy ynta­lan­dyrý­dyń dál eseptelgen para­metrleri qandaı bolmaq, ol nendeı uǵymdy bil­di­redi degen oıda qalǵan otandastarymyz je­ter­lik. Taǵy bir qosarymyz, táýel­sizdik jıynynda Elbasy jas otbasylardy qol­daý jóninde de sóz sabaqtaǵan bolatyn. Bul jolǵy Joldaýynda respýblıka Prezı­dentiniń osy aıtylǵan máseleni naqty qolǵa alynatyn istermen baıytqanyn kóremiz. Bul «Qol­jetimdi baspana-2020» baǵdarla­ma­synyń ómir­ge kelýi, jarty mıllıonnan as­tam jas otbasyn jeke ba­s­panamen qamtý jóninde belgilengen mindetter dep bilemiz.

Alda atqarylatyn osynaý aý­qym­dy ister kókjıegi Elba­sy­nyń 2011 jyldyń 16 jel­toqsan kúni aıtqan demografııalyq ósim jó­nin­degi tujyrymdaryna da sáı­kes keledi. Mi­ne, bala týýdy yntalandyrýdyń bir para­metri osyndaı desek, shyndyqtan aýyt­qymaıtyn shy­ǵarmyz. Dál osyndaı úderister men óz­geristerdi qazaqstandyqtardyń ómir súrý jasyn ulǵaıtýǵa baılanysty da qaras­tyr­ǵan jón. О́ıtkeni, jaı­ly baspana qashan da áleý­mettiń kóńil-kúıiniń basty barometri bolyp qala bermek.

– Elbasy Joldaýynan keıin respýblıkamyzda onkologııadan bolatyn aýrý men ólimdi tómen­detý máseleleri birinshi kezekke shyǵyp otyr. Buǵan ne deısiz?

– Onkologııalyq dertterdiń qaı túrin de onyń alǵashqy satysynda emdep jazýǵa ábden bolady. Buǵan otandyq medısınanyń kúshi, múmkindigi men áleýeti je­te­di dep oılaımyn. Árıne, mu­nyń basty joly – skrınıngtik tekserýler, ıaǵnı aýrý oshaǵyn erte bastan anyqtaý bolyp tabylady. Biz búgingi kúni dál osyndaı is-sharalardy keńinen júrgizip kele­miz. Osyndaı júıeli atqa­ryl­ǵan jumys­tar­dyń nátıje­sin­de oblysta ótken jyly qaterli isik aýrýlarynan bolatyn ólim-jitim kór­set­kishi ár júz myń turǵynǵa shaqqanda 138,6-dan  105,1-ge tómendedi.

О́tken jyly oblys orta­ly­ǵyn­da búgingi zaman talabyna jaýap bere alatyn záýlim onko­­lo­gııa­lyq ortalyq ǵımaraty salynyp, paıdalanýǵa berildi. Bul joǵaryda atalǵan onkologııalyq aýrýlardyń aldyn alý sharalaryn júıelirek júrgizýge jol ashty. Kúdik týǵyzǵan aýrýlardyń besten biri rasynda da asa qa­terli dert ekeni belgili boldy. Indıkatorlar boıynsha onkolo­gııa­l­yq sıpattaǵy naýqastardyń bes jylǵa deıin ómir súrý kór­setkishi artyp keledi.

Oral óńiriniń medısınalyq qaýymy Qa­zaqstanda onkolo­gııa­lyq kómekti damytý baǵ­dar­­la­ma­syn ázirleý jónindegi usynysty úl­ken serpilispen qarsy alyp, qyzý qýattaý ústinde. Osyndaı órshil sezim aýany elordasy As­tanada jańa onkologııalyq orta­lyq qurý jóninde Elbasy aıtqan tujyrymnan da kórinis tapty. Bul ıgilikti ister óz kezeginde on­kologııalyq syrqattar ómirin uzartýdyń jańa joly, ózekti pro­blemany sheshýdiń taptyrmas kilti bola alady dep senemiz.

– Áńgimeńizge rahmet.

Áńgimelesken, Temir QUSAIYN.

Batys Qazaqstan oblysy.