Top aldyna túsken boıy jer apshysyn qýyryp, alǵa sýyrylyp sala bergen. Sol zyrlaǵan kúıi sórege jetip, damyldaǵan. Qarsylastarynan ájeptáýir qara úzip ketkenin ańǵarǵan. Jaqyn-alys qashyqtyqtarǵa júgirip, azdy-kópti tájirıbe jınaqtaǵan onyń sprınterlik ushqyrlyǵyna tótep berý ońaı bolmaıtyn. 15 jasynda jasyndaı jarqyrap, ózge memleketterdiń ózi quralyptas júırikterin shań qaptyrǵan beımálim órennen mundaı bıik nátıjeni basqalar kútpegenimen, jattyqtyrýshysy shappaı alatyn jeńisine esh shúbá keltirmegen edi.
Sporttyń «padıshasy» sanalatyn jeńil atletıkamen aınalysý Almas Beısenovtiń oıyna da kirmegen. Ataqty fýtbolshylarǵa eliktep, aıaqdoptyń qyr-syryn meńgerý sıqyry baýrap alǵan. Besinshi synypta oqyp júrgende ǵoı, quıyndaı zymyraıtyn jyldamdyǵyn, urshyqsha úıiriletin shapshańdyǵyn, júıtkı jónelgende qańbaqtaı jeńildigin baıqap qalǵan dene tárbıesi pániniń muǵalimi Vıktor Vınokýrov fýtbol seksııasyna jetekshilik etetin Anatolıı Gorbýnovtan attaı qalap alyp, balǵynnyń barǵysy kelmeı bultalaqtaǵanyna qaramastan jeńil atletshiler úıirmesine eriksiz jazdyrtqan. Degenine kóndirgen. Jeke qamqorlyǵyna alatynyna ýáde etken. «Bulaq kórseń kózin ash» demekshi, jaqsylap tárbıelese, túbinde myqty sportshy shyǵatynyn túısigi aldamapty. Jasóspirimder, jastar, eresekter arasynda 1500 jáne 3000 metrlik qashyqtyqtarǵa júgirýden 18 márte Qazaqstannyń chempıony ataný kez kelgen sportshynyń peshenesine buıyra bermese kerek. Jeńil atletterdiń qurama komandasyna qabyldanyp, Qyrǵyzstan, Reseı, Túrikmenstan, О́zbekstan, Baltyq jaǵalaýy elderinde ótken halyqaralyq baıraqty básekelerde olja salǵan.
Onyń «sport – men úshin hobbı ǵana» deýi negizsiz emes. Bálkim, ottaı jalyndaǵan jastyq shaǵyn, sanaly ǵumyryn osy salaǵa arnap, ómirlik murat-maqsatqa aınaldyrǵanda alty Alashqa tanymal kásibı sportshy bolatyny sózsiz edi. Biraq A.Beısenov ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetinen dene tárbıesi jáne sport muǵalimi mamandyǵyn alyp shyqqannan keıin týǵan jerge jetkenshe asyǵyp, perzenttik paryzyn óteýdi hosh kórdi. Tańdaýdan qatelespegenine ýaqyt tóreshi. Aıyrtaý agrotehnıkalyq kolledjinde jumys isteı júrip júzdegen túlekterdi otanshyldyq, salamatty ómir súrý rýhynda tárbıeleýge belsene atsalysty. Balalar jáne jasóspirimder sport mektebinde jeńil atletshiler seksııasyn ashýy, jattyqtyrýshylyq qyzmeti, jergilikti jerdegi sportshy balǵyndardyń oblysta, respýblıkada tanylýyna úlken eńbek sińirýi Prezıdentimizdiń, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń Alǵys hattarymen, basqa da marapattarmen atap ótildi. «Sport salasynyń ozyq qyzmetkeri» atalymynyń ıegeri boldy. Búginde agrokolledj basketboldan, toǵyzqumalaqtan óńirdiń, «Aq bıdaı» spartakıadasynyń kóshbasshy komandasy sanalady.
Taǵdyrdyń toǵystyrýymen Iаna esimdi sulý boıjetkendi kezdestirip, jan jary úıelmeli-súıelmeli úsh uldy dúnıege ákeldi. Iаna – sportshylar áýletinen. Iаdro, dısk, naıza laqtyrýdan, jeńil atletıkadan el birinshiliginiń kúmis júldegeri. «Birge ómir súrý» atty respýblıkalyq jastar festıvali barysynda «Jyldyń eń úzdik sportshy otbasy» atalymy boıynsha jeńimpaz atanǵanda uldarymyzdyń qolqanatqa jarap qalǵanyna qýandyq. Aslan men Dııar bizdiń jolymyzdy jalǵastyrýǵa nıetti. Otbasynyń tiregi de, altyn dińgegi de – otaǵasy. Almas mundaı qurmetterge ábden laıyq», deıdi jan jary. Qıyn da qyzyqty kezeńge toly ómirdiń bir úzigin Almas bylaı tebirene eske alady: «Bıyl «Rýhanı jańǵyrý baǵdarlamasy sheńberinde Qaraǵandyda 6,5 myń adamnyń basyn qosqan «Armanǵa jol» marafony uıymdastyryldy. Men óz shákirtterimdi úkilep qostym. Bári de óz deńgeıinen kórindi. Stepan Spasskıı eki shaqyrymǵa júgirip, 8-14 jas aralyǵynda qatysýshylar arasynda jeńimpaz atandy. Múmkindigi shekteýli jandar legine qosylǵan Anatolıı Gorbýnov márege birinshi bolyp keldi. Danıl Nagovısyn jeti shaqyrymdyq jarysty úshinshi bolyp túıindedi. Dmıtrıı Koval degen taǵy bir túlegimiz Almatyda ótken respýblıkalyq estafetada kúmis medalǵa ıe boldy.Tárbıelenýshilerim ustaz senimin aqtap jatsa, budan asqan baqyt joq».
Byltyr «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasy qorytyndylanǵanda qoǵamǵa sińirgen eńbegimen, uıymdastyrýshylyq, adamgershilik sekildi qasıetterimen daralanǵan 102 jeńimpazdyń biri retinde Almas Beısenovtiń de esimi ataldy. Irikteý kezeńinen múdirmeı ótken oǵan 10085 daýys jınalýy el aldyndaǵy bıik bedelin aıǵaqtasa kerek.
Almas agrotehnıkalyq kolledjdegi sport zaldyń bıyl kúrdeli jóndeýden ótetinine qýansa, keı usynystarynyń qoldaý tappaǵanyna renishti. Onyń aıtýynsha, aýdan ortalyǵynda quramynda sport zaldary men alańdary, keshendi qural-jabdyqtary bar deneshynyqtyrý-saýyqtyrý ortalyǵyn salý merzimi áldeqashan pisip-jetilse de sheshimin tappaı keledi. Máseleniń ashy ishekteı sozylyp ketýine bılik tutqasyn ustaǵan keı sheneýnikterdiń sport zaly salynsa jetkilikti degen ustanymy bógesin bolyp otyrǵan kórinedi. Biraq bul oıdyń negizsizdigin dáleldep bergen qaısar jan ózine júktelgen jastardyń amanatyn oryndaǵansha tynym tabar emes.
Ol eger 19-shy márte jeńimpaz atanyp jatsa, esh tańyrqaýǵa bolmas.
О́mir ESQALI,
«Egemen Qazaqstan»
Soltústik Qazaqstan oblysy
