Birliktiń berekeli besigi urpaq jalǵastyǵyna kóńil bólindi

Juma, 4 mamyr 2012 8:27

Elimizde Prezıdent Nursul­tan Nazarbaevtyń bastama­sy­men Qa­zaqstan halqy Assam­bleıa­synyń biregeı ınstıtýty quryldy. Mine, bıyl sol Ass­ambleıaǵa on jeti jyl tolyp otyr. Osy jyldary Assambleıa elimizde turyp jatqan túrli ult­tar men ulystar ókilderin bir adamnyń balasyndaı biriktirip, uıytyp otyratyn úlken kúshke aınalýda.

Juma, 4 mamyr 2012 8:27

Elimizde Prezıdent Nursul­tan Nazarbaevtyń bastama­sy­men Qa­zaqstan halqy Assam­bleıa­synyń biregeı ınstıtýty quryldy. Mine, bıyl sol Ass­ambleıaǵa on jeti jyl tolyp otyr. Osy jyldary Assambleıa elimizde turyp jatqan túrli ult­tar men ulystar ókilderin bir adamnyń balasyndaı biriktirip, uıytyp otyratyn úlken kúshke aınalýda.

Men Assambleıa qurylǵan kún­nen, ıaǵnı 1995 jyldan Assambleıa Keńesiniń múshesimin. QHA-nyń jyl saıynǵy ses­sııa­syna qatysqanymdaǵy kó­zimniń jetkeni, Qazaqstanda turyp jat­qan ulttardyń aqyl­man­dy­ǵy. О́ıtkeni, olar egemendigin alǵan jas mem­leket­tiń, onyń basshysynyń tóńi­regine topta­syp, beıbitshilik ıdeıasyn jal­ǵas­tyrýda jáne Elbasynyń sara saıasatyn iske asyryp keledi.

Jaqynda ótken QHA-nyń HIH sessııasy da elimizdegi birlik pen kelisimdi, berik ynty­maq­tas­tyq­ty, sondaı-aq ár aza­mattyń óziniń týǵan jerine, eline, otba­syna degen adaldyǵyn aıǵaqtaı tústi. Mine, osy aı­tyl­ǵandardyń eń ba­syn­da jas­tardyń tárbıesi men otbasy máselesi turdy. Ásirese, Memleket basshysynyń sóılegen só­zinen meniń jadymda jastarǵa, ósip kele jatqan ur­paq­qa degen qamqorlyǵy týraly aıt­qandary erekshe saqtalyp qaldy. Shy­nynda da, elimizdiń jarqyn bo­la­shaǵy sol jastarǵa baıla­nysty.

Ásirese, maǵan akýsher-gınekolog dáriger retinde Prezı­dent­tiń jastarǵa erekshe kóńil bólýi janyma jyly tıedi. О́ıt­keni, bú­ginde elimizde dúnıege urpaq áke­letin býyn – 20-24 jastaǵy jastar. Mine, solar eń aldymen memleketten qoldaý kútedi. Olaı deıtinim, bizder eli­mizdegi bes iri joǵary oqý ornynda áleý­mettik zertteý júr­­giz­genimizde, jastardyń bar­ly­ǵy ju­mys istegisi keletini ári birneshe býyn urpaq jalǵas­ty­rý­dy, ıaǵnı 30 paıyzdan astamy otb­a­syn­da úsh jáne odan da kóp ba­lanyń bo­lýyn qalaıtynyn bil­dirdi. Me­nińshe, bizder osyn­daı oń yqy­las-peıildi qoldaýy­myz kerek. «Otan otbasynan bas­ta­la­dy» degen, sonda ǵana otbasy­myz­da beriktik, turaq­ty­lyq kóri­nis taýyp, olar mem­le­ke­timizdiń ny­ǵaıýyna, órkendep gúldenýine qyzmet etpek.

Birde Shvesııada ótken ha­lyqaralyq konferensııaǵa qa­tys­qanym bar. Onda kún tár­tibinde az ulttar áıelderiniń jaǵdaıy degen másele kóterildi. Sonda men turyp mundaı kún tártibindegi máseleni túsin­beı­tinimdi aıttym. О́ıtkeni, Qazaq­standa ondaı prob­lema joq. Bizdiń elimizde turatyn barlyq etnostardyń múddesin bólmeı qaraıtyn Qazaqstan halqy As­sambleıasy bar ekenin, biz so­ny­myzben maqtanatynymyzdy ári árbir adam óziniń eńbekke qabi­lettiligimen, bilimimen mem­lekettiń damýyna úles qosyp jatqanyn jetkizdim.

Taǵy bir aıtarym, Prezı­dentimizdiń ótken sessııadaǵy baıandamasy sonshalyqty rýhanı jaǵynan baıypty bolyp, etnos­tar­dyń adamgershilik qun­dy­lyq­taryna baǵyttaldy. Memleket basshysynyń sondaǵy aıt­qan bas­tamalary, usynys­tary men mindetteri elimizdiń saıası jáne áleýmettik-ekono­mıkalyq órken­dep, turaqty da­mýynyń tuǵyr­namasy retinde qabyldandy. Men QHA ses­sııasyna qatysqanymdy mártebe kóremin. Sondaı-aq mem­le­keti­mizdiń nyǵaıýyna óz eńbe­gimmen úles qosyp kele jatqa­nymdy maqtan tutamyn.

Nına QAIýPOVA, Beıbitshilik jáne kelisim syılyǵynyń ıegeri,  medısına ǵylymdarynyń doktory, professor.

Eki eldi egiz etken – «Tamyry bir báıterek»

Qazaqstan halqy Assambleıasynyń basshylyq etýimen qazaq jerindegi qyrǵyz etnomádenı birlestikteri elimizde «Tamyry bir báıterek» atty tarıhı-mádenı jobany júzege asyrýdy qolǵa aldy.

Almatydaǵy M.Áýezov atyn­­daǵy murajaı-úıdiń máslıhat zalynda «Muhtar Áýezov, Shyń­ǵys Aıtmatov. Qazaq-qyrǵyz ta­rıhı-mádenı baılanystarynyń ajyramas birligi týraly» atty dóńgelek ústel otyrysy bolyp ótti. Onda baýyrlas eki eldiń ult­tyq ǵylym akademııalary­nyń músheleri, ǵalymdar men qoǵam qaıratkerleri bas qosyp, taǵdyrlary tamyrlas qazaq pen qyrǵyzdyń ózara tarıhı-máde­nı, rýhanı hám ǵylymı ortaq qa­zynasyna qatysty keleli áń­gime qozǵady.

Bul – 2011 jyldyń 20 maý­sy­mynda Qazaqstan halqy As­sam­bleıasy men Qyrǵyzstan hal­qy Assambleıasynyń arasynda jasasqan áriptestik kelisim-shart­qa oraı jáne de «Túrki halyqtarynyń ózara mádenı úndestigi: tarıh pen zamana» atty ıgi shara aıasynda túbi bir túrki jurtynyń memleket jáne qoǵam qaıratkerleri, ǵalym­da­ry men mádenı qyzmetkerleri, sondaı-aq jazýshylary men jýrnalısteri arasynda tyǵyz qarym-qatynas ornatý jáne rýhanı ortaq qundylyqtarymyz­dy kúlli álemge pash etý maq­sa­tynda Almaty qalasynda ótki­zilip otyrǵan alǵashqy basqosý.

Aǵymdaǵy jyldyń 27-28 naýryzynda Qyrǵyzstannyń as­ta­nasy Bishkekte halyqaralyq semınar bolyp, onda Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń basta­ma­symen dúnıege kelgen ultara­lyq túsinistik pen qoǵamdyq kelisimniń qazaqstandyq jar­qyn úlgisi – Qazaqstan halqy Assambleıasynyń keleshegi men áriptestik baılanys jasaý tá­ji­rıbesin talqylaǵan úlken jıyn ótken edi. Sol jıynda qazaq jerindegi tatýlyq pen ultaralyq jáne dinı aýyzbirliktiń myz­ǵy­mas modýline qyzyǵýshylyq tanytqan kórshiles respýblıka­lar­dyń ókilderi bul taqyrypty qyzý qoldap, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń búgingi kúnge deıin atqarǵan sharalaryn óz memleketterinde beıbit ómirdiń kepili retinde júzege asyrýǵa nıet bildirisken bolatyn. Mine, sol izgi maqsatty júzege asyrý jolynda baýyrlas eldiń ókil­deri qazaq jerinde «Tamyry bir báıterek» degen atpen tarıhı-mádenı jobany júzege asyrýdy qolǵa alyp otyr. Bul joba mamyr aıynyń sońyna deıin elimizdiń 9 óńirinde Qazaqstan halqy Assambleıasynyń qol­daýy­men atqarylmaq.

Dóńgelek ústelge Qyrǵyz Res­pýblıkasynyń Qazaqstan­da­ǵy Bas konsýly S.Ýbýkeev, Qyrǵyz Respýblıkasy Ulttyq akademııasy janyndaǵy Fılosofııa ınstıtýtynyń dırekto­ry O.Togýzakov, I.Arabaev atyn­­daǵy Qyrǵyz memlekettik ýnı­versıtetiniń rektory T.Abdrahmanov, Qazaq eli tarapynan Qa­zaq­stan halqy Assambleıasy Tór­aǵasynyń orynbasary A.Ka­ra­petıan, M.Áýezov atyndaǵy Áde­bıet jáne óner ınstıtý­ty­nyń dırektory Ý.Qalıjan, «M.Áýe­zov qorynyń» prezıdenti M.Áýe­zov, Almaty qalalyq tilderdi damytý basqarmasy­nyń bastyǵy M.Ahetov jáne ózge de ǵalymdar qatysty.

Atalmysh jobanyń maqsaty ulttar arasyndaǵy túsinistik pen beıbit qatynasty nyǵaıtý, jas urpaqty eki eldiń zańǵar jazýshylary Áýezov pen Aıt­matov shyǵarmashylyǵyn nasıhattaı otyryp baýyrmashylyq­ta, ózara týystyq qatynasta tár­bıeleý jáne qazaq pen qyr­ǵyzdyń mádenıetin, salt-dás­túri men rýhanı qundylyqta­ryn qasterlep, álemdik máde­nıet­tiń kógine shyǵarýdy kózdeıdi.

Dóńgelek ústel otyrysynan keıin baýyrlas qazaq-qyrǵyz memleketteri  arasyndaǵy yn­ty­maqtastyqty, rýhanı-mádenı qatynasty odan ári damytý maq­satynda ekijaqty memorandým­ǵa qol qoıyldy.

Qanat ESKENDIR,

Almaty.

Sýretti túsirgen Bersinbek SÁRSENOV.