Osynsha aqtarylǵan aq tilekterdiń aıasynda bir-birimen qol alysyp, qushaq aıqastyra amandasatyn aǵaıyn bul kúndi «kórisý kúni» dep erekshe ulyqtaıdy. El taǵdyry talqyǵa túsken qıyn kezeńderdiń ózinde umytylmaı, ıaǵnı aǵaıyndardyń kórisken qoly men aıqasqan qushaǵy bir-birinen ajyramaǵan kúıi búginge kelip jetken Amal merekesin mańǵystaýlyqtar jyl saıyn jańasha merekeleýdi, onyń baı mazmuny men maǵynasyn halyqtyń rýhanı qajetine tatıtyn turǵyda toılaýdy qalyptastyrýǵa umtylyp keledi. О́ıtkeni rasynda Amal merekesi Memleket basshysy N.Nazarbaevtyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý», «Uly dalanyń jeti qyry» baǵdarlamalyq maqalalarymen úndes, tórkindes jáne sonda aıtylǵan mindetterdi júzege asyrý jolynda jasalýy tıis jumystardyń aýqymdy kórinisi.
Mańǵystaýda Amal merekesi Otpan taýdaǵy Adaı ata kesenesi basynda 2008 jyldan beri turaqty sıpatta ótkizilip keledi. Bul rýlyq deńgeıdegi nemese belgili bir rýdy nasıhattaý maqsatyndaǵy shara emes, ultty uıystyrý, qarǵa tamyrly qazaqtyń balasyn bir týdyń, bir urannyń astyna biriktirip, birlik otyn bir jeńnen qol shyǵara tutatý maqsatyn kózdeıdi. Urpaq sanasyna «biz – qazaqpyz!» degen rýhty sezimdi berik sińirip, olardy ultymyzdyń salt-dástúrin, tarıhyn bilýine, rýhanı qundylyqtaryn qasterleýine, sondaı-aq Qazaqstanda turatyn ózge ult ókilderiniń eldiń, jerdiń ıesi – qazaqtyń ulttyq qundylyqtaryn uǵynýy men qurmetteýine yqpal etetin shara.
Al Mańǵystaý oblystyq Mádenıet basqarmasy eki jyldan beri Amal merekesin «Rýhanı jańǵyrý» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda atap ótýdi júzege asyryp keledi. Arnaıy bıýdjetten qarjy qarastyrylyp, is-sharalar jospary men baǵdarlamasy daıyndalady. Bıyl «Amal-2019» mádenı kópshilik sharasyn ótkizýde «Uly dalanyń jeti qyry» maqalasynda aıtylǵan el men jerge qatysty baǵyttar kórinis tapty. Sondaı-aq, áý basta Adaı atanyń eki balasynan taraǵan segiz nemeresi jyl saıyn kezektesip Kórisý kúnin joǵary deńgeıde ótkizýdi uıymdastyrýǵa mindettelgen bolsa, jyl ótken saıyn sharaǵa búkil qazaq bas biriktirip, barlyq rý urpaqtary atsalysyp keledi. Bıyl da Adaıdaǵy Aqpan rýy bastamashy bolǵan shara Ysyq, Berish, Esentemir, Alasha, Tabyn, Qyzylqurt, Qoja aýyldarynyń, Adaıdyń segiz arysynyń azamattarynyń qoldaýymen birikken túrde ótkizildi. Onyń ústine respýblıkamyzdyń basqa aımaqtarynan arnaıy qonaqtar kelip, Amal toıynyń geografııalyq aýqymy da ulǵaıa tústi. Tipti, bıyl elimizdiń ózge óńirlerinde alǵash ret Amal merekesin toılaýdyń bastalǵandyǵyn da Otpan taýda ótip júrgen sharanyń halyqtyq sıpat alýy, halyqtyq dástúrimizdiń etegin keńge jaıýy dep qýana qabyldadyq.
Amal merekesi bıyl Mańǵystaýda 12 naýryz kúni «Rýhanı jańǵyrý. Aral-Kaspıı óńiriniń tarıhı-mádenı muralary» atty III halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııasymen, sondaı-aq, 13 naýryz kúni «Uly dala kóshi» atty teatrlandyrylǵan merekelik sharasymen bastaldy. Eýrazııanyń Uly dalasynda úsh myń jyl boıy kóship-qonyp kún keshken kóshpeliler erekshe ómir saltyna, dástúr-tanymyna, turmys-tirshiligine oraı tóltýma óner men mádenıet qalyptastyrǵan. Olardyń kóne tarıhy birde attyń jalynda, túıeniń qomynda joıqyn qaqtyǵystar barysynda qalyptassa, endi birde «qoı ústine boztorǵaı uıalaǵan» mamyrajaı tirlik jaǵdaıynda ómirge kelgen. Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵynyń qalyptasýy men damýynda qazaqtyń uly dalasynyń úlesi eren. Ata-babalarymyz at ústinde júrip ulanǵaıyr jerimizdi jaýdan qorǵap qana qoımaı, jylqyny kúnkóris kózine de aınaldyryp, ony kólik te, tamaq ta, sýsyn da qyla bilgen, sporttyq oıyndarǵa da ornyqty jarata bildi. Sondyqtan, jylqy tarıhy, onyń mádenıeti týraly nasıhattaý, kóshpeli ómirdiń sán-saltanatyn búgingi urpaqtyń jadynda jańǵyrtý maqsatynda Aqtaýdan shyqqan 300-ge tarta attyly jigit Otpan taýǵa atpen jetip, dala kóshin beıneledi. Aldymen olar atqa qatysty teńge ilý, aýdaryspaq syndy ulttyq oıyndardy el nazaryna usyndy.
50-den astam kıiz jáne temir úıler tigilip, 200-den astam ónerpaz óner kórsetken, ulttyq sporttyq oıyndardan jarystar ótip, alaman báıge uıymdastyrylyp, án men jyry shalqyǵan Otpan taýda Amal kúnine qaraǵan túni Birlik oty jaǵyldy. Eldiń amandyǵy, jerdiń tynyshtyǵy úshin tilek tilep, duǵa jasaldy. Aqsaqaldar bata berip, jastar tikesinen tik turyp qyzmet etti.
Amal merekesine Aqmeshit kesenesiniń, Saraıshyq kesenesiniń, О́zbekstan, Ishankala memorıaldyq kesheniniń (Beket ata kesenesiniń) ókili Kamıljan Hýdaıbergenov О́zbekstan, Horezm oblysy, Qazaq Ulttyq mádenıet ortalaǵynyń ókilderi Myrza Hýdaıbergenov, Pýlatbek Izıýmov, Bahtııar Atanııazov, Noǵaı eliniń jyrshylary Islam Satyrov, Arslanbek Sýltanbekov, Qazaqstan eńbek sińirgen qaıratkeri, ánshi Sáýle Janpeıisova, sonymen qatar Qyzylorda, Qostanaı, Petropavl qalalarynan qonaqtar keldi. Mańǵystaýlyq 20 jyrshy qatysqan «Armysyń, Amal!» atty jyr keshi ótkizildi. Jalpy qatysýshylar sany 5000 adamdy quraıtyn bul sharada qazaq dalasynyń óneri, salt-dástúri, ulttyq bolmysymyzdy beıneleıtin qoıylymdar qoıylyp, án-kúıden, jyr-termeden shashý shashylyp, sýretshilerdiń plenerlik jumystary jáne qolóner kórmeler jurtshylyqqa tanystyryldy. Saıystar boıynsha júldegerlerge Aqpan ata urpaqtary atynan baǵaly syılyqtar men aqshalaı syıaqylar berildi.
Qazaqtyń birligin, eldiń damýyn maqsat etip, sondaı-aq jaımashýaq kóktemniń kelýin qýana qarsy alǵan Kórisý-Amal merekesin keleri jyly uıymdastyrýǵa uıytqy bolýdy Balyqshy ata urpaqtary qabyldap aldy.
Al Mańǵystaý oblystyq Mádenıet basqarmasy eki jyldan beri Amal merekesin «Rýhanı jańǵyrý» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda atap ótýdi júzege asyryp keledi. Arnaıy bıýdjetten qarjy qarastyrylyp, is-sharalar jospary men baǵdarlamasy daıyndalady. Bıyl «Amal-2019» mádenı kópshilik sharasyn ótkizýde «Uly dalanyń jeti qyry» maqalasynda aıtylǵan el men jerge qatysty baǵyttar kórinis tapty. Sondaı-aq áý basta Adaı atanyń eki balasynan taraǵan segiz nemeresi jyl saıyn kezektesip Kórisý kúnin joǵary deńgeıde ótkizýdi uıymdastyrýǵa mindettelgen bolsa, jyl ótken saıyn sharaǵa búkil qazaq bas biriktirip, barlyq rý urpaqtary atsalysyp keledi. Bıyl da Adaıdaǵy Aqpan rýy bastamashy bolǵan shara Ysyq, Berish, Esentemir, Alasha, Tabyn, Qyzylqurt, Qoja aýyldarynyń, Adaıdyń segiz arysynyń azamattarynyń qoldaýymen birikken túrde ótkizildi. Onyń ústine respýblıkamyzdyń basqa aımaqtarynan arnaıy qonaqtar kelip, Amal toıynyń geografııalyq aýqymy da ulǵaıa tústi. Tipti bıyl elimizdiń ózge óńirlerinde alǵash ret Amal merekesin toılaýdyń bastalǵandyǵyn da Otpan taýda ótip júrgen sharanyń halyqtyq sıpat alýy, halyqtyq dástúrimizdiń etegin keńge jaıýy dep qýana qabyldadyq.
Amal merekesi bıyl Mańǵystaýda 12 naýryz kúni «Rýhanı jańǵyrý. Aral-Kaspıı óńiriniń tarıhı-mádenı muralary» atty III halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııamen jáne 13 naýryz kúni «Uly dala kóshi» atty teatrlandyrylǵan merekelik sharamen bastaldy. Eýrazııanyń Uly dalasynda úsh myń jyl boıy kóship-qonyp kún keshken kóshpeliler erekshe ómir saltyna, dástúr-tanymyna, turmys-tirshiligine oraı tóltýma óner men mádenıet qalyptastyrǵan. Olardyń kóne tarıhy birde attyń jalynda, túıeniń qomynda joıqyn qaqtyǵystar barysynda qalyptassa, endi birde «qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan» mamyrajaı tirlik jaǵdaıynda ómirge kelgen. Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵynyń qalyptasýy men damýynda qazaqtyń uly dalasynyń úlesi eren. Ata-babalarymyz at ústinde júrip ulan-ǵaıyr jerimizdi jaýdan qorǵap qana qoımaı, jylqyny kúnkóris kózine de aınaldyryp, ony kólik te, tamaq ta, sýsyn da qyla bilgen, sporttyq oıyndarǵa da ornyqty jarata bildi. Sondyqtan jylqy tarıhy, onyń mádenıeti týraly nasıhattaý, kóshpeli ómirdiń sán-saltanatyn búgingi urpaqtyń jadynda jańǵyrtý maqsatynda Aqtaýdan shyqqan 300-ge tarta attyly jigit Otpan taýǵa atpen jetip, dala kóshin beıneledi. Aldymen olar atqa qatysty teńge ilý, aýdaryspaq syndy ulttyq oıyndardy el nazaryna usyndy.
50-den astam kıiz jáne temir úıler tigilip, 200-den astam ónerpaz óner kórsetken, ulttyq sporttyq oıyndardan jarystar ótip, alaman báıge uıymdastyrylyp, án men jyry shalqyǵan Otpan taýda Amal kúnine qaraǵan túni Birlik oty jaǵyldy. Eldiń amandyǵy, jerdiń tynyshtyǵy úshin tilek tilep, duǵa jasaldy. Aqsaqaldar bata berip, jastar tikesinen tik turyp qyzmet etti.
Amal merekesine Aqmeshit kesenesiniń, Saraıshyq kesenesiniń, О́zbekstandaǵy Ishanqala memorıaldyq kesheniniń (Beket ata kesenesiniń) ókili Kamıljan Hýdaıbergenov, О́zbekstannyń, Horezm oblysy Qazaq ulttyq mádenıet ortalyǵynyń ókilderi Myrza Hýdaıbergenov, Pýlatbek Izıýmov, Bahtııar Atanııazov, Noǵaı eliniń jyrshylary Islam Satyrov, Arslanbek Sýltanbekov, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, ánshi Sáýle Janpeıisova, sonymen qatar Qyzylorda, Qostanaı, Petropavl qalalarynan qonaqtar keldi. Mańǵystaýlyq 20 jyrshy qatysqan «Armysyń, Amal!» atty jyr keshi ótkizildi. Jalpy qatysýshylar sany 5000 adamdy quraıtyn bul sharada qazaq dalasynyń óneri, salt-dástúri, ulttyq bolmysymyzdy beıneleıtin qoıylymdar qoıylyp, án-kúıden, jyr-termeden shashý shashylyp, sýretshilerdiń plenerlik jumystary jáne qolóner kórmeleri jurtshylyqqa tanystyryldy. Saıystar boıynsha júldegerlerge Aqpan ata urpaqtary atynan baǵaly syılyqtar men aqshalaı syıaqylar berildi.
Qazaqtyń birligin, eldiń damýyn maqsat etip, sondaı-aq jaımashýaq kóktemniń kelýin qýana qarsy alǵan Kórisý-Amal merekesin keler jyly uıymdastyrýǵa uıytqy bolýdy Balyqshy ata urpaqtary qabyldap aldy.
Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
Mańǵystaý oblysy
