Úlkenniń kórinbegeni birden kózge túsedi
Juma, 14 qyrkúıek 2012 7:39
Qytaıda ǵana emes, el tóraǵasynyń orynbasary, alda sol tóraǵalyqqa taǵaıyndalatyny resmı túrde aıqyn bolǵan Sı Szınpınniń birazdan beri kópshilik aldyna shyqpaǵany búkil álemde túrli-túrli áńgimelerge arqaý bolyp otyr.
Juma, 14 qyrkúıek 2012 7:39
Qytaıda ǵana emes, el tóraǵasynyń orynbasary, alda sol tóraǵalyqqa taǵaıyndalatyny resmı túrde aıqyn bolǵan Sı Szınpınniń birazdan beri kópshilik aldyna shyqpaǵany búkil álemde túrli-túrli áńgimelerge arqaý bolyp otyr.
Qaı elde bolmasyn birinshi basshynyń saılanýy – aıryqsha oqıǵa. Al álemdegi jetekshi elderdiń basshysy kim bolatyny sol álemge ortaq oqıǵadaı. О́ıtkeni, álemdik úlken saıasat sol elderge, onyń basshylaryna tikeleı baılanysty. Sodan da sol jetekshi elder basshylarynyń saılanýy barsha jurttyń nazaryna ilinedi.
Árıne, jurt Qytaı basshylyǵyna kimniń saılanatynyna da nazar aýdarady. Biraq bul elde birinshi basshynyń saılanýy ózgesherek. Ony bıleýshi partııanyń basshylyǵy aıqyndaıdy. Al munda kezdeısoq adamnyń kelýi áste de múmkin emes. Ol jyldar boıy synaqta júredi. Buǵan deıin osylaı bolǵan. Ýaqyty jetkende birinshi basshy aýystyrylady. Sol birinshi basshynyń tikeleı qatysymen onyń ornyn basatyn adam kúni buryn tańdalady jáne saılanady.
Bılikke qazirgi el basshysy Hý Szıntao da solaı kelgen. Onyń ornyn basatyn Sı Szınpınniń tańdalǵanyna da biraz boldy. Aldymen ol tóraǵanyń orynbasary jáne basqa da tıisti laýazymdarǵa saılandy. Endi onyń eń joǵarǵy partııalyq organda, partııa sezinde partııanyń Bas hatshysy qyzmetine saılanýy jáne QHR tóraǵalyǵyna bekitilýi qalyp otyr. Sı Szınpınniń bul qyzmetke bekıtini el ishinde ǵana emes, búkil álemde moıyndalyp qoıǵan. Tipti basqa elderdiń basshylyǵy ózderiniń resmı qarym-qatynasyn basqalarmen emes, qazir Sı Szınpınmen júrgizgendi qalaıdy.
Mine, sol adam jurt kózine túspeı júr. Eger tótenshe sebebi bolmasa, ol múmkin emes jaı. El basshylyǵy bul adamnyń kórinbeı ketkeni jurt nazaryn aýdaryp, túrli áńgime týǵyzatynyn jaqsy biledi. Sondyqtan da oǵan jol bermeıdi. Soǵan qaramaı, bul adamnyń birazdan beri «joǵalyp ketýi» shyndyq. Jáne buǵan baılanysty túrli-túrli qaýeset aıtylady. Ony biraz adam avtomobıl apatyna ushyrapty deıdi, qatty syrqat eken degen de sóz bar. Resmı oryndar únsiz. Apatqa ushyraýy, aýrýlyǵy týraly qaýeset aıtylýy óz aldyna, saıasatshylar ony bılikke qatystyra da áńgime etedi – partııa basshylyǵynda ishki kúres bar eken deıdi, Sı Szınpınniń saılanýyna kúmán keltiriledi.
Qalyptasqan tártip boıynsha el basshysyn saılaıtyn Kompartııa sezi aldaǵy qazan aıynda ótýge tıis. Bul jıyn jaıynda áli habar joqtyǵy jurtty tańdandyrady. Qalaı degende de, túsiniksiz jaı bar.
Sóıtse de, Sı Szınpın týraly azyn-aýlaq maǵlumat bere ketken jón bolar. Ol partııalyq sheneýniktiń otbasynda dúnıege kelgen. Ákesi Sı Chjýnsıýn provınsııa gýbernatory, el úkimeti basshysynyń orynbasary bolǵan. О́zi barlyq partııalyq basshylyq býynynan ótip, eń joǵary bıikke kináratsyz jetken. Jasy – 59-da. Dástúrli basshylyq merzimin óteýge tolyq saı keledi. Kúni erteń uly Qytaı elinde bılik tizginin ustaıtynyna eshqandaı kúmán joq edi. Al endi sondaı bıikke kóterilgen adamnyń biraz ýaqyt kórinbeı qalǵany qalaı? Biraz jurt onymen birge taǵy bir partııa basshylyǵynyń adamy – He Gýszıannyń kórinbeı ketkeninen kóbirek qaýip qylady.
Mamadııar JAQYP, «Egemen Qazaqstan».
