О́tirik aıtý men arandatý jáne satyp alý – Ábilázov pen Kozlovtyń arqa súıer ádisteri
Beısenbi, 13 jeltoqsan 2012 7:26
Qashqyn Ábilázovtiń óz elinen urlaǵan telegeı teńiz qarjyny sol óz eliniń ishine búlik salý úshin jumsaǵany qazir naqty belgili bolyp otyr. Muny sot ta dáleldedi. Sonaý 2005 jyly BTA Bankten qylmystyq jolmen ıelenip ketken 7 mıllıard dollardy Ábilázov ózi quryp basqarǵan uıymdasqan qylmystyq toptyń múddesine, ıaǵnı ózi ańsaǵan qylmystyq is-áreketterdi josparly túrde júzege asyrý maqsatyna Kozlovtar arqyly jumsaǵan.
Beısenbi, 13 jeltoqsan 2012 7:26
Qashqyn Ábilázovtiń óz elinen urlaǵan telegeı teńiz qarjyny sol óz eliniń ishine búlik salý úshin jumsaǵany qazir naqty belgili bolyp otyr. Muny sot ta dáleldedi. Sonaý 2005 jyly BTA Bankten qylmystyq jolmen ıelenip ketken 7 mıllıard dollardy Ábilázov ózi quryp basqarǵan uıymdasqan qylmystyq toptyń múddesine, ıaǵnı ózi ańsaǵan qylmystyq is-áreketterdi josparly túrde júzege asyrý maqsatyna Kozlovtar arqyly jumsaǵan.
Osy aqshalardyń saldarynan ba, Kozlovta da kóp dúnıe bolǵanǵa uqsaıdy. Respýblıkanyń barlyq oblys ortalyqtaryndaǵy «Alǵa» partııasynyń keńsesi retinde paıdalanyp otyrǵan páterler óziniń jeke menshiginde ekendigin Kozlov jasyrmaǵan. Onyń úıine tintý júrgizý kezinde alynǵan flesh-kartadaǵy «V.Kozlovtyń qosymsha kýágerlik málimdemesi» atty anyqtalǵan elektrondy qujatynda Ábilázov 2002 jyldan DVK (QDT) dep qurylǵan uıymnyń, keıin «Alǵa» tirkelmegen halyq partııasynyń jumysyn kem degende 70 paıyzǵa, al 2009 jyly 97 paıyzǵa deıin qarjylandyrǵanyn kórsetken. Sondaı-aq, onda Ábilázovtiń partııanyń negizgi demeýshisi jáne saıası qozǵalysynyń ıdeologııasy men strategııasyn qalyptastyratyn turaqty basshysy ekenin ataǵan.
Atalǵan «Alǵa» partııasyn Ábilázov qarjylandyryp otyrǵanyn taǵy bir kýá Luqmanov ta rastaıdy. Onyń aıtýynsha, Varshava, Brıýssel qalalaryna konferensııaǵa barǵan saparynda «Alǵa» partııasyna qarajatty Ábilázov bergeni týraly áńgimeni Kozlovtyń óz aýzynan estigen kórinedi. Sol sııaqty Ońǵarbaeva degen kýá «Halyq maıdany» qozǵalysynyń keńsesi ashylǵannan keıin Jańaózen qalasyndaǵy ereýilshilder turǵan alańǵa qylmystyq toptyń jetekshileri «Respýblıka», «Pravda Kazahstana» gazetterin jáne únparaqtaryn taratqanyn aıtady. Jańaózenge Kozlov jáne basqalar kelip ereýildeýshi munaıshylardy qoldap, kómek beretinderin jetkizgen. Tipti olardy «Nur Otan» partııasy qatarynan shyǵyp, «Halyq maıdanyna» kirýge shaqyrǵan kórinedi. Keıbireýler buǵan sengen. Sebebi, olarda myna Kozlov bastaǵan adamdar qatary kómektesedi degen senim qalyptasyp, narazylyq aksııasyn odan ári jalǵastyra túsken. Sóıtip, aqyr aıaǵynda esh kinásiz munaıshylar osy adamdardyń yqpalymen ózderiniń saıasatqa qalaı aralasqandaryn baıqamaı qalyp, onyń ústine «Respýblıka» gazeti men «K+» telearnasyndaǵy bılikti jaǵymsyz jaǵynan kórsetken birjaqty habarlardy oqyp kórip, narazylyqtaryn kúsheıtken.
Al mundaı sumdyqty uıymdastyrýdy Ábilázov pen Kozlov qolǵa alǵany belgili. Biraq qazirshe sot organdarynan qashyp júrgen halyqaralyq qylmysker Ábilázovtiń erte me, kesh pe zań aldynda jaýap beretini anyq. Onyń jasaǵan qylmystary jetip-artylady. Sol úshin de ol uzaq merzimge sottalýy tıis. Qazirgi kezde Ábilázovqa qarsy BTA Bank salymshylary ǵana emes, Reseı jáne basqa da elderdiń aldanǵan turǵyndary naqty talaptar qoıýda. Eske sala keteıik, Ábilázov brıtandyq sotty syılamaǵany jáne óziniń mıllıardtaǵan aktıvterin jasyrǵany úshin aǵylshyn túrmesinde 22 aı otyrýy qajet edi.
Anglııanyń Joǵary soty osyndaı sheshimdi bıylǵy jyldyń basynda shyǵarǵan bolatyn. Al kópshiligimizge belgili, jaqynda osy sot qylmysker Ábilázovtan qazaqstandyq BTA banktiń múddesine 2 mıllıard dollar óndirý týraly qaýly shyǵardy. Alaıaqtan osynshama kólemdegi aqsha óndirý jónindegi qaýly BTA banktiń eki azamattyq talap-aryzy boıynsha shyǵarylǵan. Búginde bank Ábilázovtiń zańsyz túrde 6 mıllıard dollar somasyndaǵy qarjyny ıemdengenin dáleldep otyr. Sarapshylardyń pikiri boıynsha, bank dırektorlar keńesiniń burynǵy basshysy qylmystyq jolmen Qazaqstannan BTA bank jáne offshorlar arqyly 10 mıllıard dollarǵa jýyq qarjyny jylystatqan. Sonyń bári qazir qaıda?
2010 jylǵy jeltoqsannyń basynda Anglııanyń apellıasııalyq soty Joǵary sottyń Ábilázovtiń syrtqy basqarý aktıvteriniń jalpy kólemi 5 mıllıard dollar ekendigin sheshim boıynsha anyqtady. Biraq ol 2009 jylǵy berilgen aktıvterdi toqtatý týraly sheshimdi oryndamady. Qazaqstandyqtar sııaqty sheteldikter de alaıaq Ábilázovtiń tutqynǵa alynýyn asyǵa kútip otyr. О́ıtkeni, ıneniń kózinen ótetin jylpos birneshe elde de óz qylmystyq izin qaldyrǵan. Reseılik RBK Daily gazetiniń málimetinshe, qylmysker Ábilázov Qazaqstannan ǵana emes, Reseıden de asa úlken kólemde qarjy urlaǵan. Bul qarjylar onyń BTA jáne AMT bankteri salymshylarynyń senip salǵan qarajattary bolatyn. Olardy Ábilázov elde búlik shyǵarsyn dep Kozlovqa jetkizip otyrǵan.
Keıin Kozlov Ábilázov qurǵan Qazaqstandaǵy uıymdasqan qylmystyq toptyń basshysy atanyp, joǵarydaǵy búlik shyǵarý is-áreketteri mindetine kirisken soń 2010 jyldyń naýryzynda eldiń konstıtýsııalyq qurylysynyń áleýmettik-saıası negizderine nuqsan keltirý maqsatynda, ıaǵnı osy buzyq oıly is-áreketterin júzege asyrý úshin Mańǵystaý oblysynyń Jańaózen qalasyna kelgen. Kelgen soń mundaǵy qalyptasqan ahýaldy bilip alyp, narazylyq aksııasyna qatysýshylardy ózine tarta bastaıdy. Aldynda aıtylǵan qylmystyq pıǵylyn júzege asyrý úshin olardyń aldynda sóz sóılep, zańgerler, ekonomıster jáne sarapshylar kómegimen qamtamasyz etemin dep sendirip, óziniń de bılikke qarsy ekendigin aıtyp, mundaǵylardyń áleýmettik-ekonomıkalyq qıynshylyqtaryna qatysty oıyn BAQ-ta jarııalaýǵa ýáde beredi.
Osylaısha alǵashqy arandatýshylyq qadamyn jasaǵan Kozlov endi áleýmettik arazdyqty jáne alaýyzdyqty odan ári qozdyrý maqsatynda «О́zenMunaıGaz» óndiristik fılıalyna qarsy áreketin bastaıdy. Onda ol osy óndiristik fılıalyna qarsy narazylyq aksııasyna qatysýshylardy jumys berýshige jáne memlekettik bılik organdaryna qarsy qoıa otyryp, kópshiliktiń aldynda, olardy qalǵan munaıshylardyń da qoldap kóterilýi múmkindigin, sondyqtan budan qorqatyn bılik munaıshylardy basyp-janshyp tastaýǵa áreket jasap otyrǵandyǵyn ashyq aıtady. Kozlovtyń mundaı áreketterinen onyń uıymdasqan qylmystyq topty qurǵan Ábilázovqa baǵynyshty ekstremıstik baǵyttaǵy jáne radıkaldandyrylǵan medıa-jobalarymen tyǵyz ıdeıalyq jáne qarjylyq ózara qarym-qatynasynyń bar ekendigi rastalady. Muny ózi de negizdeı túskendeı zańgerler, ekonomıster, sarapshylar kómegin berý jáne materıaldyq qoldaý kórsetý týraly ashyq túrde ýáde etedi.
Al budan keıin Kozlov el zańyn aıaqqa taptap, Jańaózen qalasyndaǵy senimdi degen adamdaryna tapsyrmalaryn oryndatýǵa kóshken. Solar arqyly tirkelmegen «Alǵa» halyq partııasynyń jáne «Halyq maıdany» qoǵamdyq qozǵalysynyń Jańaózen qalasyndaǵy keńsesiniń jumystaryn júrgizedi. Sonymen qatar, joǵaryda atalǵan, mazmundarynda áleýmettik arazdyq pen alaýyzdyqty qozdyrýǵa jáne memlekettiń qaýipsizdigine nuqsan keltirýge, konstıtýsııalyq qurylysty kúshtep qulatýǵa shaqyrýdyń belgileri bar radıkaldandyrylǵan «Respýblıka», «Vzglıad» gazetteri men únparaqtardy jáne basqa da basylymdardy taratý úshin jetkizedi. Buǵan qosa alańda turǵan ereýilshilerge qajetti buıymdardy, zattardy, onyń ishinde uıyqtaıtyn qaptar, palatkalar, jaýyn-shashynnan qorǵaıtyn syrt kıimderdi úlestiredi.
Biraq olardyń aram oılary júzege aspady. Jazyqsyz japa shekken jandardyń kúnási osy qylmystyq top jetekshileri men olardyń shabarmandarynyń moınynda jatyr. Al bul aqtala ma, joq pa, ony tek bir ǵana Jaratýshy biledi.
