Kozlov arandatamyn dep arandady
Sársenbi, 12 jeltoqsan 2012 7:27
Elden qashqan Ábilázov uıymdasqan qylmystyq top qurǵan soń onyń basshysy etip Kozlovty qaldyrǵany belgili. Al Kozlov óziniń sybaılastaryn, sózin tyńdaıtyn adamdardy jınap, olardyń birqataryn jańadan qurylǵan uıymdasqan qylmystyq toptyń basshylyǵyna júktedi. Osy adamdardyń aıtaqtaýymen kóp adam arandap qaldy. Máselen, muny Eshmanov degen kýá da jasyrmaı aıtady. Onyń aıtýynsha, eger óz paıdasyn oılaǵan Kozlov pen onyń jaqtastary ereýilshilderge qoldaý bildirip, kómektesken syńaı tanytyp, jalǵan aıtpaǵanda, otqa maı quıǵandaı bolmas edi, deıdi. Kozlovtyń kóptegen qıturqy amaldary saldarynan jáne onyń ótirik, jalǵan sózderinen keıin munaıshylar ózderiniń áreketterin durys dep eseptep, alańnan ketpeı qoıǵan. Munyń arty jaqsylyqqa aparmady.
Sársenbi, 12 jeltoqsan 2012 7:27
Elden qashqan Ábilázov uıymdasqan qylmystyq top qurǵan soń onyń basshysy etip Kozlovty qaldyrǵany belgili. Al Kozlov óziniń sybaılastaryn, sózin tyńdaıtyn adamdardy jınap, olardyń birqataryn jańadan qurylǵan uıymdasqan qylmystyq toptyń basshylyǵyna júktedi. Osy adamdardyń aıtaqtaýymen kóp adam arandap qaldy. Máselen, muny Eshmanov degen kýá da jasyrmaı aıtady. Onyń aıtýynsha, eger óz paıdasyn oılaǵan Kozlov pen onyń jaqtastary ereýilshilderge qoldaý bildirip, kómektesken syńaı tanytyp, jalǵan aıtpaǵanda, otqa maı quıǵandaı bolmas edi, deıdi. Kozlovtyń kóptegen qıturqy amaldary saldarynan jáne onyń ótirik, jalǵan sózderinen keıin munaıshylar ózderiniń áreketterin durys dep eseptep, alańnan ketpeı qoıǵan. Munyń arty jaqsylyqqa aparmady.
Árıne, qaıdaǵy jat bireýdiń aıtaqtaǵanyna ergen de jaqsy emes. Qalyptasqan tynyshtyq turaqtylyǵyn buzyp, el berekesin ketirý ózi otyrǵan butaqty ózi kesýmen birdeı. Buǵan jol bergen jandardyń el ishin búldirgende ne tabatyny belgisiz jáne sol búlinisten kóptegen shet memleketterdiń áli esin jııa almaı jatqandyǵyn kórip otyrǵanda mundaı shekten shyqqandyqqa barý múlde keshirilmeıtin is. Bir márte el ishi búlinse onyń qaıta túzelýi qıyn-aq. Demek, el basyna tóngen endi mundaı keleńsiz oqıǵalar qaıtalanbas úshin qylmystyq áreketterdi kimderdiń uıymdastyrǵanyn anyq bilgen jón. Bul qylmystyq oqıǵanyń bas-aıaǵyn muqııat taldaǵan sot zańsyzdyqtardyń bárin ashyp berdi.
Buǵan naqty mysaldar da jetkilikti. Máselen, joǵarydaǵy kýániń aıtýyna qaraǵanda, 2008-2011 jyldar aralyǵynda «О́zenmunaıgaz» óndiristik fılıalynyń munaı qyzmetkerleri Ábilázov, Kozlov jáne Amınovtyń basqarýymen birneshe zańsyz ereýilderdi uıymdastyrǵan. Osyny paıdalanyp, jumys berýshige eńbek daýy salasynda ózderiniń talaptaryn qoıǵan. Sodan Amınov toby Sokolovanyń qatysýymen eki ret Jańaózen mańyndaǵy Teńge eldi mekeni qasynda jınalys ótkizip, munaıshylar arasynda jalaqy mólsheri 600-700 myń teńge bolýǵa tıis ekenin, alaıda basshylar olardy aldap júrgenin aıtqan.
Sokolova óziniń sózi senimdi shyǵýy úshin túrli esepteri bar únparaqtar taratqan. Kozlov bastaǵan toptyń osyndaı alaıaqtyq aldaýlary saldarynan ereýil ashtyq aksııasyna ulasady. Budan keıin Jańaózen qalalyq soty ereýildiń zańsyz ótkizilip jatqandyǵy týraly sheshim shyǵarady. Bul sheshimdi bári estıdi. Biraq Kozlovtyń tapsyrmasymen, joǵaryda aıtylǵan Amınov toby, ereýil ótkizýge bolmaıtyndyǵyn bile tura jumysqa baryp júrgen munaıshylardy azǵyryp, tipti qorqytý áreketterin jasaǵan.
Bul Amınov degen Kozlovtyń «aqylymen» 2011 jyldyń qańtarynda «О́zenmunaıgaz» О́F-nyń qyzmetkerlerinen uıymdasqan qylmystyq top qurmastan buryn 2008-2010 jyldar arasynda mekeme jumysshylarymen bolǵan birneshe ereýilderdiń uıymdastyrýshysy retinde kózge túsip, «bedelge» ıe bolǵan. Jáne osyndaı adamdardy Kozlov sheber paıdalana bilgen. О́ıtkeni, Kozlovqa, ásirese, Ábilázovke munaıshylar, shahterler, nesıe alýshylar arasynan óziniń aldanǵanyna erip júretin adamdardyń kóp bolǵany tıimdi edi. Solardyń kúshin bir jerge biriktirse armanyna jetetindeı kórdi. Muny Ábilázovtiń ózi de jasyrmaıdy. Ol skaıp-konferensııa kezindegi sózderinde birneshe ret: «…Qazir de kelesi jyldyń aıaǵyna deıin osy bılikti qulatatyndyǵymyzǵa senimdimin. Sondyqtan men oılaımyn, bizder bıliktiń eń osal tustaryn tabýymyz kerek: munaıshylardy, shahterlerdi, ıpotekashylardy – barlyǵyn bir jerge toptastyrýymyz qajet. Sebebi, olar orasan úlken kúsh bolady» nemese «…Jaýǵa qarsy kúshti biriktirý qajet. Bizdiń mindetimiz – bılikti qulatý. Meniń ustanymym osy», dep birneshe márte qaıtalaǵan kórinedi.
Ábilázov, joǵaryda aıtqandarymen qatar, Qazaqstanda bılikti qandaı joldarmen qulatý kerektigi jónindegi nusqaýlaryn berip jáne onymen shektelip qalmaı, tipti bılikti qulatýdyń naqtyly merzimin de taǵaıyndaıdy. Ol «…kelesi jyldyń aıaǵyna deıin bul júzege asatyn tapsyrma» dep, 2011 jyldyń aıaǵyna deıin bılikti qulatý kerek ekenin anyq kórsetedi. Muny mamandar ábden saraptaǵan. Máselen, sarapshy-psıholog Ábishevanyń aıtýyna qaraǵanda, bul skaıp-konferensııada aıtylǵan sózderdiń málimet taratý, syn aıtý, sendirý túrinde bolǵanyn dáleldeıdi. Onda aıtylǵan sózderde Grýzııada, Qyrǵyzstanda bolǵan oqıǵalar mysal retinde keltirilip, memlekettiń júrgizip otyrǵan saıasatyna qarsy teris baǵa berý, áleýmettik alaýyzdyqty týǵyzý maǵynalary bolǵan. Ol jerde Ábilázov naqty tapsyrma berip, kúsh kórsetý maǵynasyndaǵy sózderdi naqty qoldanǵan.
Sol sııaqty keshendi saraptama júrgizý barysynda «K+» telearnasynda berilgen Ábilázovtiń sózderine qatysty beıne habarlar qoǵam arasynda bılikke qarsy kózqarastar týǵyzatyn, memlekettegi saıası jáne ekonomıkalyq jaǵdaılarǵa teris baǵa beretin oıdyń qalyptasýyna ákep soǵatyndyǵy anyqtaldy. Jalpy, buǵan qosa Ábilázovtiń «Alǵa» partııasyn turaqty túrde qarjylaı qamtamasyz etip, partııadaǵy barlyq qozǵalystardy óziniń baqylaýynda ustap, tikeleı basshylyq jasaǵanyn jáne qarajattyń jumsalýyn Kozlov arqyly júzege asyryp otyrǵany kúmánsiz dáleldenedi. Kozlovtyń úıine tintý júrgizilgende Ábilázovtiń qoly qoıylǵan orys tilindegi «Mańǵystaýdaǵy ereýilge qatysýshylarǵa úndeý», «Bılik organdaryn tańdaıtyn ýaqyt keldi» atty únparaqtar jáne Kozlovtyń Mańǵystaýǵa barǵan saparlary jónindegi esebi alynǵan.
Kozlovtyń orynbasary Sızov Kozlovtyń óz basshylarynan 100 mıllıon teńge alǵandyǵyn jasyrmaı aıtady. Ol qarajat atalǵan partııanyń aımaqtaǵy uıymdarynyń shyǵyndaryna jumsalǵan. Sızov Kozlov qamaýǵa alynǵannan keıin partııanyń qarajat jaǵynan tapshylyq kórgenin, sondyqtan ózi tikeleı Ábilázovpen birneshe ret skaıp-baılanysqa shyqqanyn, sóıtip olardan ne isteý kerek dep keńes suraǵanyn atap kórsetken. Sol skaıp-baılanys jazbalarynan Sızovtyń Ábilázovke «Alǵa» partııasynyń aımaqtardaǵy bólimderi boıynsha jalpy qarjy shyǵyndary, onyń ishinde, shtattaǵy qyzmetkerlerdiń jalaqysyna, avtokólikterge, keńse buıymdaryna, partııa belsendileriniń issaparlaryna, májilis ótkiziletin ǵımarattardy jaldaýǵa jumsalatyn shyǵyndarǵa baılanysty máseleler boıynsha tolyq esep berip otyrǵany anyqtaldy.
Ábilázov Sızovqa partııanyń ortalyq keńesiniń jáne aımaqtardaǵy bólimshe qyzmetkerleriniń shtattyq qurylymyn, avtokólikter sanyn qysqartý, sol arqyly qarajatty únemdeý týraly naqty nusqaýlar bergeni, tipti qaı fılıaldan kimdi qysqartyp, kimdi qaldyratynyn aty-jónimen kórsetkeni atalǵan jazbalardan anyq kórinedi. Endeshe, bul dúnıelerdiń bári qylmyskerlerdiń qylmysyn dáleldeıtin naqty aıǵaq bolyp tabylady.
Al joǵaryda aıtylǵan telefon áńgimelerinen, aýdıojazba jáne únparaq mátinderinen áleýmettik arazdyq pen alaýyzdyqty qozdyrýdy nasıhattaý aıryqsha bilinip turady. Bir sózben aıtqanda, sarapshylar qolyna zertteýge usynylǵan telefon arqyly sóılesýler, áńgimelerdiń aýdıojazbalary jáne únparaqtar mátinderinde ókimetti kúshtep basyp alý jáne memlekettiń qaýipsizdigine nuqsan keltirý úgit-nasıhaty bar ekendigi kórsetilgen. Zertteýge usynylǵan nysandarǵa taldaý jasaý barysy «K+» telearnasyndaǵy, «Stan-TV». «Respýblıka» ınternet-portalyndaǵy, «Respýblıka», «Golos Respýblıkı», «Vzglıad» gazetterindegi materıaldardyń tujyrymdamalyq mazmuny áleýmettik alaýyzdyqty qozdyrýǵa baǵyttalǵandyǵyn jáne onyń basty arandatýshysy Ábilázov ekendigin anyqtap berdi. О́ıtkeni, atalǵan basylymdardaǵy materıaldar mazmunyna taldaý jasaý barysy olarda ókimetti kúshpen jaýlap alýǵa jáne memleket qaýipsizdigine nuqsan keltirýge arnalǵan úgit-nasıhat bar ekendigin kórsetip berdi.
Sóıtip, aqyr aıaǵynda oılaǵandary oıran bolǵan qylmystyq toptyń qadamy qaıyryldy. Aqtaý qalalyq soty Kozlovqa, Amınovqa jáne Saparǵalıǵa áleýmettik alaýyzdyqty qozdyryp, eldiń konstıtýsııalyq qurylymyn ózgertýge áreket etti degen aıyp taqty. Bular jazyqsyz jandardyń ólimine ákelip soqtyrǵan jappaı qıratý men búldirýdi bastady. Degenmen, sońǵy ekeýi óz kinálaryn túsinip, sot prosesi barysynda moıyndaǵandarymen, Kozlov áli de el ishin búldirýge áreketi barlyǵynan tanbaı otyr.