Qyzmet tıimdiligin arttyrý – basty mindet
Sársenbi, 12 jeltoqsan 2012 7:15
Mańǵystaý oblystyq ishki ister departamentiniń bastyǵy, polısııa general-maıory Meıirhan JAMANBAEVPEN áńgime
– Meıirhan Saǵynbekuly, Mańǵystaý oblystyq ishki ister departamentiniń tizginin ustaǵanyńyzǵa jaqyn arada jyl tolady eken. Sol bir jyl qas-qaǵymdaı-aq ýaqyt sııaqty kóringenimen, atqarylǵan jumystyń ólshemimen qarasaq biraz ýaqyt. Osy kezeń ishinde ne tyndyrdyńyz, qandaı sharýany aıaqtaı almadyńyz? Aldaǵy ýaqytta atqarylar sharýalar qandaı?
Sársenbi, 12 jeltoqsan 2012 7:15
Mańǵystaý oblystyq ishki ister departamentiniń bastyǵy, polısııa general-maıory Meıirhan JAMANBAEVPEN áńgime
– Meıirhan Saǵynbekuly, Mańǵystaý oblystyq ishki ister departamentiniń tizginin ustaǵanyńyzǵa jaqyn arada jyl tolady eken. Sol bir jyl qas-qaǵymdaı-aq ýaqyt sııaqty kóringenimen, atqarylǵan jumystyń ólshemimen qarasaq biraz ýaqyt. Osy kezeń ishinde ne tyndyrdyńyz, qandaı sharýany aıaqtaı almadyńyz? Aldaǵy ýaqytta atqarylar sharýalar qandaı?
– Búgingi tańda departamenttiń materıaldyq-tehnıkalyq bazasy qazirgi zamanǵa saı nyǵaıtyldy deýge bolady. Jyl basynan beri oblys ákimi Baýyrjan Muhamedjanovtyń, Ishki ister mınıstrliginiń qoldaýymen 52 arnaıy avtokólik alyndy. Bul avtokólikter IID jol polısııasyna, qala, aýdan ishki ister organdarynyń ýchaskelik polısııa bólimshelerine, patrýldik polısııa qyzmetterine, arnaıy maqsattaǵy jasaqtarǵa jáne departamenttiń jedel qyzmetterine berildi.
Sonymen qatar, Aqtaý qalasynda ishki ister organdary qyzmetkerlerine arnalǵan 120 páterlik turǵyn úı salyndy, ony taıaýda tapsyrý josparlanyp otyr.
Taıaý arada Jańaózen qalasy Ishki ister basqarmasynyń Jedel basqarý ortalyǵy ǵımaratynyń qurylysyn aıaqtap, ǵımaratty qabyldap iske qosamyz.
Jańaózen qalasynyń jáne aýdandardyń 2012-2020 jyldarǵa arnalǵan áleýmettik-ekonomıkalyq damý baǵdarlamasynyń uzaq merzimdi josparyn ári qaraı iske asyrý maqsatynda kóptegen jumystar atqaryldy. Jańaózen qalasynda polısııa qyzmetkerlerine arnap 100 jáne 60 páterlik 2 turǵyn úı qurylysynyń jobalyq-smetalyq qujattaryn jasaqtaýǵa tapsyrys berildi, 2 stasıonarlyq polısııa beketiniń jáne jol polısııasy «ShEP» baqylaý beketiniń jáne 10 ýchaskelik polısııa pýnktiniń qurylystaryn salýǵa túgeldeı jer telimderi alynyp, jobalyq-smetalyq qujattary ázirlenýde.
IID qyzmetkerleri búgingi tańda 100 paıyzǵa formalyq kıim-keshekpen qamtamasyz etilgen, qajetti qural-jabdyqtar túgelimen alynyp berilgen.
– Prezıdent Jarlyǵyna sáıkes elimizdiń quqyq qorǵaý qurylymdarynda attestattaý bolyp ótti. Bul jóninde ártúrli pikir bolǵanyna qaramastan, attestasııalaýǵa oń baǵa berilip otyr. О́zińiz basqarǵan qurylymda ótkizilgen attestasııa jumysyna qandaı baǵa berer edińiz?
– Eńbek ótiline jáne atqaryp otyrǵan laýazymdaryna qaramastan, ishki ister organdarynyń barlyq qyzmetkerleri kezekten tys attestattaýdan ótkizildi.
Mańǵystaý oblysynyń ishki ister departamenti boıynsha barlyǵy 1709 qyzmetker attestattaýdan ótkizildi. Onyń ishinde IID-niń basshy quramynan 4 qyzmetker Joǵary attestattaý komıssııasynan, Ishki ister mınıstrliginiń nomenklatýrasyna jatatyn 50 qyzmetker ortalyq attestattaý komıssııasynan, 1655 qyzmetker aımaqtyq attestattaý komıssııasynan ótti.
Jalpy kezekten tys attestattaýdy ótkizý oblystyń ishki ister organy qyzmetkerleriniń kásibı daıarlyq deńgeıin jáne olardyń qazirgi zamanǵy talaptarǵa sáıkestigin naqty anyqtap, attestattaý kezinde polısııanyń ǵana emes, memlekettiń bedeline nuqsan keltiretin moraldyq-ónegelilik sapalary tómen jáne jemqorlyq pıǵyldaǵy biliksiz qyzmetkerlerden tazartý júrgizilip, atyna saı mindettermen tikeleı aınalysýyna, sybaılas jemqorlyqqa beıimdikten arylýyna, bárinen buryn ishki ister organy qyzmetiniń tıimdiligin arttyrýǵa qol jetkizýge múmkindik týǵyzdy dep aıta alamyz.
– Jaqynda depýtattardyń aldynda shyǵyp sóılegen Ishki ister mınıstri Q. Qasymov ishki ister organdaryndaǵy eń ózekti problema – ýchaskelik ınspektorlardyń jetispeýi degen edi. Bul másele siz basqarǵan departamentte qalaı sheshilgen?
– Taıaýda mınıstrlik buıryǵymen «Ýchaskelik polısııa ınspektorlaryn ákimshilik ýchaskege halyqtyń pikirin eskere otyryp taǵaıyndaý erejesi» bekitildi.
Ýchaskelik ınspektorlardyń ózine bekitilgen aýmaqtarynda jumysynyń durys uıymdastyrylýynyń eń basty kepili, sol aýmaqtyń turǵandarymen tyǵyz qarym-qatynas jasap, olarmen birge quqyq buzýshylyqtyń, qylmystyń aldyn alý, jolyn kesý bolyp tabylady.
Aǵymdaǵy jyldyń basynan beri, qaladaǵy árbir shaǵyn aýdannyń turǵyndarymen kezdestik, olardyń aldynda sol aımaqqa jaýapty ýchaskelik ınspektordyń esebin tyńdadyq, jurtshylyqtyń oı-pikirin, usynys, aryzdaryn, sondaı-aq, ýchaskelik ınspektordyń jumysyna bergen baǵalaryn tyńdadyq. Halyq qashanda kórgen, bilgenin aıtady emes pe. Ásirese, bizderdiń qyzmetimizge synshy da , minshi de halyq. Halyq eger de eńbegimizge oń baǵa berse onda, jasap júrgenimiz adal eńbek, al, eger de halyq teris baǵa berse she?… Minekı osylaısha, esep berý barysynda halyqtyń tarapynan ýchaskelik ınspektorlardyń jumysyna kóńilderi tolyp, oń baǵa bergenderi de, onshalyqty kóńilderi tolmaıtyndary da baryn bildirdi. Nátıjesinde jumysyn kelistire almaǵan ýchaskelik polısııa ınspektorlary tıisti jazasyn alsa, halyqtyń kóńilinen shyqqan ınspektor jurtshylyq aldynda da, jeke quram aldynda da marapatqa ıe boldy.
Árıne, búgingi tańda ýchaskelik polısııa ınspektorlaryna júktelip otyrǵan mindetter óte kóp. Olar, qylmystyq jazasyn ótep shyqqan tulǵalarmen, nashaqumarlar jáne maskúnemdermen de, nemese otbasy jaǵdaıymen ár sanattaǵy esepte turatyn tulǵalarmen de jumys jasaıdy. Olar boıynsha tolyq málimetter jınaıdy, ony zerdeleıdi, jaza óteý oryndarynan oralǵan tulǵalardyń qaıta qylmys jasaýynyń aldyn alý sharalaryn júrgizedi, sonymen qatar, aýmaqtarynda jasalǵan qylmystyń izin sýytpaı ashý jaıynda shuǵyl-izdestirý sharalaryn júrgizedi.
– Mańǵystaý oblysy bes shet memleketpen, atap aıtar bolsaq, Reseı, Iran, О́zbekstan, Túrkimenstan jáne Ázerbaıjan elderimen shekaralasady eken. Bul óz kezeginde oblystaǵy mıgrasııa máselesin kúrdelendirmeı qoımaıtyny ras. Osyǵan oraı, kóshi-qon polısııasynyń qyzmeti týraly ne aıtar edińiz? Qandaı problemalar bar?
– Mańǵystaý oblysy shet memlekettermen kórshiles bolǵandyqtan, shetel azamattarynyń qonys aýdarýyna geografııalyq ornalasýy jaǵynan yńǵaıly.
Osyǵaı oraı jáne aımaqtyń damýy úshin turaqty áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaı men sheteldik ınvestısııalar sanynyń artýyna baılanysty Mańǵystaý oblysynyń aýmaǵynda Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattarynyń ishinen mamandardy daıyndaý jónindegi keńestik qyzmetter kórsetý men eńbek naryǵyn úırený úshin, sonymen qatar, qurylys pen jergilikti halyqtyń bos ýaqyty salasynda qyzmet kórsetý boıynsha mezgildik jumystarǵa osy aımaqqa jaqyn jáne alys shetel memleketterinen keletin shetel azamattary men mamandar aǵysynyń jyldan jylǵa artýy baıqalyp otyr.
Eger 2011 jyldyń on aıynda 67250 sheteldik azamat kelgen bolsa, onda bul kórsetkish 2012 jyly 70304-ti qurady.
Júrgizilgen taldaý, tártip buzýshylardyń basym bóligi О́zbekstan (Qaraqalpaqstan) Respýblıkasynyń azamattary ekendigin kórsetti.
Buryn aıtylǵandaı oblys aýmaǵyna kelýshilerdiń sany jyldan jylǵa artyp otyr. Kelýshilerdiń jalpy sanynyń 90 paıyzynan astamy tabys tabý úshin kelýshi bolyp tabylady.
Quqyq qorǵaý organdary zańsyz kóshi-qonmen kúresý jóninen zańda kórsetilgen barlyq sharalardy qoldanýda.
Qazirgi tańda, barlyq qala jáne aýdandyq IIB kóshi-qon polısııasy bólinisteri qujattandyrý jáne tirkeý máseleleri boıynsha halyqty qabyldaý jumystaryn Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtary (HQO) ǵımarattarynda júrgizip keledi.
– Meıirhan Saǵynbekuly, ózińiz basqaryp otyrǵan departamentte memlekettik til máselesi qalaı sheshilgen?
– Elbasynyń ózi bıylǵy jylǵy Qazaqstan halqyna Joldaýynda aıtqanyndaı «Qazaq tili, bizdiń memlekettik tilimiz ósip-órkendep keledi. 2020 jylǵa qaraı memlekettik tildi meńgergenderdiń qatary 95 paıyzǵa deıin jetetin bolady. Elimizdiń barlyq mektepteri men oqý oryndarynda qazaq tilin oqytý úrdisi júrip jatyr…».
Departamentten shyǵatyn shyǵys qujattarynyń barlyǵy tek qana memlekettik tilde oryndalady. Qajet bolǵan jaǵdaıda ǵana nemese aryz, ótinish berýshiniń qalaýy boıynsha ózge tilde oryndalýyna jol beriledi. Qylmystyq nemese ákimshilik isterdiń barlyǵy memlekettik tilde qozǵalyp baryp, sodan soń jábirlenýshiniń nemese aryzdanýshynyń qalaǵan tilinde jalǵastyrylady. Is qaǵazdarynyń memlekettik tilde oryndalýy qatań baqylaýda ustalady. Sondaı-aq, departamenttiń jedel, apparattyq jınalystary, semınar-keńester memlekettik tilde júrgiziledi. Departamentte osy mindetterge jaýapty memlekettik til jáne aqparat bólimi bar.
Áńgimelesken Sharafaddın ÁMIROV,
«Egemen Qazaqstan».
