RTS telearnasy: «Hrapýnovtar otbasynyń esepshottary jabyldy»
Sársenbi, 5 jeltoqsan 2012 7:20
Qazaqstannyń Qarjy polısııasy Hrapýnovqa qatysty 20 qylmystyq isti tekke qozǵamaǵany belgili. Ataqty qashqyn elde júrip, túrli dárejedegi bılik tizginin ýysynda ustap otyrǵanda kóptegen qaterli qylmystyq áreketterge barǵan edi. Mine, endi Shveısarııanyń Jeneva qalasynyń prokýratýrasy iri kólemde qarajat jymqyrdy degen kúdikpen Hrapýnovtyń otbasyn tekserýdi bastady jáne Hrapýnov pen onyń áýletiniń barlyq esepshottary jabyldy, dep habarlady shveısarııalyq RTS telearnasy. Regnum aqparat agenttigi habarlaǵandaı, tekserýdi bastaý sheshimi aǵymdaǵy jyldyń kókteminde qazaqstandyq bıliktiń Shveısarııaǵa quqyqtyq kómek kórsetý jónindegi suranysyna baılanysty qabyldandy.
Sársenbi, 5 jeltoqsan 2012 7:20
Qazaqstannyń Qarjy polısııasy Hrapýnovqa qatysty 20 qylmystyq isti tekke qozǵamaǵany belgili. Ataqty qashqyn elde júrip, túrli dárejedegi bılik tizginin ýysynda ustap otyrǵanda kóptegen qaterli qylmystyq áreketterge barǵan edi. Mine, endi Shveısarııanyń Jeneva qalasynyń prokýratýrasy iri kólemde qarajat jymqyrdy degen kúdikpen Hrapýnovtyń otbasyn tekserýdi bastady jáne Hrapýnov pen onyń áýletiniń barlyq esepshottary jabyldy, dep habarlady shveısarııalyq RTS telearnasy. Regnum aqparat agenttigi habarlaǵandaı, tekserýdi bastaý sheshimi aǵymdaǵy jyldyń kókteminde qazaqstandyq bıliktiń Shveısarııaǵa quqyqtyq kómek kórsetý jónindegi suranysyna baılanysty qabyldandy.
Shveısarııalyq telearnanyń málimeti boıynsha, Credit Suisse ı Schroder & Co Bank AG bankilerindegi Hrapýnov otbasynyń esep-shottary jabyldy. Onyń ústine atalǵan bankterden Almatynyń burynǵy ákimine qatysty barlyq qujattar alyndy. Endi shveısarııalyq prokýratýra aldynda Hrapýnovtyń jáne onyń týysqandarynyń 323 mıllıon dollardy qaıdan alǵandyǵyn anyqtaý máselesi tur.
Al búginde Hrapýnovqa qatysty 20 qylmystyq is, sonyń ishinde Shveısarııaǵa jáne offshorlyq aımaqtarǵa aýdarylǵan 48 mıllıon dollar jáne 7,7 mıllıon eýroǵa qatysty ister bar.
Jalpy, Hrapýnovtyń otbasy týraly sóz qozǵalǵanda adam túsinbeıtin jaǵdaılar kózge túsedi. Kez kelgen alaıaq ury ózi bastaǵan qylmystyq jaǵdaıdy óziniń otbasynan aýytqytyp áketýdi kózdeıdi. Al tergeý kórsetkendeı, urlanǵan qarajattyń kólemi boıynsha Hrapýnov óte kúrdeli ury bolyp tabylady. Ol anaý-mynaý emes, elden 400 mıllıonnan asa dollar shyǵaryp áketti. Sonda qalaısha munyń qylmystyq syzbasyna onyń otbasy tartylǵan? Qalaısha ol adaldyǵy, jaýapkershiligi, tártiptiligi sekildi qundylyqtarymen otbasyn qorǵaı almaı qalǵan?
Múmkin mundaı qundylyqtar onda o basta bolmaǵan da shyǵar? Ol bul qylmystyq áreketterin bılik tutqasyn ustap otyrǵan kezde júzege asyrǵany belgili. Jáne ol kezeń Hrapýnovtyń Almatydaǵy alaıaqtyq jáne jemqorlyq qylmystaryn órshitken sáti bolyp sanalady. Al ústimizdegi jyldyń qazan aıynda Vıktor Hrapýnovtyń zaıyby Láılá Hrapýnovaǵa da baılanysty iri kólemde qarjy jymqyrý, alaıaqtyq derekteri boıynsha izdeý jarııalanǵan bolatyn.
Hrapýnov budan keıin óziniń kúmándi mıllıondaǵan dollaryn qalaı jınaǵanyn jasyrý úshin Qazaqstanǵa qarsy naǵyz aqparattyq shabýyldy bastady. Eshbir dálelderge negizdelmegen, tek óziniń oıdan qurastyrylǵan málimetterinen turatyn suhbattardy ońdy-soldy taratty. Degenmen onyń ótirik baıbalam salýyna qaramastan qazaqstandyq quqyq qorǵaý organdary Almatynyń burynǵy ákimi ústinen qylmystyq is qozǵap, tekserý jumystaryn jalǵastyra berdi. Tekserý zańdy. О́ıtkeni, bul isterdiń barlyǵy atalǵan qashqynnyń óz elinde memlekettik qyzmette júrip jasaǵan jemqorlyq jáne ekonomıkalyq qylmystaryna qatysty ekeni ras. Endi, mine, ony Jeneva prokýratýrasy da anyqtamaqshy.
Jalpy, Hrapýnov kenetten shveısarııalyq mıllıoner retinde qalaı paıda boldy degen saýalǵa naqty jaýap qaıtarý úshin qazaqstandyq quqyq qorǵaý organdary qashqynnyń kúmándi is-áreketiniń bárin teksergen edi. Sol tekserýde kóp mán-jaıǵa qanyqty. Sonyń ishinde Almatynyń burynǵy ákimine baılanysty qylmystyq baptardyń tizimi óte kóp. Munda «qyzmet babyn jeke bas maqsatyna paıdalaný», «iri kólemde para alý», «zańsyz jolmen tabylǵan qarjy-qarajattary men basqa da múlikterdi jarııalaý», «ózine senip tapsyrylǵan asa iri kólemdegi bótenniń múlkine zııan keltirý nemese jeke maqsatyna paıdalaný», «alaıaqtyq» jáne tipti «uıymdasqan qylmystyq toptyń qyzmetin qarjylandyrý» sekildi baptar da bar.
Al Hrapýnovtyń isi Almatydaǵy tabıǵat qorǵaýǵa jatatyn jer telimderin zańsyz taratý oqıǵalarynan týyndaǵan ý-shýǵa qatysty bastalǵandyǵy belgili. Sodan ol sońǵy qyzmetinen bosasymen-aq birden Shveısarııaǵa ketti. Biraq ondaǵy adamdar Hrapýnovtyń Qazaqstannan sonshama kóp kólemdegi qarjyny alyp kelip, birden shveısarııalyq baılardyń qataryna qosyla qalǵanyna senimsizdikpen qarady. Sol senimsizdik onyń tekserilýine alyp keldi.
Qashqynnyń zaıyby Láılá Hrapýnovanyń da bul jaǵdaıda qylmystyq áreketi óte zor. Hrapýnov sııaqty onyń da Almatyda otbasylyq qylmyspen qalaı aınalysqanyn kózge elestetý qıyn emes. Onyń ishinde tergeý kórsetkendeı, olarda qylmystyq jolmen alynǵan quny 401,5 myń turatyn saıajaı, 295 mln. turatyn turǵyn úı, oǵan qosa quny 122 mıllıon turatyn 3 páter bar. Sonymen qatar, bularǵa qos-qos turǵyn úımen jáne basqa da jyljymaıtyn 11 mıllıon turatyn jer telimderin, 5,5 mıllıonnan asatyn jerasty garajdaryn, jer telimderi men 380 mıllıon turatyn baspanalar men quny 24 mıllıon turatyn parkıngterdi qossańyz Hrapýnovtardyń ashqaraqtyǵy men qomaǵaılyǵy qandaı ekenin baıqaı alasyz.
Árıne, joǵaryda aıtylǵandaı, olardyń menshiginde osynshama úıler bolsa da kásipker áıeldiń qol qýsyryp úıde otyrmaıtyndyǵy belgili. Ońaı dúnıeni oljalaýǵa ol da qyzyǵyp, kenetten «qara bızneske» bas qoıdy. Bul kezde Láılá Hrapýnova atynda telearna jáne Almatynyń eki aýdanynda kólemi atshaptyrym jerge jaıylǵan zergerlik buıymdardy satatyn «VILED International» fırmasy boldy. Bul az ba? Árıne, az emes. Degenmen, Láılá Hrapýnovanyń joǵaryda aıtylǵandardyń bárin qalaısha tez arada satyp alǵany suraq bolyp týyndaıtyny, kimdi bolsa da oılandyratyny shyndyq.
Hrapýnovtar otbasynyń baılyqtaryn tizý munymen shektelmeıdi. Bularǵa taǵy qosymsha Hrapýnovtardyń avtoparkin: BMW 850, quny 1,5 mıllıon turatyn Mersedes Benz, Mersedes Benz S 500 I, Maybach 62, Land Rover jáne Range Rover kólikterin qosyńyz. Qalaı paıdalanamyn dese de kez kelgen dárejedegi baǵaly da qundy kólik jetip artylady. Bul kólikterdi atalǵan otbasy músheleri tegis paıdalandy. Hrapýnovtardyń barlyǵy da «Phoenix. VL» JShS quryltaıshysy bolyp tabylady. Osy JShS-lar arqyly olar Almatydaǵy jańa áýejaıdyń qurylysyn qamtamasyz etýde bıýdjettiń sheksiz qarajatyn ótkizdi. Demek, Láılá Hrapýnova, tergeý kórsetkendeı, óziniń kúıeýimen birge tutas uıymdasqan qylmystyq topty basqarǵany belgili boldy. Áıtpese, osynshama qysqa ýaqyttyń ishinde olar qalaısha 100 mıllıondaǵan dollardy úptep jáne 20 tonnaǵa jýyq baǵaly múlikterdi ushaqqa tıep, shetel asyp kete alady. Sondyqtan da Hrapýnovqa baılanysty izdeý jarııalanǵany tańsyq emes. Al izdeý sońy endi Hrapýnovtyń basar jeri, shyǵar taýy qalmaǵandyǵyn bildirip, ol sekildi qalǵan ishtegi, syrttaǵy sybaılas jemqorlardyń da tyǵyryqqa tirelgenin sezdiredi. Endeshe, «kóp asqanǵa bir tosqan» degen osy.